 |
| Xếp hạng ngành trong báo cáo chiến lược năm 2026 của ACBS |
Theo các chuyên gia của Công ty Chứng khoán Á Châu (ACBS), trong 10 năm trở lại đây, thị trường chứng khoán Việt Nam chứng kiến làn sóng IPO mạnh mẽ nhất trong giai đoạn 2017-2018 khi một loạt ngân hàng tư nhân lớn thực hiện bản vốn cho các cổ đông nước ngoài và niêm yết trên sàn giao dịch (tiêu biểu là TCB, VPB, HDB, OCB...).
Bên cạnh đó, một loạt các doanh nghiệp có vốn nhà nước cũng thực hiện IPO và niêm yết như BSR, OIL, POW, BCM, GVR....
Sau giai đoạn bùng nổ đó, thị trường rơi vào trầm lắng suốt giai đoạn 2019-2025. Hầu như không có các giao dịch IPO hoặc phát hành riêng lẻ nào quy mô lớn được thực hiện trong giai đoạn này. Các thương vụ huy động vốn mới chủ yếu đến từ hệ thống ngân hàng hoặc một số doanh nghiệp bất động sản lớn.
Tuy nhiên, tới năm 2025, thị trường lại chứng kiến sự trở lại mạnh mẽ của làn sóng IPO. Mặc dù, các thương vụ mở màn chủ yếu đến từ hệ thống các công ty chứng khoản (TCX, VCK, VPX). Tổng quy mô huy động từ 3 thương vụ này trong năm 2025 đạt 35.600 tỷ đồng (tương đương 1,35 tỷ USD).
Điểm đáng lưu ý là nếu giai đoạn 2017-2018, đa phần các giao dịch IPO thường được thực hiện với mức giá cao hơn nhiều so với định giá bình quân của ngành, thì các thương vụ IPO năm 2025 nhìn chung có mức giá thành công tương đương định giả bình quân của thị trường.
Bên cạnh đó, đối tượng tham gia chính trong đợt IPO 2025 hiện chủ yếu là nhà đầu tư trong nước, trong khi đó, giai đoạn 2017 - 2018 chứng kiến sự tham gia sôi động của nhà đầu tư nước ngoài.
Giai đoạn 2026 - 2030, thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ chứng kiến làn sóng IPO tiếp theo với quy mô lớn hơn và đa dạng hơn về loại hình doanh nghiệp.
Các chuyên gia của ACBS chỉ ra, những yếu tố triển vọng cho chu kỳ IPO tiếp theo gồm: Tiến trình nâng hạng thị trường chứng khoán lên thị trường mới nổi thứ cấp của FTSE năm 2026, và tiếp đó là mục tiêu nâng hạng lên thị trường mới nổi cao cấp của FTSE. Thị trường mới nổi của MSCI với tầm nhìn tới năm 2030 sẽ tạo cơ hội để thu hút dòng vốn lớn, đặc biệt là từ các nhà đầu tư nước ngoài tham gia thị trường.
Đồng thời, thủ tục IPO được rút gọn và thời gian xử lý hồ sơ nhanh sẽ tạo điều kiện hỗ trợ các doanh nghiệp trong quá trình IPO. Định hướng tăng trưởng kinh tế 10% trở lên trong giai đoạn 2026 - 2030 sẽ đòi hỏi sự hợp sức của toàn bộ các thành phần kinh tế công - tư một cách hiệu quả nhất.
Từ đó, nhu cầu huy động vốn cần được chia sẻ từ các kênh khác ngoài ngân hàng, ví dụ như trái phiếu doanh nghiệp, thị trường chứng khoán. Thị trường chứng khoán cùng làn sóng IPO trong thời gian tới sẽ là sự đa dạng hóa về nhóm ngành (ví dụ dịch vụ chứng khoán, tiêu dùng, giải trí, công nghệ, bất động sản, y tế, nông nghiệp...)./.
