Dự báo thanh khoản ngân hàng chịu sức ép mới khi tiền gửi Kho bạc Nhà nước bị loại khỏi LDR

Theo quy định tại Điều 1 Thông tư số 26/2022/TT-NHNN ngày 31/12/2022 sửa đổi Thông tư số 22/2019/TT-NHNN quy định các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, từ ngày 1/1/2026, 100% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước chính thức bị loại trừ khỏi tổng tiền gửi khi xác định tỷ lệ LDR.

Trước đó, Ngân hàng Nhà nước áp dụng lộ trình rút dần đối với nguồn vốn đặc thù này, nhằm tạo dư địa cho hệ thống ngân hàng giảm lãi suất, hỗ trợ phục hồi kinh tế sau đại dịch Covid-19. Theo quy định tại Thông tư số 26/2022/TT-NHNN, Ngân hàng Nhà nước cho phép tạm thời đưa một phần tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào tổng nguồn vốn huy động khi tính LDR, kèm theo lộ trình thu hẹp dần.

Cụ thể, tiền gửi không kỳ hạn của Kho bạc tiếp tục bị loại khỏi tổng tiền gửi, trong khi tiền gửi có kỳ hạn chỉ được tính 50% đến hết năm 2023, tăng lên 60% trong năm 2024, lên 80% trong năm 2025 và bị loại trừ hoàn toàn từ năm 2026. Qua đó, thu hẹp dần vai trò “vốn đệm” của tiền gửi Kho bạc Nhà nước đối với thanh khoản ngân hàng.

Nguồn: AFA Capital tổng hợp từ Thông tư số 22/2019/TT-NHNN và Thông tư số 16/2022/TT-NHNN.

Thực tế cho thấy, tiền gửi Kho bạc Nhà nước có quy mô lớn và chi phí thấp, với lượng tiền gửi Kho bạc để tại các ngân hàng quốc doanh liên tục duy trì mức cao kỷ lục, lên tới 450 nghìn tỷ đồng trong năm 2025, có thời điểm vượt 500 nghìn tỷ đồng, theo báo cáo của Công ty cổ phần Chứng khoán BIDV (BSC). Tuy nhiên, lượng tiền gửi này được đánh giá mang tính mùa vụ cao, phụ thuộc chặt chẽ vào chu kỳ thu - chi ngân sách nhà nước.

Cũng theo thống kê của Công Ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam, tiền gửi của Kho bạc Nhà nước tại BIDV khoảng 152 nghìn tỷ đồng, tương đương 5,2% tổng nợ phải trả của ngân hàng này.

Tại VietinBank, quy mô tiền gửi Kho bạc Nhà nước cũng đạt 152 nghìn tỷ đồng, chiếm 5,8% tổng nợ phải trả. Trong khi đó, Vietcombank đang nắm giữ khoảng 157 nghìn tỷ đồng tiền gửi từ Kho bạc Nhà nước, tương đương 7,3% tổng nợ phải trả.

Xét trên góc độ toàn hệ thống, BSC cho rằng, hệ số LDR thị trường 1 ước đạt gần 99% vào cuối tháng 9/2025. Riêng tỷ lệ tín dụng/huy động tiền gửi đã lên khoảng 110%, khi huy động chỉ tăng 12% đến cuối tháng 11/2025, thấp hơn đáng kể so với mức tăng trên 16% của tín dụng.

Từ đầu quý III/2025, chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và tiền gửi duy trì bình quân hơn 3 điểm phần trăm.

Khi nguồn vốn này bị loại trừ hoàn toàn khỏi công thức tính tỷ lệ LDR từ năm 2026, trong bối cảnh dư nợ cho vay không đổi, tỷ lệ LDR của nhiều ngân hàng sẽ tăng lên, qua đó, làm thu hẹp đáng kể dư địa tăng trưởng tín dụng tại một số tổ chức.

Trong bối cảnh không còn “vùng đệm” từ tiền gửi Kho bạc, các ngân hàng buộc phải đẩy mạnh huy động vốn từ dân cư và doanh nghiệp để kéo LDR xuống, dẫn đến áp lực cạnh tranh lãi suất gia tăng, đặc biệt ở các kỳ hạn trung và dài hạn.

Trước đó, tại cuộc họp do Ngân hàng Nhà nước tổ chức, đại diện một số ngân hàng thương mại nhà nước cho rằng, cần cân nhắc điều chỉnh cách tính tiền gửi của Kho bạc Nhà nước trong tổng huy động vốn khi xác định tỷ lệ LDR. Việc điều chỉnh sẽ giúp mở rộng dư địa nguồn vốn cho các ngân hàng thương mại, qua đó tăng khả năng đáp ứng nhu cầu tín dụng của nền kinh tế trong bối cảnh cầu vốn đang gia tăng./.