Tồn tại trong thẩm định, giám sát vốn vay khiến nợ xấu vẫn cao
Ngân hàng TNHH Indovina được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chấp thuận mở Chi nhánh Phú Mỹ Hưng theo văn bản số 9324/NHNN-TTGSNH ngày 23/12/2020 và đăng ký hoạt động chi nhánh tại Phòng Đăng ký kinh doanh Sở Kế hoạch và Đầu tư TP.HCM (mã số chi nhánh 0300733752-017). Người đứng đầu chi nhánh hiện là ông Nguyễn Phương Duy.
 |
| Kết quả thanh tra cho thấy, Indovina Phú Mỹ Hưng có sai sót trong cho vay. Ảnh minh hoạ. |
Về những mặt đã làm được, kết quả thanh tra cho thấy, Indovina - Chi nhánh Phú Mỹ Hưng cơ bản chấp hành đúng các quy định của pháp luật và của Ngân hàng Nhà nước về hoạt động cho vay, hoạt động đại lý bảo hiểm, phòng chống rửa tiền và tài trợ khủng bố.
"Hoạt động kinh doanh của chi nhánh đã khắc phục tình trạng lỗ, bắt đầu có lãi từ năm 2024, đóng góp tích cực vào kết quả chung của Ngân hàng TNHH Indovina" - Thanh tra Ngân hàng Nhà nước khu vực 2 nêu rõ.
Tuy nhiên, kết quả thanh tra cũng chỉ ra một số tồn tại, hạn chế. Trong đó, việc thẩm định, quyết định cho vay và kiểm tra, giám sát vốn vay tuy được thực hiện theo quy định nội bộ, nhưng vẫn còn một số hồ sơ cho vay chưa được thực hiện đầy đủ, chặt chẽ. Việc thu thập chứng từ sử dụng vốn vay còn chưa đầy đủ. Tỷ lệ nợ xấu tuy đã giảm, nhưng còn ở mức cao.
Để khắc phục các tồn tại này, Chánh Thanh tra Ngân hàng Nhà nước Khu vực 2 yêu cầu Trụ sở chính Ngân hàng TNHH Indovina thực hiện 1 kiến nghị và Chi nhánh Phú Mỹ Hưng thực hiện 5 kiến nghị cụ thể, nhằm hoàn thiện quy trình nghiệp vụ, tăng cường quản trị rủi ro, bảo đảm hoạt động an toàn, hiệu quả và tuân thủ pháp luật.
Gần đây, Thanh tra Ngân hàng Nhà nước khu vực 14 cũng ban hành thông báo kết luận thanh tra Ngân hàng TNHH Indovina - Chi nhánh Cần Thơ và chỉ rõ nhiều tồn tại trong hoạt động.
Ngân hàng TNHH Indovina là một trong 2 ngân hàng liên doanh hiếm hoi trong hệ thống 49 ngân hàng đang hoạt động tại Việt Nam. Được thành lập từ năm 1990, Indovina từng gây chú ý khi là ngân hàng liên doanh đầu tiên có vốn nước ngoài, mở ra giai đoạn đầu của tiến trình hội nhập tài chính quốc tế của ngành ngân hàng Việt Nam.
Về tình hình kinh doanh, năm 2024, Ngân hàng Indovina ghi nhận mức tăng lợi nhuận trước thuế gần 89,2%, đạt 937,6 tỷ đồng, song kết quả này chủ yếu đến từ việc cắt giảm mạnh chi phí dự phòng rủi ro tín dụng, thay vì tăng trưởng từ hoạt động kinh doanh cốt lõi.
Cụ thể, tổng thu nhập hoạt động tăng 18,9% lên 1.838,8 tỷ đồng, song phần lớn nhờ thu nhập lãi thuần tăng 10,4%, chủ yếu do chi phí lãi giảm nhanh hơn tốc độ tăng của thu nhập lãi. Trong khi đó, nhiều mảng kinh doanh chính lại đi xuống. Đơn cử, lãi từ dịch vụ giảm 10,3%, lãi chứng khoán kinh doanh sụt tới 66,6% và tiếp tục lỗ trong hoạt động chứng khoán đầu tư 24,5 tỷ đồng.
Ở chiều ngược lại, chi phí hoạt động tăng tới 29,6%, lên 697,5 tỷ đồng, cho thấy ngân hàng đang chịu áp lực chi phí lớn. Lợi nhuận thuần trước dự phòng chỉ tăng khiêm tốn 13,1%, thấp hơn tốc độ tăng chi phí, cho thấy biên lợi nhuận đang bị thu hẹp.
Đáng chú ý, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng giảm mạnh 60,3%, xuống còn 203,8 tỷ đồng, giúp lợi nhuận trước thuế tăng vọt gần gấp đôi. Điều này cho thấy động lực tăng trưởng của Indovina năm 2024 phần lớn đến từ việc giảm trích lập, chứ không phải cải thiện đồng đều ở các mảng kinh doanh.
 |
| Nguồn: Phóng viên tổng hợp. |
| Tăng trưởng tín dụng chậm, nợ xấu gấp 12 lần chỉ sau 5 năm Xét trong giai đoạn 5 năm gần đây (2020 - 2024), dư nợ cho vay của Ngân hàng Indovina tăng từ 33.518 tỷ đồng lên 40.076 tỷ đồng, tương ứng mức tăng bình quân khoảng 4 - 5%/năm, trong khi nợ xấu tăng gấp gần 12 lần, từ 305 tỷ đồng lên 3.575 tỷ đồng. Tỷ lệ nợ xấu vì vậy cũng tăng mạnh từ 0,9% (năm 2020) lên 8,9% (năm 2024), trong đó, riêng nợ nhóm 5 leo thang liên tục, từ 277 tỷ đồng lên 3.425 tỷ đồng, tăng hơn 12 lần sau 5 năm. |
Về tình hình cho vay, năm 2024, Ngân hàng Indovina ghi nhận tổng dư nợ cho vay đạt 40.076 tỷ đồng, tăng 20,6% so với năm 2023, cho thấy tín dụng đã phục hồi mạnh sau giai đoạn tăng trưởng chậm. Tuy nhiên, nợ xấu vẫn là vấn đề đáng quan ngại.
Tổng quy mô nợ xấu (nhóm 3 - 5) năm 2024 của Indovina giảm 7,8%, xuống 3.574,5 tỷ đồng, giúp tỷ lệ nợ xấu hạ từ khoảng 11,7% (năm 2023) xuống 8,9% (năm 2024).
Mức giảm này chủ yếu nhờ nợ nghi ngờ (nhóm 4) co mạnh tới 78,5%, trong khi nợ nhóm 3 lại tăng vọt hơn 367% từ nền thấp (5,2 tỷ đồng) và nợ nhóm 5 - nợ có khả năng mất vốn vẫn tăng 4,1%, chiếm tới gần 96% tổng nợ xấu. Điều này cho thấy chất lượng tài sản của ngân hàng vẫn tiềm ẩn rủi ro lớn khi phần lớn nợ xấu đã chuyển sang trạng thái mất vốn, phản ánh việc thu hồi nợ còn chậm và áp lực trích lập dự phòng vẫn rất cao.
Mặc dù năm 2024, tỷ lệ nợ xấu của Ngân hàng Indovina đã giảm so với đỉnh 2023, song cấu trúc nợ xấu lại cho thấy sự rủi ro tập trung cao vào nhóm 5, phản ánh chất lượng tín dụng chưa thực sự được cải thiện./.
