Hướng dòng vốn vào các lĩnh vực gắn với chuyển dịch cơ cấu kinh tế

Phát biểu tại hội thảo “Huy động hiệu quả nguồn vốn, phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số” do Báo Lao Động tổ chức chiều 12/3/2026, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Phạm Thanh Hà cho rằng, kinh nghiệm thực tiễn cho thấy tăng trưởng kinh tế cao chỉ thực sự có ý nghĩa khi gắn với môi trường kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát được kiểm soát tốt và các cân đối lớn của nền kinh tế được bảo đảm.

Theo Phó Thống đốc, kinh tế thế giới hiện nay đang tiềm ẩn nhiều rủi ro trước những biến động khó lường như chiến tranh, xung đột địa chính trị, biến đổi khí hậu và biến động giá năng lượng. Những yếu tố này đã và đang tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất – kinh doanh, thương mại và dòng vốn toàn cầu, qua đó tạo sức ép không nhỏ lên nền kinh tế Việt Nam.

Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra đối với việc điều hành chính sách kinh tế vĩ mô là phải linh hoạt, chủ động và có sự phối hợp chặt chẽ giữa các chính sách, đặc biệt là chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa.

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Thanh Hà phát biểu tại Hội thảo. Ảnh: Hải Nguyễn

“Chính sách tiền tệ cần được điều hành linh hoạt, phù hợp với diễn biến trong nước và quốc tế nhằm đảm bảo hài hòa các mục tiêu: ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, đồng thời vẫn cung ứng đủ nguồn vốn tín dụng cho hoạt động sản xuất kinh doanh và tiêu dùng của người dân, doanh nghiệp” - Phó Thống đốc nhấn mạnh.

Không chỉ đáp ứng nhu cầu vốn về quy mô, việc định hướng dòng vốn cũng là vấn đề quan trọng. Theo Phó Thống đốc, trong thời gian tới tín dụng ngân hàng cần tiếp tục tập trung vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, các ngành ưu tiên và những động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế.

Đặc biệt, dòng vốn cần hướng mạnh hơn vào các lĩnh vực gắn với quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế, trong đó lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính. Các mô hình kinh tế mới như kinh tế số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn được xem là những lĩnh vực có tiềm năng tạo ra giá trị gia tăng cao và tăng trưởng bền vững.

Ông Nguyễn Lê Nam - Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (NHNN) cho biết, thời gian qua NHNN đã điều hành chính sách tiền tệ theo hướng chủ động, linh hoạt và phù hợp với diễn biến của thị trường trong nước cũng như quốc tế, qua đó góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

NHNN đã điều tiết tiền tệ hợp lý nhằm kiểm soát lạm phát, đồng thời đảm bảo cung ứng vốn cho nền kinh tế và ổn định thị trường ngoại tệ. Áp lực thanh khoản gia tăng trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng đạt mức cao nhất trong vòng 15 năm trở lại đây, song cơ quan điều hành đã triển khai đồng bộ các công cụ chính sách tiền tệ để đảm bảo thanh khoản cho hệ thống tổ chức tín dụng.

Theo ông Nam, các công cụ như nghiệp vụ thị trường mở và hoán đổi ngoại tệ được sử dụng linh hoạt nhằm cung cấp thanh khoản ngắn hạn cho hệ thống ngân hàng khi cần thiết. Về lãi suất, NHNN duy trì lãi suất điều hành ở mức thấp nhằm ổn định mặt bằng lãi suất thị trường và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Đồng thời, các tổ chức tín dụng được yêu cầu tiết giảm chi phí, đẩy mạnh chuyển đổi số và công khai thông tin lãi suất cho vay nhằm nâng cao tính minh bạch, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận vốn.

“Trong khi đó, tỷ giá và cung cầu ngoại tệ của nền kinh tế vẫn chịu áp lực trong bối cảnh hệ thống ngân hàng thực hiện chủ trương giảm lãi suất. Trước diễn biến này, NHNN đã điều hành tỷ giá trung tâm linh hoạt, kết hợp đồng bộ các công cụ chính sách tiền tệ và can thiệp ngoại tệ khi cần thiết để giảm áp lực lên thị trường” - ông Nam nói.

Phát triển thị trường vốn để giảm áp lực cho hệ thống ngân hàng

Theo ông Nam, nhờ các giải pháp điều hành đồng bộ, ổn định kinh tế vĩ mô của Việt Nam tiếp tục được giữ vững; lạm phát được kiểm soát theo mục tiêu của Quốc hội và Chính phủ, thấp hơn đáng kể so với mức bình quân toàn cầu. Tốc độ tăng trưởng kinh tế của Việt Nam cũng duy trì ở mức cao trong khu vực và trên thế giới.

Tuy nhiên, bối cảnh kinh tế thế giới đang xuất hiện thêm nhiều yếu tố rủi ro khi giá năng lượng tăng mạnh và căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông khiến thị trường tài chính toàn cầu biến động. Trong bối cảnh đó, nhiều ngân hàng trung ương lớn như Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) trở nên thận trọng hơn trong việc hạ lãi suất, trong khi Ngân hàng Trung ương Úc thậm chí cân nhắc tăng lãi suất để kiểm soát lạm phát.

Những yếu tố này, theo ông Nam, đang tạo sức ép lên tỷ giá và thị trường tiền tệ trong nước, đồng thời tiềm ẩn rủi ro đối với triển vọng tăng trưởng và lạm phát toàn cầu.

Các đại biểu điều hành Hội thảo. Ảnh: Hải Nguyễn

Một thực tế đáng chú ý là dù thị trường vốn Việt Nam đã có những bước phát triển trong thời gian qua, nhưng vẫn chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu vốn trung và dài hạn của nền kinh tế. Vì vậy, gánh nặng cung ứng vốn vẫn chủ yếu đặt lên hệ thống ngân hàng.

“Trong bối cảnh dư địa điều hành chính sách tiền tệ nhằm hỗ trợ tăng trưởng không còn nhiều, yêu cầu phối hợp giữa các chính sách kinh tế vĩ mô, đặc biệt là chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ, trở nên quan trọng hơn bao giờ hết” - ông Nam nhấn mạnh.

Theo đó, chính sách tài khóa cần được triển khai theo hướng mở rộng có trọng tâm, trọng điểm. Trong đó, việc đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công có thể tạo tác động lan tỏa tới các động lực tăng trưởng của nền kinh tế. Trong khi đó, chính sách tiền tệ cần tiếp tục được điều hành chủ động, linh hoạt, ưu tiên mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát.

Bên cạnh các nguồn vốn trong nước, việc tận dụng cơ hội thu hút vốn đầu tư nước ngoài cũng được xem là yếu tố quan trọng nhằm bổ sung nguồn lực cho nền kinh tế, đặc biệt trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam hướng tới mục tiêu nâng hạng và kế hoạch hình thành các trung tâm tài chính quốc tế./.