Tận dụng nguồn gỗ nội địa
Trong "cuộc chơi" toàn cầu, nơi các yêu cầu về nguồn gốc nguyên liệu ngày càng khắt khe, gỗ rừng trồng nội địa đang trở thành “vũ khí” giúp các doanh nghiệp gỗ Việt khẳng định sức mạnh.
Ông Trần Lam Sơn, TGĐ Công ty Thiên Minh Furniture, chuyên sản xuất đồ gỗ nội thất chia sẻ câu chuyện xây dựng thương hiệu từ gỗ keo Acacia – loại gỗ mà Việt Nam có lợi thế vượt trội. “Chúng tôi sử dụng 100% gỗ rừng trồng trong nước, có chứng nhận FSC (Forest Stewardship Council - Hội đồng Quản lý Rừng), hoàn toàn không nhập khẩu. Điều này giúp chúng tôi kiểm soát tốt nguồn cung, tạo ưu thế cạnh tranh lớn, đặc biệt khi Acacia chủ yếu chỉ có ở Việt Nam” - ông Sơn khẳng định.
Về thị trường xuất khẩu, ông Sơn cho biết, doanh nghiệp tập trung chủ yếu vào thị trường châu Âu, nơi đã xây dựng mối quan hệ bền vững từ năm 2007. "Ban đầu chúng tôi xuất sang các thị trường lớn như Đức và Hà Lan. Gần đây, chúng tôi mở rộng sang Ý, Bỉ, Thụy Điển, Đan Mạch - những thị trường có nhu cầu nội thất rất lớn. Chỉ riêng ở Thuỵ Điển, tập đoàn IKEA đã chi 2-3 tỷ USD mỗi năm cho nội thất. Công ty tiếp cận, chia sẻ câu chuyện về gỗ Acacia bền vững và họ rất hào hứng hợp tác. Khi bạn làm việc kỹ lưỡng, hiểu rõ tiêu chuẩn về kiểm định và thiết kế, việc đáp ứng yêu cầu khắt khe của Châu Âu không còn là vấn đề" - ông Sơn nói.
Không dừng lại ở châu Âu, ông Sơn còn nhìn thấy cơ hội ở thị trường Mỹ, và chọn cách tiếp cận thông minh qua kênh bán lẻ B2C như Amazon. Công ty thử nghiệm bán qua Amazon, từ nguyên liệu, sản xuất đến vận chuyển thẳng đến người tiêu dùng. Sau một năm, kết quả rất khả quan.
"Điều đặc biệt, công ty tận dụng nguồn gỗ Acacia và nhân lực từ Đồng bằng sông Cửu Long để tạo nên câu chuyện thương hiệu gần gũi, hấp dẫn. Chúng tôi kể về nguồn gỗ nội địa và con người Việt Nam, khách hàng trên Amazon rất thích. Quan trọng là, thương hiệu ‘Made in Vietnam’ giờ đây được đánh giá cao, không còn định kiến như trước" - ông nhấn mạnh.
| Ông Phùng Quốc Mẫn, Chủ tịch Hiệp hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP.Hồ Chí Minh (HAWA) cũng cho rằng, nội địa hóa nguyên liệu không chỉ giúp doanh nghiệp vượt qua các rào cản thương mại mà còn tạo nền tảng để mở rộng thị trường. Đặc biệt chú trọng mở rộng thị phần trong nước để duy trì đà tăng trưởng. |
Cùng hướng đi, ông Nguyễn Minh Nhật, Giám đốc Công ty TNHH ván ép cơ khí xây dựng Nhật Nam cho biết, công ty đã chuyển sang dùng hoàn toàn gỗ nội địa từ tháng 4 năm nay.
“Trước đây, chúng tôi nhập gỗ từ châu Âu, nhưng chi phí nhập khẩu đội lên quá cao, rủi ro tỷ giá cũng lớn. Giờ chúng tôi dùng 100% gỗ Việt Nam, giảm thiểu mọi rủi ro", ông Nhật giải thích.
Doanh nghiệp của ông Nhật hiện đang xuất khẩu sang Mỹ, Nhật Bản và châu Âu, tập trung vào sản xuất ván ép nhưng làm tốt hơn, một thế mạnh lâu nay, và không chuyển sang các dòng sản phẩm khác để tránh rủi ro đầu tư.
"Chúng tôi chỉ cung cấp phần thô, nên không dính thuế. Công ty cũng đồng hành với khách hàng. Đối với các đối tác chịu ảnh hưởng từ thị trường Mỹ, chúng tối chia sẻ khó khăn bằng cách giữ giá bán tính bằng tiền Việt, dù chi phí nguyên vật liệu tăng theo đồng USD. Cách này giúp giảm bớt gánh nặng cho họ, để hai bên cùng tiếp tục hợp tác", ông Nhật chia sẻ.
 |
| Doanh nghiệp gỗ Việt Nam tận dụng nguồn nguyên liệu nội địa để giảm phụ thuộc gỗ nhập. Ảnh minh hoạ. |
Tối ưu chuỗi cung ứng, chinh phục thị trường nội địa 15 tỷ USD
Để biến lợi thế nguyên liệu thành hiện thực, việc quản trị chuỗi cung ứng đang được các doanh nghiệp gỗ đẩy mạnh. Ông Trần Lam Sơn nhấn mạnh rằng đây là bài toán dài hạn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa doanh nghiệp, hiệp hội và nông dân. Chuỗi cung ứng phải làm bài bản, từ khâu chọn giống, chăm sóc, thu mua đến khai thác. Ở Đồng bằng sông Cửu Long hay miền Trung, mỗi vùng có ưu, khuyết điểm riêng. Miền Trung có nhiều rừng Acacia nhưng khai thác khó do địa hình dốc và mùa mưa, trong khi đồng bằng sông Cửu Long thuận lợi về sông nước nhưng vận chuyển phức tạp.
"Chúng tôi xây dựng chuỗi cung ứng bài bản, hỗ trợ nông dân đạt chứng nhận FSC, đồng thời phân loại sản phẩm: cây lớn làm bàn ghế, nhỏ hơn làm ván lạng, nhỏ nữa làm dăm bào hoặc MDF. Nhờ vậy, tỷ lệ thu hồi gỗ cao, chi phí giảm, cả doanh nghiệp và nông dân đều có lợi", ông Sơn nói.
 |
| Doanh nghiệp cần tận dụng thị trường nội địa với tiềm năng 15 tỷ USD. Ảnh minh hoạ. |
Theo ông Sơn, khi giá thành được quản trị tốt, các yếu tố bên ngoài sẽ ít ảnh hưởng, đồng thời tạo cơ hội thu hút khách Mỹ đến Việt Nam tìm nguồn cung trực tiếp, mang lại dữ liệu quý giá để tối ưu hóa.
Thị trường nội địa, với tiềm năng 15 tỷ USD, cũng đang trở thành điểm sáng. Ông Nguyễn Chánh Phương, Phó chủ tịch HAWA lạc quan rằng, các dự án đầu tư công, hạ tầng và tái cấu trúc đô thị sẽ thúc đẩy nhu cầu nội thất. “Những công trình trường học, bệnh viện, nhà ở với tiêu chuẩn cao sẽ tạo vòng quay tích cực cho toàn ngành. Đến giữa năm 2026, chúng ta sẽ thấy sự phục hồi rõ rệt, nhất là sự phục hồi mạnh mẽ của xây dựng và nội thất", ông Phương dự báo.
Ông Nguyễn Minh Nhật cũng bày tỏ mong muốn Chính phủ và Hiệp hội cần giảm bớt gánh nặng chi phí logistics. “Cách đây 5-6 năm, xuất một container chỉ tốn 450-500 USD, giờ lên gần 700 USD. Nếu giảm được các khoản phí này, doanh nghiệp sẽ dễ thở hơn", ông Nhật nói.
Ông Nhật cho rằng tìm khách mới trong các thị trường quen thuộc như Mỹ, châu Âu, Nhật Bản khả thi hơn là mở thị trường hoàn toàn mới, vì “chuyển đổi cần cân nhắc kỹ, không thì dễ thất bại”./.
| Ông Nguyễn Chánh Phương cũng chỉ ra thách thức, kinh doanh trong nước khó tiếp cận vốn hơn xuất khẩu, chi phí phân phối cao, lại thiếu trung tâm nội thất lớn khiến không ít doanh nghiệp ngần ngại đầu tư. Do đó, doanh nghiệp cần giỏi sản xuất, thiết kế, xây dựng kênh phân phối và tìm nguồn tài chính phù hợp. |
