Tái cấu trúc để chuyển mình

Khởi động sớm ngay sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, Công ty cổ phần Dịch vụ Ô tô Hàng Xanh (Haxaco) là một trong những doanh nghiệp “mở màn” mùa đại hội đồng cổ đông năm nay. Năm 2025, doanh nghiệp phân phối ô tô này chỉ đạt 56 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, thấp hơn đáng kể so với mục tiêu 260 tỷ đồng. Ông Đỗ Tiến Dũng - Chủ tịch HĐQT Haxaco thừa nhận, đây là giai đoạn khó khăn nhất trong nhiều năm, đặc biệt với phân khúc Mercedes-Benz, khi thị trường dư cung, giá bán giảm sâu và cạnh tranh khuyến mãi gay gắt.

“Cạnh tranh gay gắt do dư cung lớn khiến giá bán giảm, kèm theo các chương trình khuyến mãi phong phú, trong khi người tiêu dùng hiện nay ngày càng chú trọng vào giá trị sử dụng thực tế, với sự ưu tiên vào các yếu tố như giá lăn bánh, chi phí vận hành và khả năng giữ giá của xe. Xe điện và hybrid ghi nhận mức tăng trưởng nhất định, nhưng chưa thể thay thế hoàn toàn xe xăng. Điều này đặt các doanh nghiệp và đại lý ô tô trước áp lực lớn khi thị trường bước vào giai đoạn thanh lọc mạnh mẽ” - lãnh đạo Haxaco cho hay.

Mùa đại hội đồng cổ đông 2026: Tái cấu trúc để thích nghi với bất định
Công ty cổ phần Dịch vụ Ô tô Hàng Xanh (Haxaco) là một trong những doanh nghiệp “mở màn” mùa đại hội đồng cổ đông năm nay. Ảnh tư liệu

Trước bối cảnh đó, kế hoạch năm 2026 của Haxaco đặt mục tiêu lợi nhuận 200 tỷ đồng, gấp 3,57 lần mức nền thấp năm trước. Song song, Haxaco tập trung vào hai quyết định lớn trong hoạt động đầu tư, bao gồm chuyển nhượng khu đất hơn 6.000 m2 tại TP. Hồ Chí Minh và nhận chuyển nhượng 65 - 85% vốn tại Công ty cổ phần Tập đoàn Tương Lai Việt (VFG). Đây là đơn vị quản lý chuỗi đại lý VinFast với 9 đại lý đang hoạt động, 3 đại lý đang xây dựng và 4 điểm đã được chấp thuận chủ trương.

Nguồn tiền thu về từ bán tài sản, theo lãnh đạo Haxaco, sẽ được phân bổ thận trọng, ưu tiên bổ sung vốn cho hoạt động cốt lõi, tối ưu cấu trúc tài chính và mở rộng hệ thống, nâng cao năng lực vận hành và phát triển các mảng kinh doanh phù hợp với xu thế thị trường, qua đó tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong trung và dài hạn.

Tái cấu trúc không còn mang tính ứng phó ngắn hạn

Quyết tâm chuyển mình trong bối cảnh thị trường bước vào giai đoạn sàng lọc được nhìn thấy trong kế hoạch của nhiều doanh nghiệp sản xuất năm nay. Tái cấu trúc không còn mang tính ứng phó ngắn hạn, mà hướng tới thiết kế lại mô hình kinh doanh, tối ưu và nâng cao năng lực, đồng thời cũng là một chủ đề nóng tại các cuộc họp đại hội đồng cổ đông thường niên sẽ diễn ra vài tháng tới.

Câu chuyện chuyển mình tái cấu trúc diễn ra ở nhiều ngành nghề khác. Tại Tập đoàn Hoa Sen (HSG), việc tiếp tục triển khai tái cấu trúc cũng là một định hướng quan trọng trong niên độ tài chính 2025 - 2026 (từ ngày 1/10/2025 đến ngày 30/9/2026). Dù niên độ trước đạt 735 tỷ đồng lợi nhuận, vượt kịch bản tích cực, Hoa Sen vẫn đặt kế hoạch lợi nhuận năm tới với 2 kịch bản đều ở mức thấp hơn, lần lượt là 500 và 600 tỷ đồng.

Đồng thời, Hoa Sen trình cổ đông không thực hiện mua lại cổ phiếu quỹ như chủ trương đã thông qua năm trước. Việc giữ lại nguồn vốn tự có trở nên cần thiết hơn để triển khai các dự án đầu tư trọng điểm, nâng cấp công nghệ, mở rộng công suất nhà máy, phát triển mạng lưới phân phối trong và ngoài nước, hướng đến mang lại lợi ích thiết thực, bền vững cho cổ đông trên cơ sở phân tích thấu đáo các tác động từ môi trường kinh doanh và nhu cầu vốn.

Trong lĩnh vực dệt may, thông điệp nhân rộng và thử nghiệm các mô hình sản xuất, kinh doanh mới được nhấn mạnh trong cuộc làm việc của lãnh đạo Tập đoàn Dệt May Việt Nam (Vinatex) tại một số đơn vị thành viên cuối tháng 2/2026 vừa qua.

Đơn cử, tại Tổng Công ty May Nhà Bè (MNB), định hướng năm tới là cơ cấu lại mặt hàng, ưu tiên đơn hàng giá trị gia tăng cao và kỹ thuật đặc thù. Lãnh đạo Vinatex đề xuất Tổng Công ty May Nhà Bè nghiên cứu thành lập doanh nghiệp chuyên về công nghệ, thiết kế và robot phục vụ ngành may, hướng tới thương mại hóa giải pháp tự động hóa.

Còn với Việt Tiến - đơn vị có hệ thống khách hàng và đơn hàng ổn định nhất trong Tập đoàn, lãnh đạo Vinatex kỳ vọng, Việt Tiến xây dựng mô hình tổ chức sản xuất mới, ứng dụng robot và công nghệ AI trong quản trị trung tâm trong giai đoạn 2026 - 2027.

Lo ngại chi phí tăng và biên lợi nhuận thu hẹp

Cùng với câu chuyện tái cấu trúc, kế hoạch kinh doanh năm 2026 của nhiều doanh nghiệp sản xuất cho thấy nỗi lo lớn về chi phí. Tại Tổng Công ty cổ phần Phong Phú (PPH), mục tiêu doanh thu năm 2026 được đề ra ở mức 2.800 tỷ đồng, tăng gần 14%. Tuy nhiên, lợi nhuận kế hoạch chỉ là 410 tỷ đồng, thấp hơn 11% so với năm trước. Lãnh đạo doanh nghiệp thẳng thắn nhìn nhận, kế hoạch được xây dựng trên cơ sở đánh giá thận trọng về thị trường, đơn hàng, chi phí lao động và các yêu cầu ngày càng cao về phát triển bền vững.

Bản kế hoạch kinh doanh tại Công ty cổ phần Dệt may Huế cũng có phần tương đồng khi doanh thu năm 2026 dự kiến tăng nhẹ, nhưng lợi nhuận trước thuế điều chỉnh giảm gần 8% so với mức kỷ lục vừa ghi nhận trong năm 2025. Áp lực không chỉ đến từ chi phí nguyên phụ liệu, mà còn từ chi phí tuân thủ tiêu chuẩn môi trường, trách nhiệm xã hội và các yêu cầu ESG (môi trường - xã hội - quản trị) từ đối tác quốc tế.

Ở lĩnh vực hạ tầng khu công nghiệp, Công ty cổ phần Thống Nhất (BAX) đặt mục tiêu doanh thu tăng 11%, song lợi nhuận sau thuế giảm 25%. Cụ thể, theo tài liệu họp chuẩn bị cho cuộc họp đại hội đồng cổ đông diễn ra vào ngày 20/3, tổng chi phí năm 2026 dự kiến tăng 31%, chủ yếu do chi phí bán nhà chung cư công nhân, xử lý nước thải và không còn được miễn tiền thuê đất. Việc nâng cấp trạm xử lý nước thải để đáp ứng tiêu chuẩn môi trường mới cũng làm gia tăng áp lực lên biên lợi nhuận.

Với nhiều doanh nghiệp sản xuất, kế hoạch lợi nhuận đang thận trọng hơn trước những biến động về chi phí, nhất là các khoản chi phí nguyên vật liệu đầu vào phụ thuộc vào thị trường hàng hoá quốc tế. Dư địa tăng giá bán không “xông xênh” có thể buộc doanh nghiệp phải lựa chọn mức biên lợi nhuận mỏng hơn để duy trì thị phần và dòng tiền.

Lo ngại “thiên nga đen” thử thách sức chống chịu của doanh nghiệp

Giá năng lượng toàn cầu tăng nhiệt ngay những ngày đầu tháng 3/2026 khi xung đột tại Trung Đông bùng phát từ ngày 28/2. Cập nhật đến ngày 3/3, dầu Brent Biển Bắc có thời điểm vượt 80 USD/thùng, lên vùng giá cao nhất từ tháng 7/2024 đến nay. Nguyên nhân đến từ nguy cơ đóng cửa eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển chiếm khoảng 20 - 22% nguồn cung dầu toàn cầu, tương đương 20 - 21 triệu thùng/ngày, cùng lượng lớn LNG từ Saudi Arabia, Iraq, UAE, Kuwait, Qatar và Iran. Dữ liệu theo dõi tàu cho thấy, dòng chảy dầu khí qua khu vực gần như đình trệ do rủi ro an ninh gia tăng.

Theo chuyên gia VPBankS, nếu gián đoạn kéo dài dù chỉ vài ngày, nguồn cung có thể bị ảnh hưởng đáng kể, đẩy giá dầu tăng thêm 10 - 50 USD/thùng; kịch bản xấu có thể lên 90 - 150 USD/thùng. Trong trường hợp xung đột leo thang, nguồn cung toàn cầu có thể mất 10 - 20%.

Nhịp đi của thời cuộc đang gấp gáp hơn. Những biến số về địa chính trị có thể trở thành “thiên nga đen”, thử thách sức chống chịu của doanh nghiệp trong năm tới.