Thị trường trái phiếu doanh nghiệp cải thiện cả về quy mô và chất lượng trong năm 2025

Theo phân tích của các chuyên gia từ VIS Rating, thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) Việt Nam đã đạt được những bước tiến đáng kể trong năm 2025, qua đó tạo nền tảng cho triển vọng tăng trưởng bền vững trong giai đoạn tới. Hoạt động phát hành mới diễn ra sôi động, chủ yếu được dẫn dắt bởi nhóm ngân hàng và bất động sản dân cư, những lĩnh vực có nhu cầu vốn lớn trong bối cảnh tâm lý nhà đầu tư đối với thị trường TPDN từng bước được cải thiện. Tính đến cuối năm 2025, quy mô thị trường TPDN đạt trên 1,4 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 11% GDP.

Cùng với sự gia tăng về quy mô, chất lượng hồ sơ tín nhiệm của các tổ chức phát hành cũng ghi nhận những cải thiện rõ nét. Khoảng 50% số tổ chức phát hành mới trong năm 2025 được đánh giá có hồ sơ tín nhiệm ở mức “Trung bình” trở lên, cao hơn đáng kể so với mức 38% của năm trước. Hoạt động xếp hạng tín nhiệm trở nên phổ biến hơn khi có tới 75 tổ chức phát hành được xếp hạng lần đầu trong năm, tăng 50% so với cùng kỳ, tập trung chủ yếu vào quý IV.

“Động lực đến từ các quy định mới về xếp hạng tín nhiệm bắt buộc đối với trái phiếu phát hành ra công chúng của các doanh nghiệp phi ngân hàng, cũng như định hướng mở rộng áp dụng đối với trái phiếu phát hành riêng lẻ cho nhà đầu tư cá nhân chuyên nghiệp từ năm 2026” - bà Nguyễn Thị Kiều Hạnh - Trưởng nhóm phân tích từ VIS Rating nhận định.

Về hoạt động phát hành, tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp phát hành mới trong năm 2025 đạt 624 nghìn tỷ đồng, tăng 32% so với năm trước. Ngân hàng tiếp tục là nhóm tổ chức phát hành năng động nhất với mức tăng 35%, nhằm đáp ứng nhu cầu bổ sung nguồn vốn trung, dài hạn trong bối cảnh chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động tiền gửi ngày càng mở rộng.

Trong khi đó, các doanh nghiệp bất động sản dân cư cũng đẩy mạnh huy động vốn, tăng 37%, để triển khai dự án mới và tái cơ cấu các khoản trái phiếu đến hạn. Phát hành riêng lẻ vẫn chiếm tỷ trọng chủ đạo nhờ thủ tục đơn giản hơn so với phát hành ra công chúng.

Chất lượng thị trường tiếp tục được củng cố khi tỷ lệ trái phiếu chậm trả trong năm 2025 giảm mạnh xuống còn 1,3%, từ mức đỉnh 12,2% ghi nhận năm 2023. Các trường hợp chậm trả mới chủ yếu tập trung ở nhóm doanh nghiệp bất động sản đã từng phát sinh chậm trả trong các năm trước, phản ánh những khó khăn về dòng tiền và lợi nhuận trong quá trình tái cơ cấu nợ và khởi động lại dự án.

Tuy vậy, hoạt động xử lý các khoản chậm trả đạt kết quả tích cực khi các tổ chức phát hành đã hoàn trả khoảng 51 nghìn tỷ đồng cho trái chủ trong năm 2025, tăng 82% so với cùng kỳ. Tỷ lệ thu hồi nợ gốc chậm trả lũy kế đến cuối năm đạt 43,4%, cao hơn đáng kể so với mức 28,5% của năm 2024, với sự cải thiện rõ rệt ở các lĩnh vực năng lượng và bất động sản nhà ở nhờ điều kiện thị trường thuận lợi và hiệu quả của quá trình tái cấu trúc.

Thanh khoản trên thị trường thứ cấp tiếp tục được cải thiện, với giá trị giao dịch bình quân năm 2025 đạt khoảng 6 nghìn tỷ đồng mỗi ngày, tăng 23% so với năm trước. Trái phiếu do các ngân hàng và doanh nghiệp bất động sản phát hành chiếm khoảng 75% tổng giá trị giao dịch. Hoạt động mua bán tập trung chủ yếu ở các trái phiếu có kỳ hạn còn lại dưới 3 năm, phản ánh tỷ trọng lớn của nhóm kỳ hạn này trong tổng giá trị trái phiếu đang lưu hành trên thị trường.

Trên cơ sở những diễn biến tích cực về quy mô, chất lượng tổ chức phát hành, khả năng xử lý nợ chậm trả và thanh khoản thị trường, các chuyên gia phân tích từ VIS Rating đánh giá, hoạt động phát hành trái phiếu doanh nghiệp nhiều khả năng sẽ tiếp tục sôi động trong năm 2026.

“Nhu cầu vốn lớn của khu vực tư nhân, cùng với niềm tin của nhà đầu tư đối với thị trường TPDN được củng cố, được xem là những yếu tố quan trọng hỗ trợ cho triển vọng tăng trưởng của kênh huy động vốn này trong thời gian tới” - ông Nguyễn Đình Duy - Giám đốc, Chuyên gia phân tích cao cấp từ VIS Rating khẳng định./.