Từ chủ trương đúng đắn đến hành động quyết liệt
Trong quản trị nhà nước hiện đại, không phải mọi quyết định điều hành đều trở thành cải cách, và cũng không phải mọi sáng kiến đều tạo được sự đồng thuận xã hội. Đặc biệt trong lĩnh vực quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh - khu vực gắn trực tiếp với sinh kế của hàng triệu người dân - mỗi chính sách nếu thiếu thận trọng rất dễ tạo ra phản ứng tiêu cực, thậm chí làm xói mòn niềm tin xã hội.
Trong bối cảnh đó, Chiến dịch “60 ngày cao điểm chuyển đổi mô hình hộ, cá nhân kinh doanh khoán sang kê khai”, được triển khai theo Quyết định số 3352/QĐ-CT ngày 31/10/2025 của Cục trưởng Cục Thuế nhằm hiện thực hóa chủ trương xóa bỏ thuế khoán từ ngày 1/1/2026 theo chủ trương của Bộ Chính trị, Quốc hội, chỉ đạo của Chính phủ và Bộ Tài chính đã để lại một dấu ấn đáng chú ý trong tiến trình cải cách quản lý thuế ở Việt Nam.
Công chức Thuế TP. Hà Nội xuống địa bàn tuyên truyền, hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi. |
Đây không chỉ là một hoạt động điều hành mang tính thời điểm, mà là một cách tiếp cận chính sách mới, cho thấy sự dịch chuyển rõ rệt trong tư duy quản trị công của ngành Thuế. Nếu nhìn Chiến dịch 60 ngày cao điểm như một lát cắt của cải cách, điều đáng chú ý không chỉ là kết quả đạt được trong khoảng thời gian hữu hạn, mà là phương thức quản trị được lựa chọn. Đó là phương thức đặt pháp luật trong bối cảnh đời sống, đặt kỷ cương song hành với hỗ trợ, và đặt mục tiêu dài hạn lên trên áp lực thành tích ngắn hạn.
Một chiến dịch như vậy không thể hình thành từ tư duy ngẫu hứng. Nó đòi hỏi người khởi xướng phải hiểu sâu cấu trúc quản lý thuế, nắm chắc tâm lý người nộp thuế, đồng thời đủ bản lĩnh để huy động và điều phối sự thống nhất hành động trong toàn bộ hệ thống - từ trung ương đến cơ sở. Quan trọng hơn, đó phải là người nhìn thấy trước rằng cải cách chỉ bền vững khi được xã hội chấp nhận, chứ không chỉ khi được ban hành.
Tạo hiệu ứng và sự đồng thuận trong xã hội
Điểm đáng chú ý của Chiến dịch 60 ngày cao điểm không nằm ở tên gọi hay thời hạn triển khai, mà ở việc xác định đúng “điểm nghẽn” của quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh. Trong nhiều năm, cơ chế khoán tuy thuận tiện cho quản lý nhưng cũng bộc lộ những hạn chế về minh bạch, công bằng và khả năng mở rộng tuân thủ tự giác.
Chiến dịch 60 ngày cao điểm đã lựa chọn một cách tiếp cận khác: chuyển trọng tâm từ quản lý bằng ấn định sang quản lý dựa trên kê khai, nhưng không bằng mệnh lệnh hành chính cứng, mà bằng hỗ trợ, hướng dẫn và đồng hành. Cách làm này thừa nhận một thực tế khách quan: phần lớn hộ kinh doanh chưa có điều kiện tiếp cận đầy đủ kiến thức pháp luật thuế, kỹ năng kế toán và kê khai, nên quá trình chuyển đổi cần được thiết kế có lộ trình và có sự chia sẻ trách nhiệm từ phía cơ quan quản lý nhà nước.
 |
| Không quản ngày đêm, công chức Thuế tỉnh Nghệ An hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi. |
Từ chủ trương đến thực tiễn triển khai, Chiến dịch 60 ngày cao điểm cho thấy sự thống nhất cao trong chỉ đạo của ngành Thuế. Ban lãnh đạo Cục Thuế đã quán triệt rõ thông điệp và phương pháp thực hiện, đồng thời huy động sự phối hợp đồng bộ của 34 Thuế tỉnh, thành phố và 350 Thuế cơ sở trên cả nước.
Sự thống nhất đó thể hiện ở cách tiếp cận chung: ưu tiên hỗ trợ, phòng ngừa sai sót; phân biệt rạch ròi giữa vi phạm do chưa hiểu luật và hành vi gian lận; không hình sự hóa những khó khăn ban đầu của hộ, cá nhân kinh doanh trong quá trình chuyển đổi. Chính sự nhất quán từ trung ương đến cơ sở đã tạo nên sức lan tỏa và độ tin cậy của chính sách khi đi vào đời sống.
Sau thời gian triển khai, Chiến dịch 60 ngày cao điểm đã nhận được sự ghi nhận tích cực từ nhiều phía. Cộng đồng hộ, cá nhân kinh doanh nhìn nhận chính sách với tâm thế hợp tác hơn là đối phó; dư luận xã hội và báo chí đánh giá cao cách tiếp cận mềm dẻo nhưng có nguyên tắc; lãnh đạo Bộ Tài chính và Chính phủ ghi nhận nỗ lực đổi mới của ngành Thuế trong quản lý khu vực kinh tế hộ.
Những phản hồi đó là thước đo khách quan, cho thấy chiến dịch không chỉ đúng về pháp lý, mà còn phù hợp với yêu cầu thực tiễn và mong đợi của xã hội trong bối cảnh cải cách quản trị công hiện nay.
Với Chiến dịch 60 ngày cao điểm, giá trị lớn nhất không nằm ở các báo cáo tổng kết hay những hình thức vinh danh hành chính, mà ở sự thay đổi nhận thức của chính các hộ, cá nhân kinh doanh. Khi người nộp thuế bắt đầu nhìn cơ chế kê khai như một bước đi tất yếu, minh bạch và có thể thích ứng; khi mối quan hệ giữa cơ quan thuế và người dân được đặt trên nền tảng hợp tác và tin cậy; khi sự tuân thủ pháp luật được hình thành từ hiểu biết chứ không phải từ lo ngại chế tài - đó chính là thành quả lớn nhất của một cải cách quản lý công.
Nếu nhìn Chiến dịch 60 ngày cao điểm như một lát cắt của cải cách, điều đáng chú ý không chỉ là kết quả đạt được trong khoảng thời gian hữu hạn, mà là phương thức quản trị được lựa chọn. Đó là phương thức đặt pháp luật trong bối cảnh đời sống, đặt kỷ cương song hành với hỗ trợ, và đặt mục tiêu dài hạn lên trên áp lực thành tích ngắn hạn. Chính vì vậy, Chiến dịch 60 ngày cao điểm không nên được nhìn nhận như một hoạt động mang tính thời điểm, mà như bước khởi đầu của một chuỗi cải cách liên tục, trong đó việc hoàn thiện cơ chế hỗ trợ pháp lý, đơn giản hóa thủ tục, chuẩn hóa hướng dẫn và nâng cao chất lượng thực thi ở cơ sở sẽ tiếp tục được đặt ra như những yêu cầu tất yếu.
Có thể khẳng định rằng, trong quản trị công, phần thưởng lớn nhất của một cải cách không nằm ở hình thức ghi nhận, mà ở khả năng tạo dựng niềm tin xã hội và mở ra những chuẩn mực quản lý mới. Chiến dịch 60 ngày cao điểm chuyển đổi hộ, cá nhân kinh doanh khoán sang kê khai cho thấy: khi tư duy đúng được lựa chọn, khi cách làm phù hợp được kiên trì theo đuổi, cải cách sẽ tự tìm được sự đồng thuận.
Trong bối cảnh đó, Chiến dịch “60 ngày cao điểm chuyển đổi mô hình hộ, cá nhân kinh doanh khoán sang kê khai”, được triển khai theo Quyết định số 3352/QĐ-CT ngày 31/10/2025 của Cục Thuế, đã để lại một dấu ấn đáng chú ý trong tiến trình cải cách quản lý thuế ở Việt Nam. Đáng lưu ý, đây là sáng kiến được chính Cục trưởng Cục Thuế Mai Xuân Thành đề xuất, đồng thời được Ban lãnh đạo Cục Thuế thống nhất chỉ đạo và tổ chức triển khai đồng bộ trên phạm vi toàn quốc.
Sự sáng tạo của Chiến dịch 60 ngày cao điểm trước hết thể hiện ở cách xác định đúng “điểm nghẽn” của quản lý thuế đối với hộ kinh doanh. Thay vì tiếp tục duy trì cách tiếp cận thuần túy hành chính, sáng tạo của Chiến dịch này đặt trọng tâm vào việc chuyển đổi nhận thức và hành vi tuân thủ của người nộp thuế, coi đây là điều kiện tiên quyết để cải cách đi vào thực chất.
Điểm sáng tạo tiếp theo nằm ở việc thiết kế một chiến dịch có thời hạn rõ ràng, mục tiêu cụ thể, nhưng phương pháp thực hiện mềm dẻo. “60 ngày cao điểm” không nhằm tạo sức ép cưỡng chế, mà tạo một khoảng thời gian tập trung để cơ quan thuế các cấp huy động nguồn lực, tăng cường hỗ trợ, hướng dẫn và giải đáp trực tiếp cho hộ, cá nhân kinh doanh trong quá trình chuyển đổi sang cơ chế kê khai. Và khi sự đồng thuận ấy được hình thành, nó sẽ tự nói lên vai trò của người đã khởi xướng và dẫn dắt cải cách - mà không cần phải gọi tên./.
