Thúc đẩy quan hệ đối tác hải quan - doanh nghiệp

Ngay từ những ngày đầu tháng đầu năm 2026, Hải quan cửa khẩu quốc tế Móng Cái, Chi cục Hải quan khu vực VIII đã đồng loạt triển khai nhiều nhiệm vụ trọng tâm, thể hiện rõ quyết tâm đổi mới tư duy quản lý, lấy doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, qua đó tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại biên giới và hướng tới hoàn thành chỉ tiêu thu ngân sách nhà nước ở mức cao nhất từ trước đến nay.

Cán bộ hải quan giám sát hoạt động xuất nhập khẩu qua hệ thống camera trực tuyến.

Minh chứng là ngày 27/1/2026, đơn vị tổ chức hội nghị gặp mặt, đối thoại, tri ân doanh nghiệp lần thứ nhất năm 2026, đồng thời ký kết thỏa thuận hợp tác với Hội Doanh nghiệp các phường Móng Cái 1, Móng Cái 2 và Móng Cái 3.

Tại hội nghị, đơn vị đã thông tin kết quả công tác năm 2025 và định hướng nhiệm vụ năm 2026. Năm 2025, đơn vị hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ với hơn 2.000 doanh nghiệp làm thủ tục, kim ngạch xuất nhập khẩu đạt khoảng 6,1 tỷ USD, thu ngân sách đạt 3.024 tỷ đồng, tăng 20% so với năm 2024.

Đây là nền tảng quan trọng để đơn vị bước vào năm 2026 với chỉ tiêu thu ngân sách 3.500 tỷ đồng, tăng gần 1.000 tỷ đồng so với năm trước, mức cao nhất từ trước đến nay đối với một cửa khẩu đường bộ.

Triển khai nhiệm vụ thu ngân sách năm 2026, Hải quan cửa khẩu quốc tế Móng Cái xác định rõ quan điểm, thu ngân sách không chỉ là kết quả của hoạt động kiểm soát, mà trước hết phải bảo đảm dòng chảy hàng hóa thông suốt, thủ tục minh bạch và sự đồng hành thực chất cùng doanh nghiệp. Từ nhận thức đó, đơn vị đã chủ động triển khai nhiều giải pháp mang tính căn cơ, kết hợp hài hòa giữa mục tiêu trước mắt và định hướng dài hạn.

Một trong những điểm nhấn là vai trò tham mưu, phối hợp với các sở, ngành, địa phương trong xây dựng Đề án cửa khẩu thông minh và Đề án thí điểm khu hợp tác ngành nghề qua biên giới Móng Cái - Đông Hưng. Các đề án này mở ra không gian hợp tác mới, thúc đẩy chuỗi cung ứng xuyên biên giới, tạo dòng hàng ổn định, góp phần hình thành nền thu ngân sách bền vững.

Đẩy mạnh triển khai hải quan số, cửa khẩu thông minh

Bước sang năm 2026, Hải quan cửa khẩu quốc tế Móng Cái tiếp tục đẩy mạnh cải cách, hiện đại hóa, triển khai hải quan số, hải quan thông minh; đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm thời gian thông quan, chi phí cho doanh nghiệp; tăng cường phối hợp với Hải quan Đông Hưng, Trung Quốc, thúc đẩy thương mại biên giới gắn với bảo đảm kỷ cương pháp luật và quản lý thu hiệu quả.

Đặc biệt là việc, thực hiện hiệu quả Quyết định 164/QĐ-TTg ngày 26/1/2026 phê duyệt Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh tại cặp cửa khẩu quốc tế Móng Cái (Việt Nam) - Đông Hưng (Trung Quốc).

Trên thực tế, thực hiện chủ trương đẩy mạnh chuyển đổi số, hiện đại hóa công tác quản lý, giám sát hải quan theo định hướng “Hải quan số, cửa khẩu thông minh”, Cục Hải quan đã triển khai thí điểm Hệ thống quản lý, làm thủ tục đối với phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh qua cửa khẩu đường bộ, đường thủy nội địa tại một số địa bàn trọng điểm. Trong đó, Chi cục Hải quan khu vực VIII là một trong những đơn vị triển khai sớm, với Hải quan cửa khẩu quốc tế Móng Cái được lựa chọn là điểm thí điểm quan trọng.

Ngay sau khi có chỉ đạo của Cục Hải quan và Chi cục Hải quan khu vực VIII, Hải quan cửa khẩu quốc tế Móng Cái đã chủ động xây dựng kế hoạch triển khai, thành lập tổ công tác chuyên trách, phân công rõ nhiệm vụ từng bộ phận, đồng thời khẩn trương chuẩn bị đầy đủ các điều kiện về hạ tầng kỹ thuật, nhân lực và nghiệp vụ.

Trong tháng 12/2025, đơn vị đã tổ chức cho 100% công chức làm nhiệm vụ tiếp nhận, kiểm tra, giám sát phương tiện vận tải xuất, nhập cảnh nghiên cứu, thực hành thao tác trực tiếp trên hệ thống. Song song với đó, công tác tuyên truyền, hướng dẫn doanh nghiệp, đại lý hải quan, đại lý vận tải được đẩy mạnh thông qua nhiều kênh như fanpage, nhóm Zalo, video hướng dẫn và hỗ trợ trực tiếp tại cửa khẩu.

Từ ngày 25/1/2026, Hải quan cửa khẩu quốc tế Móng Cái đã chính thức tổ chức khai báo phương tiện vận tải xuất, nhập cảnh trên hệ thống mới, trước mắt áp dụng đối với phương tiện vận tải đường bộ. Ngay trong ngày đầu vận hành chính thức, hệ thống đã tiếp nhận 197 tờ khai phương tiện, hoạt động ổn định, thông suốt, không phát sinh ùn tắc tại khu vực cửa khẩu.

So với phương thức quản lý trước đây, hệ thống mới cho phép doanh nghiệp chủ động khai báo điện tử, công chức hải quan tiếp nhận, kiểm tra thông tin tập trung trên hệ thống, quét mã QR thay cho thao tác thủ công. Dữ liệu được quản lý tập trung, hỗ trợ thống kê, tra cứu theo thời gian thực, phục vụ hiệu quả công tác quản lý, giám sát và phân tích rủi ro. Việc khai báo trước, xử lý nhanh góp phần rút ngắn thời gian làm thủ tục, nâng cao năng lực thông quan tại địa bàn có lưu lượng phương tiện lớn như Móng Cái./.