Dư cung trên thị trường dầu thô toàn cầu

Theo Sở Giao dịch hàng hóa Việt Nam (MXV), từ đầu tháng 10/2025 đến nay, thị trường dầu thô thế giới vẫn chưa thoát khỏi xu hướng giảm. Trong giai đoạn này, giá dầu WTI đã lùi từ vùng trên 60 USD/thùng xuống quanh 55 USD/thùng, trong khi dầu Brent giảm từ gần 70 USD/thùng về quanh 58 USD/thùng.

Trong các tháng 10 và 11/2025, dù xu hướng giảm đã hình thành, nhưng giá dầu chủ yếu vẫn dao động trong biên hẹp, với các nhịp tăng - giảm đan xen. Điều này phản ánh, thị trường khi đó vẫn chịu tác động từ các yếu tố địa chính trị, song các tác động này chỉ mang tính ngắn hạn. Bước sang tháng 12, xu hướng giảm trở nên rõ ràng hơn khi các yếu tố cung - cầu bắt đầu chi phối mạnh hơn tới diễn biến giá.

Giá dầu trong tháng 12 tiếp tục xu hướng giảm của các tháng trước đó. Ảnh: Hà Thanh

Nguyên nhân chính đến từ triển vọng dư cung trên thị trường dầu thô toàn cầu. Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ và đồng minh, bao gồm Nga (OPEC+), tiếp tục duy trì chính sách gia tăng sản lượng, trong khi sản lượng dầu của Mỹ vẫn ở vùng cao kỷ lục và tồn kho dầu tại Mỹ có xu hướng tăng trở lại. Cùng với đó, các báo cáo gần đây từ Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA), OPEC và Cơ quan Thông tin năng lượng Mỹ (EIA) đều cho thấy triển vọng năm 2026 nghiêng về kịch bản thị trường thặng dư, qua đó tạo áp lực đáng kể lên mặt bằng giá dầu.

Trong bối cảnh nguồn cung dồi dào, các yếu tố địa chính trị vẫn hiện hữu, nhưng tác động lên giá dầu không còn mạnh như trước. Thậm chí, việc một số quốc gia xuất khẩu lớn phải bán dầu với mức chiết khấu sâu để duy trì đầu ra, đặc biệt tại thị trường châu Á, còn khiến giá dầu chịu thêm sức ép giảm.

Đối với thị trường trong nước, giá xăng dầu nhìn chung được giữ khá ổn định nhờ cơ chế điều hành linh hoạt. Trong tháng 10, giá xăng dầu trong nước có những đợt tăng đáng kể do giá xăng dầu thành phẩm trên thị trường Singapore - cơ sở tham chiếu quan trọng cho điều hành giá - tăng mạnh, đi ngược xu hướng của dầu thô. Tuy nhiên, sang tháng 11 và đầu tháng 12, khi giá thế giới hình thành xu hướng giảm rõ rệt hơn, giá bán lẻ trong nước đã điều chỉnh đồng pha hơn, phản ánh sát hơn diễn biến chung của thị trường.

Tiêu thụ dầu trong quý I/2026 nhiều khả năng tăng chậm

Đánh giá thị trường xăng dầu thời gian tới, ông Nguyễn Đức Dũng - Phó Tổng Giám đốc MXV cho rằng, về phía nguồn cung, dù OPEC+ đã quyết định tạm dừng gia tăng sản lượng trong quý I/2026, nhưng lượng dầu bổ sung từ các quốc gia ngoài khối vẫn ở mức cao. Theo IEA, các nước như Mỹ, Brazil và Canada dự kiến mỗi nước tiếp tục tăng khoảng 120.000 thùng/ngày.

Về phía nhu cầu, tiêu thụ dầu trong quý I/2026 nhiều khả năng tăng chậm. Dù Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã phát đi tín hiệu rõ ràng hơn về xu hướng nới lỏng chính sách tiền tệ, nhưng các chỉ báo kinh tế gần đây cho thấy, đà phục hồi của nền kinh tế Mỹ vẫn chưa thực sự bền vững. Điều này khiến triển vọng tiêu thụ năng lượng của Mỹ - quốc gia tiêu thụ dầu lớn nhất thế giới - tiếp tục đối mặt với nhiều thách thức trong ngắn hạn.

Với Trung Quốc, việc tăng cường tích trữ dầu và đẩy mạnh khai thác trong nước thời gian qua cũng khiến nhu cầu nhập khẩu ngắn hạn có xu hướng chững lại. Bên cạnh đó, quý I hằng năm vốn là giai đoạn thấp điểm về nhu cầu năng lượng tại nhiều khu vực, càng hạn chế khả năng hấp thụ nguồn cung dư thừa.

Trên cơ sở theo dõi sát diễn biến thị trường và các tín hiệu cung - cầu, ông Dũng nhận định, trong quý I/2026, giá dầu Brent nhiều khả năng dao động trong vùng 55 - 60 USD/thùng, trong khi giá dầu WTI dao động ở mức 52 - 57 USD/thùng. Đây là vùng giá phản ánh tương đối đầy đủ trạng thái dư cung hiện nay, nhưng chưa đủ thấp để buộc các nhà sản xuất lớn phải phản ứng mạnh bằng các biện pháp cắt giảm sâu hơn. Do đó, nếu xuất hiện các nhịp hồi phục, phần lớn sẽ mang tính kỹ thuật và khó duy trì trong thời gian dài.

Đối với thị trường trong nước, giá xăng dầu sẽ tiếp tục chịu tác động từ diễn biến giá dầu thô và giá xăng dầu thành phẩm tại châu Á, trong bối cảnh nhiều quốc gia xuất khẩu phải đẩy mạnh bán dầu với mức chiết khấu sâu. Tuy nhiên, với cơ chế điều hành linh hoạt và các công cụ bình ổn hiện nay, giá xăng dầu trong nước những tháng đầu năm 2026 nhiều khả năng chỉ biến động trong biên độ hẹp qua từng kỳ điều hành, trong điều kiện không xuất hiện các cú sốc lớn từ yếu tố địa chính trị.

Còn theo ông Nguyễn Gia Đạt - Trưởng phòng Kinh doanh xăng dầu, Tập đoàn Bảo Sơn, nhiều khả năng giá dầu sẽ ổn định trong vùng 50 - 65 USD/thùng trong ít nhất 2 quý đầu năm 2026. Xu hướng này phản ánh sự cân bằng mong manh giữa nguồn cung dồi dào từ các nhà sản xuất lớn, bao gồm OPEC+ và các quốc gia ngoài OPEC như Mỹ, Brazil, Kazakhstan, cùng với nhu cầu tiêu thụ còn yếu do tăng trưởng kinh tế toàn cầu phục hồi chậm và quá trình chuyển đổi năng lượng tiếp tục tạo áp lực lên thị trường dầu truyền thống.