Áp lực chuyển đổi: Không còn lựa chọn

Mới đây Liên minh Tái chế Bao bì Việt Nam phối hợp với Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam TP. Hồ Chí Minh và Báo Tuổi trẻ phối hợp công bố các nội dung chính của dự án "Việt Nam Xanh 2026", đồng thời tổ chức hội thảo "Chuyển đổi năng lượng xanh - Động lực tăng trưởng bền vững" để tìm lời giải cho bài toán chuyển đổi xanh.

Nghị quyết số 55-NQ/TW và Quyết định số 177/2007/QĐ-TTg là ví dụ điển hình cho thấy sự cam kết của Việt Nam trong thúc đẩy chuyển đổi năng lượng xanh. Các chính sách này không chỉ nhằm bảo vệ môi trường mà còn hướng tới xây dựng nền kinh tế xanh, tuần hoàn và cacbon thấp.

Sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch như dầu mỏ, khí đốt đang khiến nhiều nền kinh tế, trong đó có Việt Nam, dễ tổn thương trước các cú sốc địa chính trị và biến động giá năng lượng. Trong bối cảnh đó, việc tìm kiếm các nguồn năng lượng mới từ năng lượng tái tạo đến các giải pháp tiết kiệm và tối ưu hóa tiêu thụ trở thành yêu cầu sống còn.

Chuyển đổi năng lượng xanh: Cơ hội vàng để Việt Nam bứt phá tăng trưởng bền vững. Ảnh minh họa

Quan trọng hơn, chuyển đổi năng lượng không chỉ gắn với mục tiêu môi trường. Nó còn là điều kiện để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, thích ứng với các tiêu chuẩn xanh ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế.

Tại hội thảo, các đại biểu tập trung vào ba trụ cột chính: xây dựng lộ trình giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, cập nhật các công nghệ năng lượng mới, và chia sẻ kinh nghiệm chuyển đổi từ thực tiễn doanh nghiệp.

Điểm nhấn đáng chú ý là phiên thảo luận đa chiều, nơi các bên cùng đề xuất giải pháp mở rộng nguồn cung năng lượng xanh, tháo gỡ rào cản về hạ tầng, vốn và cơ chế. Nhiều ý kiến cho rằng, để chuyển đổi thực chất, Việt Nam cần những chính sách ưu đãi mạnh mẽ hơn nhằm thúc đẩy đầu tư và ứng dụng công nghệ sạch ở quy mô lớn.

Về phía địa phương, Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Bùi Minh Thạnh cho biết, năm 2026 là năm đầu tiên TP. Hồ Chí Minh triển khai Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Thành phố nhiệm kỳ 2025-2030. Thành phố xác định rõ: chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo là ba trụ cột chiến lược xuyên suốt.

Hiện nay, thành phố đang triển khai Đề án chuyển đổi xanh giai đoạn 2025 - 2035 với 10 trụ cột, 76 chỉ tiêu cụ thể, với nhu cầu huy động nguồn lực khoảng 900.000 tỷ đồng. Quan điểm xuyên suốt của thành phố là phát triển nhanh phải đi đôi với bền vững; tăng trưởng kinh tế gắn với nâng cao chất lượng môi trường và chất lượng sống của người dân.

Bên cạnh đó, TP. Chí Minh đang triển khai các định hướng lớn như: phát triển năng lượng tái tạo, thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm, phát triển hydro xanh, amoniac xanh và hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Trong lĩnh vực đô thị và giao thông, Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 đạt 100% phương tiện giao thông công cộng sử dụng năng lượng sạch.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh cam kết, thành phố tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp, cải cách mạnh mẽ thể chế, ưu tiên nguồn lực cho các dự án xanh và từng bước xây dựng Thành phố trở thành trung tâm chuyển đổi xanh của khu vực Đông Nam Á.

Việt Nam Xanh: Từ truyền thông đến hành động

Không dừng lại ở một hội thảo, “Việt Nam Xanh” đang cho thấy cách tiếp cận mới: biến nhận thức thành hành động cụ thể. Sau hai năm triển khai, dự án đã tổ chức gần 20 hoạt động, từ hội thảo, cuộc thi đến các chương trình trải nghiệm thực tế, thu hút hàng chục nghìn người tham gia.

Đáng chú ý, Ngày hội Việt Nam Xanh đã trở thành sự kiện thường niên với sức lan tỏa mạnh mẽ: hơn 33.000 lượt khách tham dự, hàng chục nghìn phần quà xanh được trao và gần 30.000 đơn vị rác tái chế được thu gom. Những con số này cho thấy chuyển đổi xanh không còn là khái niệm xa vời, mà đang dần trở thành thói quen trong cộng đồng.

Bước sang năm 2026, dự án mang chủ đề “Chuyển đổi xanh - Hiệu quả bền vững”, với hàng loạt hoạt động đa dạng: từ hội thảo chuyên đề, talkshow, đến các cuộc thi sáng tạo và chương trình kết nối doanh nghiệp xanh.

Điểm đáng kỳ vọng là sự kết hợp giữa truyền thông, trải nghiệm và sáng kiến thực tiễn, nhằm tạo ra những mô hình có thể nhân rộng. Qua đó, chuyển đổi xanh không chỉ dừng ở khẩu hiệu, mà trở thành động lực phát triển thực sự cho kinh tế, môi trường và xã hội.

Chuyển đổi năng lượng xanh không còn là câu chuyện của tương lai xa. Nó đang diễn ra ngay lúc này, với những cơ hội và thách thức song hành. Nếu tận dụng tốt, Việt Nam hoàn toàn có thể biến áp lực thành lợi thế, mở ra một chu kỳ tăng trưởng mới - nơi kinh tế phát triển hài hòa với môi trường và chất lượng sống.