Thông tư số 81/2025/TT-BTC được xây dựng trên cơ sở bảo đảm thống nhất với các quy định của pháp luật hiện hành, đặc biệt là Nghị định số 24/2016/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 14/2025/NĐ-CP), đồng thời phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy KBNN sau sắp xếp, tinh gọn. Văn bản cũng tạo cơ sở pháp lý để triển khai thanh toán song phương điện tử theo mô hình tài khoản thanh toán tập trung, phù hợp với Chiến lược phát triển KBNN đến năm 2030.

Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư quy định mới về quản lý, sử dụng tài khoản thanh toán của Kho bạc Nhà nước. Ảnh minh họa: H.T

Thời gian qua, việc triển khai các quy định về tài khoản thanh toán của KBNN theo Thông tư số 58/2019/TT-BTC đã góp phần hình thành mô hình tài khoản thanh toán tập trung theo thông lệ quốc tế, nâng cao hiệu quả quản lý ngân quỹ nhà nước và bảo đảm an toàn dòng tiền. Tuy nhiên, trước những thay đổi về pháp lý, tổ chức bộ máy và yêu cầu nghiệp vụ, việc sửa đổi, bổ sung các quy định là cần thiết nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý trong tình hình mới.

Một điểm đáng chú ý của Thông tư số 81/2025/TT-BTC là điều chỉnh quy định về ngân hàng thương mại nơi KBNN mở tài khoản thanh toán. Theo đó, Thông tư bãi bỏ quy định về điều kiện lựa chọn ngân hàng thương mại để mở tài khoản theo quy định trước đây, nhằm phù hợp với Nghị định số 14/2025/NĐ-CP và mở rộng mạng lưới ngân hàng phối hợp thu ngân sách nhà nước.

KBNN được mở tài khoản tại các ngân hàng thương mại không thuộc diện chuyển giao bắt buộc hoặc đang bị kiểm soát đặc biệt theo quyết định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, đồng thời đáp ứng yêu cầu về khả năng thanh toán song phương điện tử theo tiêu chuẩn kỹ thuật do KBNN công bố.

Đối với mô hình thanh toán song phương điện tử theo tài khoản thanh toán phân tán, Thông tư số 81/2025/TT-BTC điều chỉnh quy định cho phù hợp với cơ cấu tổ chức mới của hệ thống KBNN. Theo đó, Thông tư bổ sung quy định về việc mở tài khoản thanh toán của KBNN khu vực, thay cho các quy định trước đây về KBNN cấp tỉnh, cấp huyện.

KBNN khu vực được mở tài khoản thanh toán bằng đồng Việt Nam và bằng ngoại tệ (theo loại ngoại tệ phát sinh) tại các chi nhánh, phòng giao dịch thuộc cùng ngân hàng thương mại nơi KBNN Trung ương mở tài khoản. Số lượng tài khoản không bị giới hạn, nhằm đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ trên nhiều địa bàn hành chính khác nhau. Việc thanh toán được thực hiện thông qua tài khoản thanh toán tương ứng của từng đơn vị tại ngân hàng tham gia thanh toán song phương điện tử theo mô hình phân tán.

Đối với mô hình thanh toán song phương điện tử theo tài khoản thanh toán tập trung, Thông tư số 81/2025/TT-BTC quy định rõ nguyên tắc tập trung tài khoản. Theo đó, tại mỗi ngân hàng thương mại tham gia thanh toán theo mô hình này, KBNN Trung ương mở một tài khoản thanh toán bằng đồng Việt Nam và một tài khoản thanh toán bằng ngoại tệ tại trụ sở chính của ngân hàng. Các KBNN khu vực không mở tài khoản tại các ngân hàng này và thực hiện thanh toán thông qua tài khoản thanh toán tập trung của KBNN Trung ương. Quy định này nhằm bảo đảm nguyên tắc tại mỗi hệ thống ngân hàng, KBNN chỉ duy trì một tài khoản, qua đó tập trung toàn bộ số dư ngân quỹ nhà nước theo đúng định hướng phát triển đến năm 2030.

Thông tư số 81/2025/TT-BTC bãi bỏ một số thuật ngữ không còn phù hợp như “tài khoản thanh toán tổng hợp”, “tài khoản chuyên thu tổng hợp”, “tài khoản chuyên thu”; đồng thời bãi bỏ các quy định liên quan đến quy trình mở, đóng tài khoản thanh toán của KBNN tại ngân hàng thương mại để đưa vào quy trình nghiệp vụ nội bộ. Các điều chỉnh này góp phần nâng cao tính thống nhất, linh hoạt và hiệu quả trong quản lý, sử dụng tài khoản thanh toán của KBNN.