Nền tảng vĩ mô vẫn hỗ trợ triển vọng thị trường chứng khoán Việt Nam

* PV: Ông đánh giá như thế nào về mức độ ảnh hưởng của xung đột Trung Đông hiện nay tới thị trường tài chính toàn cầu, đặc biệt đối với các kênh nhạy cảm như chứng khoán, dầu mỏ, vàng và tỷ giá?

Ông Nguyễn Anh Khoa: Xung đột tại Trung Đông đang bước vào giai đoạn leo thang mới khi căng thẳng giữa Israel và Iran gia tăng, kéo theo sự tham gia và hậu thuẫn của nhiều bên liên quan trong khu vực cũng như từ Mỹ. Điều này làm dấy lên lo ngại về nguy cơ mở rộng thành một cuộc khủng hoảng khu vực trong bối cảnh các động thái quân sự và tuyên bố chính trị thay đổi nhanh chóng.

Ông Nguyễn Anh Khoa

Đối với thị trường tài chính toàn cầu, các thị trường chứng khoán lớn đã phản ứng giảm điểm ngay sau khi thông tin về xung đột xuất hiện, nhưng sau đó dần hồi phục trở lại. Thực tế cho thấy trong nhiều sự kiện địa chính trị trước đây, thị trường thường chịu áp lực điều chỉnh trong ngắn hạn nhưng không kéo dài quá lâu. Thống kê cho thấy các chỉ số như Dow Jones Industrial Average hay VN-Index thường quay trở lại xu hướng tăng trong vòng 10 - 20 phiên sau các cú sốc tương tự.

Đối với thị trường dầu mỏ, xung đột làm gia tăng lo ngại về khả năng gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông, đặc biệt tại eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thô toàn cầu. Nếu căng thẳng leo thang và hoạt động vận chuyển tại khu vực này bị gián đoạn trong thời gian dài, giá dầu có thể neo ở mức cao, qua đó làm gia tăng chi phí năng lượng và tạo áp lực lên lạm phát toàn cầu.

Giá vàng cũng phản ứng khá mạnh khi xung đột bùng phát do nhà đầu tư tìm đến các tài sản trú ẩn an toàn. Tuy nhiên, đà tăng này đã suy yếu khi giá vàng giảm gần 5% so với mức đỉnh ghi nhận ngày 02/03/2026 (5.416 USD/oz).

Căng thẳng địa chính trị cũng góp phần củng cố sức mạnh của đồng USD. Chỉ số DXY đã tăng lên khoảng 99 điểm trong ngày 05/03/2026, cho thấy xu hướng mạnh lên của đồng bạc xanh. Điều này có thể tạo áp lực nhất định lên tỷ giá USD/VND.

Nhìn chung, dù xung đột tại Trung Đông có thể gây ra những biến động mạnh trong ngắn hạn, tác động này thường không kéo dài trên các thị trường tài chính. Đối với thị trường cổ phiếu, các nhịp điều chỉnh có thể là cơ hội để tích lũy những cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt cho mục tiêu đầu tư trung và dài hạn.

* PV: Nếu loại trừ các yếu tố bất định từ bên ngoài, ông nhìn nhận triển vọng của thị trường chứng khoán Việt Nam trong năm 2026 như thế nào? Những động lực nội tại nào sẽ đóng vai trò quan trọng nhất?

Ông Nguyễn Anh Khoa: Nếu loại trừ các yếu tố bất định từ bên ngoài, tôi cho rằng thị trường chứng khoán Việt Nam trong năm 2026 vẫn có triển vọng tích cực nhờ nền tảng kinh tế vĩ mô thuận lợi và triển vọng tăng trưởng lợi nhuận của doanh nghiệp niêm yết.

Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2026 đạt trên 10% và duy trì tốc độ tăng trưởng hai chữ số trong giai đoạn 2026 - 2030, đồng thời kiểm soát lạm phát dưới 4,5% và duy trì ổn định tỷ giá, lãi suất. Bên cạnh đó, các nghị quyết lớn như Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân và Nghị quyết 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực cho nền kinh tế.

Năm 2026 vẫn có triển vọng tích cực nhờ nền tảng kinh tế vĩ mô thuận lợi và triển vọng tăng trưởng lợi nhuận của doanh nghiệp niêm yết. Ảnh: T.L

Về phía doanh nghiệp, lợi nhuận các công ty niêm yết được kỳ vọng tiếp tục tăng trưởng mạnh sau khi đã tăng khoảng 30% trong năm 2025. Tham chiếu với kinh nghiệm của các nền kinh tế từng tăng trưởng nhanh như Đài Loan, Hàn Quốc hay Trung Quốc, lợi nhuận doanh nghiệp và thị trường chứng khoán thường bước vào giai đoạn tăng tốc khi nền kinh tế duy trì tốc độ tăng trưởng cao.

Ngoài ra, câu chuyện nâng hạng thị trường chứng khoán trong năm 2026 cũng có thể góp phần thu hút dòng vốn ngoại, cải thiện thanh khoản thị trường và củng cố tâm lý nhà đầu tư.

* PV: Thị trường chứng khoán Việt Nam thường phản ứng khá nhanh trước các biến động địa chính trị. Theo ông, nhà đầu tư trong nước cần lưu ý điều gì để tránh giao dịch theo tin tức và phản ứng thái quá?

Ông Nguyễn Anh Khoa: Với đặc thù thị trường chứng khoán Việt Nam có độ nhạy khá cao với các biến động địa chính trị, nhà đầu tư cần tránh đưa ra quyết định vội vàng theo hiệu ứng đám đông.

Điều quan trọng là phải phân biệt rõ đâu là thông tin chỉ tạo ra biến động tâm lý ngắn hạn và đâu là yếu tố có thể làm thay đổi nền tảng của thị trường. Phần lớn các sự kiện địa chính trị thường khiến thị trường rung lắc trong ngắn hạn, nhưng chỉ trở thành rủi ro dài hơn nếu kéo theo cú sốc thực sự đối với lạm phát, tỷ giá hoặc chuỗi cung ứng.

Do đó, nhà đầu tư nên theo dõi các chỉ báo quan trọng như diễn biến giá dầu, giá cước vận tải, xu hướng của đồng USD trong vài tuần cũng như phản ứng chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương lớn. Đây mới là những yếu tố có thể tác động trực tiếp tới chi phí vốn và lợi nhuận doanh nghiệp.

Ngoài ra, nhà đầu tư nên chuẩn bị sẵn các kịch bản đầu tư và mức chịu rủi ro trước khi giải ngân. Một danh mục với tỷ trọng hợp lý, tập trung vào các cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt, triển vọng tăng trưởng rõ ràng và ít chịu tác động bởi biến động địa chính trị, đồng thời duy trì tỷ lệ tiền mặt phù hợp, sẽ giúp giảm áp lực khi thị trường biến động.

* PV: Ông đánh giá như thế nào về những cải cách gần đây của Việt Nam trong quá trình hướng tới nâng hạng theo chuẩn của FTSE và xa hơn là MSCI?

Ông Nguyễn Anh Khoa: Theo báo cáo rà soát gần nhất của FTSE Russell công bố vào tháng 10/2025, Việt Nam đã đáp ứng các tiêu chí cần thiết để được xem xét nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp. Theo lộ trình, Việt Nam có thể được phân loại lại vào ngày 21/9/2026, với điều kiện vượt qua kỳ đánh giá vào tháng 3/2026, trong đó tiêu chí quan trọng liên quan đến khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài.

Theo tôi, điều quan trọng hiện nay không chỉ là đáp ứng tiêu chí, mà còn là duy trì sự ổn định và vận hành thông suốt của các quy định trong thực tế thị trường.

Về mặt chính sách, Thông tư 08/2026/TT-BTC được xem là bước tiến quan trọng nhằm cải thiện khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài. Theo quy định mới, nhà đầu tư nước ngoài không cư trú có thể đặt lệnh thông qua tổ chức kinh doanh chứng khoán nước ngoài đại diện bằng số hiệu tài khoản lưu ký nước ngoài hoặc trực tiếp thông qua tài khoản giao dịch của mình.

Quy định này giúp giảm đáng kể các thủ tục hành chính so với trước đây, qua đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho nhà đầu tư nước ngoài khi tiếp cận thị trường chứng khoán Việt Nam.

* PV: Xin cảm ơn ông!