Chiều ngày 3/11/2025, tại Hà Nội, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường (C05) (Bộ Công an), Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã tổ chức Lễ ký kết Kế hoạch phối hợp trong phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật về đa dạng sinh học giai đoạn 2025-2030.

Kế hoạch phối hợp được xây dựng trên cơ sở Quyết định số 1623/QĐ-TTg ngày 27/12/2022 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án tăng cường phòng, chống tội phạm về đa dạng sinh học đến năm 2030, tầm nhìn 2050. Đây là dấu mốc quan trọng khẳng định quyết tâm của 3 cơ quan trong việc phối hợp chặt chẽ, đồng bộ nhằm bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, gìn giữ đa dạng sinh học và bảo đảm an ninh môi trường sinh thái của đất nước.

Theo kế hoạch, 3 cơ quan sẽ cùng triển khai các nội dung chính. Trước tiên, xây dựng chính sách, pháp luật về bảo tồn đa dạng sinh học và xử lý vi phạm pháp luật về đa dạng sinh học; tham mưu chỉ đạo, điều hành lực lượng cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường và Kiểm lâm tại các địa phương trong toàn quốc;

Đấu tranh, phòng ngừa, ngăn chặn, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật về quản lý nuôi nhốt các loài động vật nguy cấp, quý, hiếm; quản lý, bảo tồn đa dạng sinh học tại vườn quốc gia, khu bảo tồn để tham mưu hoàn thiện chính sách, pháp luật, tăng cường hiệu quả của công tác quản lý cũng như hoạt động đấu tranh, phòng ngừa, ngăn chặn, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật về đa dạng sinh học, quản lý, bảo vệ rừng, động vật hoang dã và quản lý lâm sản;

Tăng cường năng lực thực thi pháp luật, đấu tranh, phòng ngừa, ngăn chặn, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật về đa dạng sinh học, tập trung vào các loài động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm;

Truyền thông, nâng cao nhận thức cho cộng đồng về kiến thức pháp luật về bảo tồn đa dạng sinh học, quản lý, bảo vệ rừng, động vật hoang dã, lâm sản, quản lý loài ngoại lai xâm hại;

Chia sẻ thông tin và cơ sở dữ liệu về văn bản quy phạm pháp luật; tội phạm và vi phạm pháp luật trong lĩnh vực đa dạng sinh học, quản lý, bảo vệ động vật hoang dã, lâm sản, quản lý loài ngoại lai xâm hại.

Lễ ký kết Kế hoạch phối hợp trong phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật về đa dạng sinh học giai đoạn 2025-2030. Ảnh: Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm

Kế hoạch sẽ được thực hiện trong 5 năm (bắt đầu từ tháng 11/2025 đến hết tháng 11/2030), có cơ chế họp định kỳ 6 tháng và hàng năm để đánh giá kết quả, điều chỉnh hoạt động phối hợp cho phù hợp với tình hình thực tế.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Trần Quang Bảo, Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm nhấn mạnh: “Đây là bước khởi đầu cho sự hợp tác toàn diện và bền chặt giữa các cơ quan trong lĩnh vực bảo tồn thiên nhiên. Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm sẽ chỉ đạo hệ thống kiểm lâm toàn quốc phối hợp chặt chẽ với lực lượng công an và các đơn vị liên quan để triển khai nghiêm túc, đồng bộ, hiệu quả, đưa kế hoạch nhanh chóng đi vào thực tiễn”.

Đại tá Thân Văn Hải, Cục trưởng Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường cho biết, nội dung kế hoạch bảo đảm sự phân công trách nhiệm cụ thể trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của từng bên và bảo đảm đúng nguyên tắc, yêu cầu nghiệp vụ của từng ngành. Đồng thời, cần chủ động, kịp thời phát hiện, xử lý ngay từ cơ sở đảm bảo yếu tố “nghiệp vụ - pháp luật - hiệu quả”; mọi hành vi vi phạm phải được xử lý đúng quy định “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”.

Theo báo cáo hiện trạng rừng toàn quốc năm 2024, Việt Nam hiện có hơn 14,8 triệu ha rừng, tỷ lệ che phủ đạt 42,03%, cùng 178 khu bảo tồn thiên nhiên, trong đó có 35 vườn quốc gia. Việt Nam được đánh giá là một trong 10 trung tâm đa dạng sinh học phong phú nhất thế giới.

Tuy nhiên, chúng ta đang đối mặt với nguy cơ suy giảm diện tích và chất lượng rừng cũng như đa dạng sinh học, do nhiều nguyên nhân khác nhau; tội phạm và vi phạm pháp luật về lĩnh vực này còn diễn biến phức tạp, với các phương thức và thủ đoạn ngày càng tinh vi, có tổ chức, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ sinh thái, an ninh môi trường và uy tín quốc tế của Việt Nam trong thực thi các cam kết quốc tế, bất chấp nỗ lực của các cơ quan quản lý và cơ quan thực thi pháp luật.

Để quản lý, bảo tồn và phát triển bền vững tài nguyên rừng và đa dạng sinh học, đòi hỏi phải có sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, trong đó các cơ quan quản lý nhà nước về lâm nghiệp và kiểm lâm, đa dạng sinh học cùng lực lượng Cảnh sát môi trường đóng vai trò đặc biệt quan trọng - vừa là nòng cốt, vừa là đầu mối phối hợp trong thực thi pháp luật và phòng, chống tội phạm.