Cơ chế quản lý tài chính dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư

Hà Phương
(TBTCO) - Cơ chế quản lý tài chính dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) và cơ chế thanh toán, quyết toán đối với dự án áp dụng loại hợp đồng BT được quy định rõ tại Nghị định số 312/2025/NĐ-CP của Chính phủ.
aa

Nguyên tắc xây dựng phương án tài chính của dự án PPP

Nghị định số 312/2025/NĐ-CP quy định, phương án tài chính của dự án PPP phải phản ánh đầy đủ các khoản chi phí và nguồn thu hợp pháp theo quy định trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư, thực hiện đầu tư và vận hành của dự án PPP, trừ trường hợp pháp luật khác có quy định.

Cơ chế quản lý tài chính dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư
Doanh thu để tính toán phương án tài chính của dự án PPP là toàn bộ doanh thu từ việc cung cấp sản phẩm, dịch vụ công của dự án PPP, doanh thu khác được quy định tại hợp đồng dự án PPP. Ảnh minh họa

Doanh thu, chi phí của dự án PPP phải được quản lý, theo dõi, kê khai, hạch toán độc lập với hoạt động kinh doanh khác của nhà đầu tư (trường hợp không thành lập doanh nghiệp dự án), hoạt động kinh doanh khác ngoài phạm vi hợp đồng dự án PPP của doanh nghiệp dự án PPP theo quy định tại điểm b khoản 22 Điều 2 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đấu thầu, Luật PPP, Luật Hải quan, Luật Thuế giá trị gia tăng (GTGT), Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu, Luật Đầu tư, Luật Đầu tư công, Luật Quản lý, sử dụng tài sản công số 90/2025/QH15 (Luật số 90/2025/QH15).

Phần vốn nhà nước sử dụng trong dự án PPP theo quy định tại điểm a, điểm c khoản 1 Điều 69 Luật PPP không tính vào phương án thu hồi vốn và lợi nhuận của nhà đầu tư.

Tiền thuế GTGT tương ứng phần vốn nhà nước theo quy định tại điểm a, điểm c khoản 1 Điều 69 Luật PPP không tính vào phương án thu hồi vốn và lợi nhuận của nhà đầu tư.

Doanh thu để tính toán phương án tài chính là toàn bộ doanh thu từ việc cung cấp sản phẩm, dịch vụ công của dự án PPP, doanh thu khác được quy định tại hợp đồng dự án PPP.

Các chỉ tiêu tài chính của phương án tài chính được tính toán trên cơ sở các dòng tiền sau thuế được chiết khấu theo tỷ suất chiết khấu bình quân gia quyền của lãi suất huy động các nguồn vốn và tỷ lệ lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu của nhà đầu tư.

Đồng tiền sử dụng trong phương án tài chính là Việt Nam Đồng.

Nội dung phương án tài chính

Phương án tài chính trong Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi hoặc Báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư, Báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc Báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng gồm các nội dung:

- Sơ bộ tổng mức đầu tư, tổng mức đầu tư của dự án PPP;

- Nguồn vốn thực hiện dự án PPP;

- Dự kiến các khoản chi phí trong thời gian vận hành của dự án;

- Phương án thu hồi vốn đầu tư, lợi nhuận của nhà đầu tư đối với nhóm dự án áp dụng cơ chế thu phí trực tiếp từ người sử dụng hoặc tổ chức bao tiêu sản phẩm, dịch vụ công hoặc áp dụng hình thức kinh doanh khác theo quy định của pháp luật;

- Phương án thu hồi vốn đầu tư, lợi nhuận của nhà đầu tư đối với nhóm dự án áp dụng cơ chế Nhà nước thanh toán trên cơ sở chất lượng sản phẩm, dịch vụ công (dự án áp dụng loại hợp đồng BTL, hợp đồng BLT);

- Phương án thanh toán dự án áp dụng loại hợp đồng BT thanh toán bằng ngân sách nhà nước (NSNN);

- Các khoản nộp NSNN (nếu có) đối với dự án PPP thực hiện theo hình thức hợp đồng O&M;

- Các chỉ tiêu phân tích, đánh giá tính khả thi của phương án tài chính (không áp dụng cho dự án áp dụng loại hợp đồng BT);

- Các đề xuất ưu đãi, bảo đảm (nếu có).

Nguồn vốn chủ sở hữu của nhà đầu tư

Nghị định số 312/2025/NĐ-CP quy định, nhà đầu tư chịu trách nhiệm góp vốn chủ sở hữu tham gia dự án PPP theo quy định tại Điều 77 Luật PPP. Trong quá trình triển khai hợp đồng dự án PPP có sự thay đổi về cơ cấu nguồn vốn chủ sở hữu và nguồn vốn nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án PPP huy động mà không làm thay đổi chủ trương đầu tư, mang lại hiệu quả cao hơn về tài chính, kinh tế - xã hội, các bên trong hợp đồng dự án PPP được xem xét, sửa đổi quy định về cơ cấu nguồn vốn trong hợp đồng dự án PPP.

Lợi nhuận của nhà đầu tư

Lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu của nhà đầu tư (trừ dự án BT) được quy định như sau:

Tỷ lệ lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu của nhà đầu tư tính toán trong giai đoạn lập, thẩm định, phê duyệt Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi hoặc Báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư, Báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc Báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng được xác định trên cơ sở khung tỷ lệ lợi nhuận của dự án PPP do bộ, ngành ban hành và tỷ lệ lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu của các dự án PPP tương tự khác về loại hợp đồng dự án PPP, lĩnh vực, quy mô, tính chất dự án đã hoặc đang thực hiện (nếu có).

Tỷ lệ lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu được xác định theo kết quả đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư. Trường hợp dự án PPP áp dụng hình thức chỉ định nhà đầu tư hoặc lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt để lựa chọn nhà đầu tư, cấp có thẩm quyền phê duyệt dự án quyết định tỷ lệ lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu trong phương án tài chính của dự án PPP.

Lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu của nhà đầu tư được tính từ thời điểm dự án được cấp có thẩm quyền cho phép đi vào vận hành, khai thác.

Nghị định nêu rõ, tỷ lệ lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu của nhà đầu tư thực hiện dự án BT thanh toán bằng NSNN thực hiện theo quy định tại Chương VI Nghị định này.

Nguyên tắc thanh toán

Nghị định số 312/2025/NĐ-CP quy định, vốn nhà nước trong dự án PPP được giải ngân cho doanh nghiệp dự án PPP hoặc nhà đầu tư (trường hợp không thành lập doanh nghiệp dự án) khi cấp có thẩm quyền giao kế hoạch vốn, giao dự toán ngân sách theo quy định của pháp luật.

Vốn nhà nước giải ngân cho doanh nghiệp dự án PPP, nhà đầu tư không được vượt số vốn nhà nước trong dự án PPP (hoặc vốn nhà nước điều chỉnh) đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt và được quy định trong hợp đồng dự án PPP. Tổng số vốn nhà nước thanh toán cho doanh nghiệp dự án PPP, nhà đầu tư trong năm không được vượt kế hoạch vốn năm, dự toán ngân sách năm bố trí cho dự án PPP được giao.

Vốn đầu tư công hỗ trợ xây dựng hạng mục công trình, hệ thống cơ sở hạ tầng quy định tại điểm b khoản 5 Điều 70 Luật PPP chỉ được thanh toán cho giá trị khối lượng công việc hoàn thành đã được Cơ quan được giao quản lý vốn nhà nước trong dự án PPP xác nhận và theo tỷ lệ các nguồn vốn, giá trị, tiến độ, điều kiện thanh toán quy định tại hợp đồng dự án PPP, phù hợp với kế hoạch vốn đầu tư công trung hạn, hằng năm được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Vốn nhà nước được thanh toán cho doanh nghiệp dự án PPP, nhà đầu tư cung cấp sản phẩm, dịch vụ công theo hợp đồng BTL, hợp đồng BLT kể từ thời điểm sản phẩm, dịch vụ công được cung cấp theo thoả thuận trong hợp đồng dự án PPP. Giá trị thanh toán định kỳ trên cơ sở khối lượng, chất lượng sản phẩm, dịch vụ công thực tế mà dự án PPP cung cấp theo quy định tại hợp đồng dự án PPP, phù hợp với kế hoạch vốn đầu tư công hằng năm, dự toán chi thường xuyên được cấp có thẩm quyền phê duyệt, doanh thu từ dự án PPP (nếu có).

Thời hạn thanh toán vốn nhà nước hằng năm trong dự án PPP thực hiện theo quy định của pháp luật về NSNN, pháp luật về đầu tư công.

Thời gian thanh toán của cơ quan thanh toán tối đa không quá 2 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ đề nghị thanh toán của Cơ quan được giao quản lý vốn nhà nước trong dự án PPP theo quy định...

Nghị định số 312/2025/NĐ-CP nêu rõ, cơ quan được giao quản lý vốn nhà nước trong dự án PPP chịu trách nhiệm trước pháp luật và người có thẩm quyền về việc xác định doanh nghiệp dự án PPP, nhà đầu tư đã đảm bảo các điều kiện giải ngân theo quy định tại Nghị định này và quy định tại hợp đồng dự án PPP; giá trị đề nghị thanh toán, giám sát và xác định tỷ lệ phần vốn chủ sở hữu đã giải ngân theo quy định của hợp đồng dự án PPP; tính hợp pháp của các tài liệu trong hồ sơ cung cấp cho cơ quan thanh toán và các cơ quan chức năng.
Hà Phương

Đọc thêm

Hội nghị xúc tiến đầu tư Việt Nam - Lào: "Gắn kết chiến lược" trong lĩnh vực kinh tế

Hội nghị xúc tiến đầu tư Việt Nam - Lào: "Gắn kết chiến lược" trong lĩnh vực kinh tế

(TBTCO) - Chiều 8/10, tại Thủ đô Vientiane, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Thủ tướng Chính phủ Lào Saleumxay Kommasith đã dự và phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị xúc tiến đầu tư Việt Nam - Lào.
Việt Nam - Lào trao đổi 11 văn kiện hợp tác quan trọng

Việt Nam - Lào trao đổi 11 văn kiện hợp tác quan trọng

(TBTCO) - Chiều 8/10, tại Phủ Thủ tướng Lào ở Thủ đô Vientiane, sau khi tiến hành hội đàm, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Thủ tướng Chính phủ Lào Saleumxay Kommasith đã chứng kiến các bộ, ngành, địa phương của hai nước trao các văn kiện hợp tác quan trọng.
R&I nâng xếp hạng tín nhiệm quốc gia của Việt Nam lên mức BBB-, triển vọng “Ổn định"

R&I nâng xếp hạng tín nhiệm quốc gia của Việt Nam lên mức BBB-, triển vọng “Ổn định"

Ngày 8/10/2026, Tổ chức xếp hạng tín nhiệm Rating and Investment Information, Inc. (R&I) nâng xếp hạng tín nhiệm nhà phát hành bằng ngoại tệ của Việt Nam từ mức BB+, triển vọng Tích cực lên BBB-, triển vọng "Ổn định". Đây là lần đầu tiên Việt Nam được đưa vào Nhóm xếp hạng Đầu tư (Investment Grade).
Ưu đãi FDI sẽ gắn với kết quả chuyển giao công nghệ, phát triển nhà cung ứng Việt

Ưu đãi FDI sẽ gắn với kết quả chuyển giao công nghệ, phát triển nhà cung ứng Việt

(TBTCO) - Theo bà Bùi Thu Thủy - Phó Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính), chính sách thu hút FDI đang được chuyển từ hỗ trợ theo đầu vào sang hỗ trợ dựa trên kết quả thực hiện cam kết, trong đó chú trọng chuyển giao công nghệ, đào tạo và đưa doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.
Giải ngân đầu tư công tăng hơn 76.000 tỷ đồng trong một tuần

Giải ngân đầu tư công tăng hơn 76.000 tỷ đồng trong một tuần

(TBTCO) - Theo báo cáo nhanh của Bộ Tài chính gửi Thủ tướng Chính phủ, lũy kế giải ngân vốn đầu tư công nguồn ngân sách nhà nước đến hết ngày 1/10/2026 đạt 644.013,5 tỷ đồng, bằng 63% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.
Thu hút FDI không phải để thay thế nội lực, mà để làm mạnh nội lực

Thu hút FDI không phải để thay thế nội lực, mà để làm mạnh nội lực

(TBTCO) - Việt Nam không thu hút FDI bằng mọi giá, mà sẽ lựa chọn đối tác để nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu. Việt Nam thu hút FDI không phải để thay thế nội lực, mà để làm mạnh nội lực, để nâng cao năng suất, năng lực công nghệ, sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Từ thu hút FDI đến kết nối doanh nghiệp Việt trong chuỗi cung ứng toàn cầu

Từ thu hút FDI đến kết nối doanh nghiệp Việt trong chuỗi cung ứng toàn cầu

(TBTCO) - Ngày 8/10, dưới sự bảo trợ của Bộ Tài chính, tại Hà Nội, Báo Tài chính - Đầu tư tổ chức Tọa đàm “Kết nối doanh nghiệp Việt trong chuỗi cung ứng toàn cầu”. Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương tham dự và phát biểu tại sự kiện.
Nhà, đất dôi dư: Không để chậm vì “xin ý kiến lòng vòng”

Nhà, đất dôi dư: Không để chậm vì “xin ý kiến lòng vòng”

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng vừa ký Công điện số 68/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ yêu cầu đẩy nhanh tiến độ xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư sau sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính. Công điện nhấn mạnh phải xử lý ngay các cơ sở không sử dụng quá 12 tháng, không để phát sinh thêm thủ tục, điều kiện gây chậm trễ.
Xem thêm