Chiều 3/12, Quốc hội đã nghe các tờ trình và báo cáo về chủ trương đầu tư dự án Đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Vinh - Thanh Thủy; dự thảo Nghị quyết của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 98/2023/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP. Hồ Chí Minh; dự thảo Nghị quyết của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 136/2024/QH15 về tổ chức chính quyền đô thị và thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP. Đà Nẵng.

Cần hơn 2 triệu tỷ đồng cho 2 thành phố trong 5 năm tới

Trình bày tại Quốc hội, Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn cho biết, sau khi sáp nhập, hai thành phố đều được mở rộng đáng kể về diện tích, quy mô dân số và mục tiêu phát triển. Nguồn lực hiện có của cả 2 thành phố chỉ đáp ứng khoảng 30% tổng nhu cầu vốn cần thiết.

Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn trình bày tại Quốc hội.

Để thực hiện các mục tiêu phát triển, tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn tới, đặc biệt là triển khai các dự án chiến lược, ngoài huy động vốn đối ứng sẵn có, thì cần thêm khoảng 300.000 tỷ đồng cho TP. Đà Nẵng và khoảng 1,8 triệu tỷ đồng cho TP. Hồ Chí Minh trong 5 năm tới. Đồng thời, cần có các giải pháp đột phá khác và điều chỉnh một số chính sách đã được Quốc hội cho phép để thu hút các nhà đầu tư.

Do đó, Chính phủ đề xuất bổ sung chính sách cho phép HĐND của 2 thành phố được chủ động ngân sách địa phương để thực hiện bồi thường, hỗ trợ tái định cư khu vực nhà ga đường sắt và vùng phụ cận nhằm thu hồi đất, chỉnh trang đô thị, tạo quỹ đất đấu giá hoặc thanh toán cho nhà đầu tư thực hiện đường sắt theo hợp đồng BT.

UBND của 2 thành phố được phân cấp quyết định các nội dung: xây dựng kết hợp với xây dựng nhà ở, xây dựng công trình thương mại dịch vụ, công trình sự nghiệp, công trình công cộng; các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật, chỉ tiêu sử dụng đất quy hoạch; việc bán, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê mua, cho thuê lại theo thời hạn hoạt động dự án đối với nhà ở, một số công trình nhà ga đường sắt, khu tập kết, bảo dưỡng, sửa chữa tàu và vùng phụ cận các nút giao thông

Đồng thời, cho phép 2 thành phố được sử dụng khoản thu 100% từ quỹ đất phát triển đô thị theo định hướng phát triển giao thông công cộng (TOD) để thực hiện tiếp cho đầu tư dự án đường sắt địa phương và các dự án giao thông thuộc tuyến TOD đối với TP. Hồ Chí Minh và thêm cho dự án trọng điểm trên địa bàn đối với Đà Nẵng.

TP. Hồ Chí Minh được mở rộng phạm vi áp dụng thủ tục đầu tư đặc biệt cho dự án trong các khu chức năng như khu công nghiệp, khu chế xuất và khu công nghệ cao…; cho phép thành phố và các địa phương tự thỏa thuận cơ quan đầu mối đối với các dự án hạ tầng giao thông thuộc thẩm quyền của địa phương đi qua thành phố và các tỉnh khác.

Đối với Đà Nẵng, Chính phủ đề xuất sửa đổi chính sách đối với cụm công nghiệp đã được thực hiện bằng nguồn vốn đầu tư công và giao đơn vị sự nghiệp công lập quản lý, vận hành, khai thác.

Về quản lý đô thị tài nguyên và môi trường, 2 thành phố được mở rộng thẩm quyền thu hồi đất để phục vụ phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng. HĐND của 2 thành phố quyết định danh mục các dự án được triển khai trước các bước điều tra, khảo sát, kiểm đếm và đơn giản hóa quy trình quy hoạch, rút ngắn thời gian chuẩn bị dự án.

Bên cạnh đó, cả 2 dự thảo nghị quyết đều sửa đổi, bổ sung theo hướng tăng quyền chủ động cho UBND thành phố trong tổ chức lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch hoặc triển khai song song các thủ tục liên quan đến quy hoạch chi tiết, tạo thuận lợi cho triển khai đầu tư.

Được thu hồi đất để thực hiện dự án khu thương mại tự do

Ngoài ra, có một số điểm khác giữa các đề xuất của từng thành phố.

Cụ thể, đối với TP. Hồ Chí Minh là sửa đổi các quy định đối với dự án BT chuyển tiếp theo hướng cập nhật các quy định mới, bổ sung căn cứ pháp lý để áp dụng chuyển tiếp đối với các dự án BT chưa hoàn thành công tác bàn giao đất. Các trường hợp thu hồi đất được bổ sung bao gồm dự án khu thương mại tự do, dự án thu hút nhà đầu tư chiến lược tại Côn Đảo. UBND TP.HCM được phân cấp lập điều chỉnh phê duyệt quy hoạch chung của thành phố.

Đối với Đà Nẵng, bổ sung quy định về xây dựng nhiệm vụ và lập quy hoạch chi tiết đồng thời để đẩy nhanh tiến độ lập dự án, bổ sung các trường hợp thu hồi đất, bao gồm dự án dịch vụ logistic, trung tâm hỗ trợ triển lãm, dự án trong khu thương mại tự do, bổ sung các dự án trọng điểm được thực hiện chuẩn bị thu hồi đất trước khi tiến hành điều tra đo đạc, kiểm đếm.

Thành phố được phân cấp đặt hàng xử lý đối với các nhà đầu tư thực hiện các dự án xử lý chất thải rắn sinh hoạt, xử lý chất thải rắn đã được chôn lấp với công nghệ có thu hồi năng lượng.

Toàn cảnh phiên họp chiều 3/12

Về ngành nghề ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược, 2 dự thảo nghị quyết đều mở rộng danh mục ngành nghề và loại hình dự án ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược, đi kèm với các điều kiện chặt chẽ hơn về năng lực tài chính, quy định cơ chế lựa chọn nhà đầu tư cho phép chỉ định nhà đầu tư trong một số trường hợp đặc biệt, quy định về điều kiện giải ngân bắt buộc theo tiến độ và không được chuyển nhượng dự án trong thời gian giải ngân dự án ưu tiên.

Riêng với TP. Hồ Chí Minh, Chính phủ đề xuất bổ sung chính sách ưu đãi đủ hấp dẫn để khuyến khích thu hút đầu tư tại Côn Đảo và hoàn thiện đồng bộ hệ thống hạ tầng kết nối Côn Đảo với đất liền, bảo tồn, tôn tạo di tích, bảo tồn đa dạng sinh học cùng với việc phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường, nâng cao tiềm lực quốc phòng, an ninh.

Về các chính sách khác, TP. Đà Nẵng, sửa đổi, bổ sung các cơ chế, chính sách về quản lý tài chính ngân sách nhà nước, đầu tư phát triển, kinh tế, quản lý trí tuệ nhân tạo, thông tin và truyền thông, quản lý khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, ưu đãi về thuế thu nhập cá nhân, thị thực, tiền lương, thu nhập, hỗ trợ nhà ở để thu hút các chuyên gia, nhà khoa học và tạo điều kiện phát triển công nghệ chiến lược.

Ngoài ra, những chính sách quy định tại Nghị quyết số 98/2023/QH15 và Nghị quyết số 136/2024/QH15 không còn tính ưu đãi vượt trội, đã được luật hóa hoặc trùng lặp với các quy định hiện hành của pháp luật, nghị quyết đang trình Quốc hội đã lược bỏ để bảo đảm thống nhất.

Các dự thảo nghị quyết cũng đã quy định các điều khoản chuyển tiếp, hiệu lực thi hành để bảo đảm chặt chẽ và triển khai thực hiện được ngay sau khi Quốc hội thông qua.