Lực đẩy nào cho thị trường chứng khoán năm 2026?

Động lực tăng trưởng mới

Theo báo cáo chiến lược tháng 1/2026 của SSI Research, Việt Nam bước vào năm 2026 với vị thế khác biệt so với các chu kỳ trước. Tăng trưởng không còn phụ thuộc chủ yếu vào mở rộng tín dụng mạnh, mà chuyển sang mô hình dựa trên hiệu quả thực thi và năng suất. Đầu tư hạ tầng công đạt quy mô kỷ lục, dòng vốn FDI tiếp tục giải ngân ổn định, khu vực dịch vụ phục hồi về trạng thái bình thường, trong khi tiêu dùng hộ gia đình được hỗ trợ bởi các chính sách ưu đãi thuế và thu nhập cải thiện dần.

Dư địa tài khóa vẫn còn rộng, cho phép Chính phủ đẩy nhanh chi tiêu cho các lĩnh vực then chốt như giao thông, năng lượng và logistics. Tuy nhiên, điểm nhấn của chu kỳ tăng trưởng mới không nằm ở quy mô chính sách, mà ở kỷ luật và chất lượng thực thi. Trong bối cảnh đó, chính sách tiền tệ đang bước vào giai đoạn bình thường hóa: hạn mức tín dụng được duy trì, mặt bằng lãi suất ổn định và áp lực tỷ giá có xu hướng giảm dần.

Song song, các cải cách cấu trúc được đẩy nhanh, từ đơn giản hóa thủ tục hành chính, phân cấp mạnh hơn, hoàn thiện khung pháp lý PPP, cho tới hiện đại hóa thị trường vốn. Việc FTSE Russell nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam cùng mức độ hội nhập tài chính quốc tế sâu hơn được kỳ vọng sẽ tạo lực đỡ quan trọng cho chu kỳ tăng trưởng 2026–2030.

Trong nhiều thập kỷ, mô hình tăng trưởng của Việt Nam chủ yếu dựa vào xuất khẩu, với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ tiến sát mốc 1.000 tỷ USD, tương đương gần gấp đôi GDP. Mô hình này mang lại quy mô và khả năng chống chịu, nhưng cũng tạo ra sự “hai tốc độ”, khi khu vực xuất khẩu vượt trội so với tiêu dùng và dịch vụ nội địa. Nhận thức rõ điều đó, định hướng chiến lược hiện nay đang dịch chuyển sang mô hình cân bằng và bền vững hơn, với trọng tâm là khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, xuất khẩu giá trị cao và tiêu dùng nội địa mạnh hơn.

Trong giai đoạn đầu của chu kỳ 5 năm 2026–2030, đầu tư công vẫn giữ vai trò động lực chủ đạo. Kế hoạch đầu tư công trung hạn dự kiến đạt khoảng 8.500 nghìn tỷ đồng (310–320 tỷ USD), gần gấp ba lần giai đoạn trước, tập trung vào các dự án hạ tầng chiến lược và nâng cao năng lực thể chế. Theo SSI Research, năm 2026 có thể được xem là giai đoạn “thu hoạch sớm” của quá trình tái cấu trúc bắt đầu từ cuối năm 2024, khi ổn định vĩ mô được duy trì và rủi ro nằm trong tầm kiểm soát.

Tháng đầu năm có mức sinh lời cao nhất

Thị trường chứng khoán Việt Nam khép lại năm 2025 bằng những con số kỷ lục. VN-Index thiết lập đỉnh cao mọi thời đại, chốt năm 2025 tại 1.784,49 điểm, tăng trưởng 41% so với đầu năm. Năm 2025 cũng ghi nhận mức tăng điểm tuyệt đối cao nhất lịch sử với hơn 517 điểm. Bất động sản là ngành duy nhất bỏ xa thị trường chung với mức tăng 213,8% trong năm. Đặc biệt, VIC tăng 736,5% và VHM tăng 210% đã đóng góp cho VN-Index 342 điểm, cho thấy động lực tăng điểm của thị trường khá tập trung. Điều này còn thể hiện ở việc chỉ có 220 mã trên HOSE tăng điểm và 180 mã giảm điểm trong năm.

Thanh khoản thị trường bùng nổ nhờ lực mua của nhà đầu tư trong nước. Giá trị giao dịch (GTGD) bình quân phiên trên thị trường cơ sở năm 2025 đạt 28,9 nghìn tỷ đồng (tăng mạnh 37% so với năm 2024) với mức đỉnh 86 nghìn tỷ đồng vào ngày 05/08 (GTGD trung bình tháng 8 đạt 55 nghìn tỷ đồng/phiên). Trên thị trường phái sinh, GTGD đạt bình quân 34,8 nghìn tỷ đồng/phiên, cũng tăng trưởng mạnh 42,7% so với mức 26,9 nghìn tỷ đồng của năm 2024.

Thị trường tháng 11-12 đang vận động tương đồng với kỳ vọng của chúng tôi trong báo cáo chiến lược 2 tháng trước, với đà hồi phục bắt đầu từ tháng 11 lan tỏa sang nhiều nhóm ngành ngoài nhóm cổ phiếu Vingroup trong tháng 12.

Kỳ vọng VN-Index đạt 1.920 trong kịch bản cơ sở và 2.120 trong kịch bản tích cực nhất trong năm 2026. Ảnh: T.L

Các chuyên gia SSI Research tiếp tục duy trì quan điểm thị trường với kỳ vọng VN-Index đạt 1.920 trong kịch bản cơ sở và 2.120 trong kịch bản tích cực nhất trong năm 2026. Trong ngắn hạn, thống kê trong 16 năm gần nhất cho thấy tháng Một là giai đoạn có mức sinh lời cao nhất trong năm với tỷ lệ bình quân 3,7% với xác suất tăng gần 70%. Nhìn rộng hơn, xác suất thị trường tăng giữa 2 kỳ nghỉ lễ Tết Dương lịch và Tết Âm lịch tương đối cao với 13/16 năm ghi nhận tăng điểm với mức tăng trung bình khoảng 5%.

Trong ngắn hạn, triển vọng tăng trưởng kết quả kinh doanh quý 4 tích cực việc thanh khoản hồi phục nhờ áp lực về mặt bằng lãi suất thuyên giảm so với giai đoạn cuối năm 2025, cùng việc khối ngoại trở lại mua ròng trong một số tuần gần đây là những yếu tố hỗ trợ cho thị trường.