Coi giải ngân vốn đầu tư công là “mệnh lệnh” để tăng trưởng

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, tỷ lệ giải ngân trong 2 tháng đầu năm còn khá thấp do nhiều dự án đang trong giai đoạn hoàn thiện thủ tục đầu tư, phân bổ vốn hoặc vướng mắc về giải phóng mặt bằng. Tuy nhiên, trong bối cảnh đầu tư công được xác định là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng, nhiều tỉnh, thành phố đã triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm tăng tốc giải ngân để đạt mục tiêu đề ra.

Nhiều địa phương vào cuộc quyết liệt

Đầu tư công tiếp tục đóng vai trò “đầu kéo” thúc đẩy tăng trưởng, tạo việc làm, kích thích các nguồn lực xã hội và nâng cấp hệ thống hạ tầng kinh tế - xã hội trong năm 2026. Chính vì vậy, nhiều địa phương đã xác định giải ngân vốn đầu tư công là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, gắn trách nhiệm của người đứng đầu với tiến độ thực hiện. Từ việc đặt ra các mốc tiến độ cụ thể, xây dựng kế hoạch giải ngân chi tiết theo tháng, quý; đẩy mạnh triển khai các dự án, công trình trọng điểm đến tăng cường kiểm tra, tháo gỡ khó khăn cho từng dự án…, tất cả đều nhằm đảm bảo dòng vốn đầu tư công được đưa vào nền kinh tế nhanh nhất và hiệu quả nhất.

Năm 2026, TP. Cần Thơ được Thủ tướng Chính phủ giao 19.266 tỷ đồng tổng vốn đầu tư công. Đến nay, toàn bộ số vốn này đã được Cần Thơ phân bổ chi tiết cho các dự án, công trình trên địa bàn.

Tăng tốc giải ngân vốn đầu tư công được kỳ vọng sẽ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong năm 2026. Ảnh: Đức Thanh

Với quyết tâm hoàn thành 100% kế hoạch giải ngân vốn đầu tư công năm 2026, ngay từ đầu năm, UBND TP. Cần Thơ đã ban hành chỉ thị, văn bản chỉ đạo tập trung triển khai các giải pháp giải ngân vốn kế hoạch đầu tư công năm 2026, trong đó, xây dựng kế hoạch chi tiết giải ngân vốn theo tuần, theo tháng và gắn trách nhiệm cụ thể với kết quả thực hiện. Các dự án trọng điểm như cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng, đường vành đai phía Tây, Bệnh viện Ung bướu Cần Thơ, hay dự án cải tạo 5 nút giao thông trọng điểm đang được tập trung triển khai… Đặc biệt, lãnh đạo thành phố quan tâm sát sao, thường xuyên kiểm tra thực tế và làm việc với các sở, ngành, chủ đầu tư cùng chính quyền địa phương nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn, khó khăn, vướng mắc của các dự án.

Theo số liệu của Kho bạc Nhà nước khu vực XIX, trong 2 tháng đầu năm, TP. Cần Thơ đã giải ngân được 1.204 tỷ đồng, đạt 6,25% so với kế hoạch năm. Với kết quả này, Cần Thơ đang đứng trong nhóm các địa phương có tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công cao hơn mức bình quân chung của cả nước (tính đến hết tháng 2/2026, cả nước giải ngân đạt 5,6% kế hoạch).

Tại Đà Nẵng, nhiều công trình hạ tầng lớn cũng đang được thi công khẩn trương nhằm đảm bảo tiến độ giải ngân vốn đầu tư công. Các dự án trọng điểm như nút giao Quốc lộ 14B với cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi, tuyến đường ven biển 129 hay tuyến đường kết nối vành đai phía Tây với cao tốc La Sơn - Túy Loan đều đang được đẩy nhanh tiến độ.

Với kế hoạch vốn được giao 15.053 tỷ đồng và mục tiêu giải ngân tối thiểu đạt 95%, TP. Đà Nẵng đang tiếp tục yêu cầu các chủ đầu tư tập trung tháo gỡ vướng mắc về giải phóng mặt bằng, tổ chức thi công khoa học, đồng thời xử lý nghiêm các nhà thầu yếu kém làm chậm tiến độ dự án.

Một số địa phương có tỷ lệ giải ngân thấp trong 2 tháng đầu năm cũng đang triển khai các giải pháp mạnh để tăng tốc.

Đơn cử, tỉnh Cao Bằng được giao hơn 5.715 tỷ đồng vốn đầu tư công trong năm 2026, đến nay, tỷ lệ giải ngân mới đạt khoảng 1% kế hoạch, thuộc nhóm thấp nhất cả nước. Trước tình hình này, tỉnh đã ban hành chỉ thị yêu cầu coi giải ngân vốn đầu tư công là nhiệm vụ chính trị trọng tâm. Cao Bằng cũng đặt ra các mốc tiến độ cụ thể: đến hết quý II giải ngân tối thiểu 40%, quý III đạt 70% và đến cuối năm đạt ít nhất 95% kế hoạch. Những đơn vị không đạt tiến độ sẽ phải kiểm điểm trách nhiệm, đặc biệt là người đứng đầu.

Tại Quảng Ngãi, đến cuối tháng 2/2026, tỉnh mới giải ngân hơn 220 tỷ đồng, tương đương 3,3% kế hoạch vốn được giao. Nguyên nhân chủ yếu do vướng mắc trong giải phóng mặt bằng và thủ tục đầu tư. Quảng Ngãi đã yêu cầu các chủ đầu tư rà soát toàn diện các khâu chuẩn bị dự án, tháo gỡ từng “nút thắt” về thủ tục, mặt bằng và thanh quyết toán để đẩy nhanh tiến độ triển khai. Mục tiêu của tỉnh là phấn đấu giải ngân tối thiểu 95% kế hoạch vốn trong năm 2026.

Tương tự, tại Lâm Đồng, tỷ lệ giải ngân đến đầu tháng 3 mới đạt khoảng 2,12% kế hoạch năm. Trước thực trạng này, lãnh đạo tỉnh yêu cầu các đơn vị phải vào cuộc quyết liệt, coi giải ngân vốn đầu tư công là nhiệm vụ không còn “đường lùi”. Tỉnh yêu cầu hoàn thiện toàn bộ thủ tục dự án trong tháng 3, đồng thời rà soát năng lực chủ đầu tư và tăng cường cán bộ hỗ trợ các địa phương còn hạn chế về chuyên môn trong lĩnh vực đầu tư công.

Tăng tốc giải ngân để tạo lực đẩy phát triển

Thực tế cho thấy, khi dòng vốn đầu tư công được giải ngân nhanh và hiệu quả sẽ tạo tác động lan tỏa mạnh mẽ đến nhiều lĩnh vực của nền kinh tế. Nguồn vốn này vừa góp phần thúc đẩy tiến độ xây dựng các công trình hạ tầng trọng điểm như giao thông, y tế, giáo dục, vừa kích thích các nguồn lực đầu tư từ khu vực tư nhân, tạo thêm việc làm và nâng cao năng lực cạnh tranh của các địa phương.

Trong bối cảnh nền kinh tế còn đối mặt với nhiều thách thức, đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm duy trì đà phục hồi và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

Để đạt được mục tiêu giải ngân cao, nhiều địa phương xác định cần phải xử lý đồng bộ các điểm nghẽn tồn tại lâu nay như chậm giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư phức tạp hay năng lực triển khai của một số chủ đầu tư và nhà thầu còn hạn chế. Vì vậy, các giải pháp đang được triển khai mạnh mẽ, từ việc rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính; tăng cường phân cấp, phân quyền cho địa phương; đến việc thường xuyên kiểm tra, giám sát tiến độ từng dự án. Bên cạnh đó, nhiều địa phương cũng áp dụng cơ chế điều chuyển vốn từ các dự án chậm sang những dự án có khả năng giải ngân tốt hơn nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Một điểm đáng chú ý là trách nhiệm của người đứng đầu các cơ quan, đơn vị ngày càng được nhấn mạnh trong quá trình thực hiện nhiệm vụ giải ngân vốn đầu tư công. Nhiều tỉnh, thành phố đã gắn kết quả giải ngân với việc đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của từng đơn vị và cá nhân liên quan. Điều này góp phần tạo ra áp lực tích cực, buộc các chủ đầu tư và cơ quan quản lý phải chủ động hơn trong việc tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án.