Việc hoàn thiện Báo cáo tài chính Chính phủ và rút ngắn thời gian quyết toán ngân sách nhà nước đang trở thành yêu cầu cấp bách đối với Việt Nam. Nhu cầu này xuất phát từ thực tế hệ thống báo cáo tài chính công của nước ta vẫn đang trong quá trình chuyển đổi, khi khuôn khổ chuẩn mực kế toán công chưa hoàn toàn đồng bộ, dữ liệu còn phân tán và khả năng khai thác thông tin phục vụ điều hành kinh tế vĩ mô còn hạn chế.

Trước bối cảnh đó, KBNN đã tổ chức đoàn công tác khảo sát tại Vương quốc Anh và Cộng hòa Italia nhằm nghiên cứu mô hình quản lý tài chính hiện đại, từ đó rút ra các bài học phục vụ mục tiêu hoàn thiện thể chế trong nước.

Ảnh minh họa.

Trong khuôn khổ chuyến công tác, KBNN đã tiếp cận nhiều mô hình tổ chức quản lý tài chính công tiên tiến.

Tại Vương quốc Anh - một trong những quốc gia đi đầu về đổi mới quản trị tài khóa đã chia sẻ về quy trình lập Báo cáo hợp nhất Chính phủ, cách xác định mức trọng yếu, phương pháp công khai thông tin và xu hướng mới về báo cáo bền vững. Đặc biệt, các cơ quan của Anh nhấn mạnh vai trò của dữ liệu thời gian thực và công nghệ số trong rút ngắn thời gian tổng hợp báo cáo, đồng thời coi phân tích tài chính là công cụ trọng yếu cho hoạch định chính sách vĩ mô.

Tại Cộng hòa Italia, mô hình cơ quan kế toán nhà nước trung tâm được xem là điểm nhấn quan trọng. Tổng cục Kế toán nhà nước Italia đóng vai trò vừa là cơ quan kiểm soát, vừa là cơ quan tổng hợp kế toán trung ương, đảm bảo thống nhất từ khâu lập ngân sách, kiểm soát chi đến lập và trình Báo cáo tài chính Chính phủ lên Nghị viện. Mô hình này cho thấy hiệu quả rõ rệt trong quản lý dòng tiền công, đồng thời giúp báo cáo tài chính được xây dựng trên nền tảng dữ liệu chuẩn hóa và đầy đủ. Đây cũng là một trong những kinh nghiệm quan trọng mà KBNN Việt Nam có thể tham khảo trong quá trình hoàn thiện bộ máy và quy trình nghiệp vụ của mình.

Những chia sẻ từ hai quốc gia cho thấy một điểm chung: hệ thống báo cáo tài chính công hiện đại phải dựa trên nền tảng pháp lý rõ ràng, công nghệ số mạnh mẽ và sự phân định mạch lạc về thẩm quyền. Báo cáo tài chính không chỉ dừng ở mức tổng hợp số liệu mà phải trở thành công cụ phân tích tài khoá giúp Chính phủ đưa ra các quyết sách điều hành kinh tế kịp thời, chính xác. Đó cũng là hướng đi mà Việt Nam đang hướng tới trong Chiến lược phát triển KBNN đến năm 2030.

Từ những kinh nghiệm thu nhận được, KBNN dự kiến tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về kế toán công, đẩy mạnh chuẩn hóa dữ liệu, xây dựng lộ trình rút ngắn thời gian quyết toán ngân sách và tăng cường ứng dụng công nghệ trong tổng hợp, phân tích báo cáo tài chính. Đồng thời, KBNN xác định việc duy trì hợp tác quốc tế và tiếp nhận hỗ trợ kỹ thuật là yếu tố quan trọng giúp Việt Nam tiếp cận các chuẩn mực tiên tiến, từ đó nâng cao chất lượng quản lý tài chính công trong dài hạn./.