Từ thương trường đến nghị trường: Tầm nhìn mới cho quản trị quốc gia

Tư duy hiệu quả và trách nhiệm giải trình

Các nghị quyết chiến lược của Trung ương trong thời gian qua, trong đó có Nghị quyết 68 - NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân cùng những chủ trương khẳng định và phát huy vai trò của khu vực kinh tế tư nhân, đã tạo động lực mới cho tiến trình đổi mới mô hình tăng trưởng. Khi kinh tế tư nhân được xác định là một động lực quan trọng của nền kinh tế, yêu cầu đặt ra không chỉ dừng lại ở mở rộng không gian kinh doanh, mà còn ở việc tăng cường sự tham gia vào quá trình hoạch định và giám sát chính sách.

Ông Phan Tấn Đạt (giữa) ứng cử HĐND TP. Hồ Chí Minh khoá XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031

Thực tiễn cho thấy, trong nền kinh tế hiện đại, khoảng cách giữa chính sách và thực thi nhiều khi nằm ở khâu tổ chức triển khai, phân bổ nguồn lực và giám sát hiệu quả đầu tư. Chính vì vậy, việc có thêm những đại diện mang tư duy quản trị thực tiễn trong cơ quan dân cử có thể góp phần làm phong phú thêm góc nhìn khi thảo luận các vấn đề kinh tế - xã hội, đặc biệt ở các lĩnh vực như đầu tư công, hạ tầng, cải cách thủ tục hành chính và môi trường kinh doanh.

Trong môi trường doanh nghiệp, hiệu quả sử dụng nguồn lực, minh bạch tài chính và trách nhiệm giải trình là những nguyên tắc nền tảng. Các quyết định đầu tư đều gắn với bài toán chi phí, lợi ích và tác động dài hạn. Khi tư duy đó được chuyển hóa vào hoạt động dân cử, nó có thể bổ sung cho quá trình xem xét, thẩm tra và giám sát chính sách dưới góc độ hiệu quả thực thi.

Đối với các địa phương có tốc độ đô thị hóa nhanh như TP. Hồ Chí Minh, các vấn đề về hạ tầng, đầu tư công, cải cách thủ tục hành chính hay phát triển nguồn nhân lực luôn đặt ra yêu cầu cao về năng lực điều phối và giám sát. Nhiều ý kiến cho rằng, nếu đại biểu dân cử có sự am hiểu thực tiễn sản xuất - kinh doanh, việc nhận diện các điểm nghẽn và kiến nghị giải pháp có thể sát với nhu cầu thị trường hơn.

Ông Phan Tấn Đạt - Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Khoáng sản và Xây dựng Bình Dương (KSB), Ủy viên Đoàn Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ TP. Hồ Chí Minh được giới thiệu ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân thành phố nhiệm kỳ 2026 - 2031 có thể là một trong những trường hợp phản ánh xu hướng này.

Theo quan điểm được ông Phan Tấn Đạt chia sẻ, trong tư duy của người làm kinh tế, những vướng mắc trong đầu tư công hay tình trạng chậm trễ ở các dự án hạ tầng có thể ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của địa phương và chất lượng sống của người dân. Vì vậy, nâng cao chất lượng giám sát và thúc đẩy cải cách thủ tục hành chính là những nội dung cần được quan tâm một cách nhất quán.

Ảnh: Kỳ Phương

Gắn chính sách với thực tiễn doanh nghiệp - hoàn thiện thể chế trong giai đoạn phát triển mới

Một trong những vấn đề cốt lõi của khu vực kinh tế tư nhân là khả năng tiếp cận nguồn lực phát triển, bao gồm vốn, mặt bằng sản xuất - kinh doanh và cơ hội tham gia vào các chuỗi giá trị mới. Bên cạnh đó, quá trình chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đang đặt ra những yêu cầu mới đối với năng lực thích ứng của doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Trong bối cảnh đó, việc đại biểu dân cử nắm bắt thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp có thể góp phần làm rõ hơn những vướng mắc phát sinh từ cơ chế, từ đó kiến nghị điều chỉnh chính sách phù hợp. Điều quan trọng không chỉ là ban hành chính sách, mà là bảo đảm chính sách đi vào cuộc sống thông qua cơ chế giám sát hiệu quả và phản hồi kịp thời từ thực tiễn.

Thêm yếu tố khác được nhiều chuyên gia kinh tế đề cập là mối liên kết giữa doanh nghiệp và hệ thống đào tạo nghề. Khoảng cách giữa cung và cầu lao động nếu không được thu hẹp sẽ ảnh hưởng đến năng suất và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Việc tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý, cơ sở đào tạo và cộng đồng doanh nghiệp là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và ổn định thị trường lao động.

Với vai trò đại biểu dân cử, việc giám sát các chương trình đào tạo nghề, kiến nghị cơ chế phối hợp và phản ánh nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp có thể góp phần thúc đẩy sự liên kết hiệu quả hơn giữa đào tạo và sử dụng lao động.

Bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đặt ra đối với hệ thống chính trị không chỉ là ban hành chủ trương đúng, mà còn là bảo đảm thực thi hiệu quả và đo lường được kết quả. Quá trình sắp xếp, tinh gọn bộ máy, thí điểm mô hình chính quyền đô thị tại nhiều địa phương cho thấy quyết tâm nâng cao hiệu lực quản lý và giảm thiểu các khâu trung gian không cần thiết.

Có thể thấy, sự tham gia của đại diện từ khu vực kinh tế tư nhân vào hoạt động dân cử có thể được xem là một phần của quá trình hoàn thiện thể chế theo hướng đa chiều và thực tiễn hơn. Khi nghị trường có thêm những tiếng nói từ khu vực sản xuất - kinh doanh, các quyết định liên quan đến ngân sách, đầu tư và phát triển có điều kiện được xem xét dưới nhiều góc độ.