Nội lực kinh tế giữ ổn định tín nhiệm

Theo đánh giá của VIS Rating, môi trường tín nhiệm của Việt Nam trong năm 2026 được kỳ vọng duy trì trạng thái ổn định, trong bối cảnh các chính sách thúc đẩy tăng trưởng tiếp tục phát huy hiệu quả và nhu cầu nội địa phục hồi tương đối vững chắc. Mặt bằng lãi suất cao hơn làm gia tăng chi phí vốn trong bối cảnh doanh nghiệp mở rộng vay nợ để đầu tư, song áp lực này được giảm thiểu nhờ môi trường kinh doanh ổn định và rủi ro tái cấp vốn duy trì ở mức thấp.

“Trên cơ sở đó, hồ sơ tín nhiệm của phần lớn doanh nghiệp tài chính và phi tài chính được dự báo không biến động đáng kể, trong khi tỷ lệ trái phiếu chậm trả của các tổ chức phát hành nhiều khả năng tương đương mức ghi nhận trong năm 2025” - ông Dương Đức Hiếu - Giám đốc, Chuyên gia phân tích cao cấp từ VIS Rating nhận định.

Việt Nam bước vào năm 2026 với nền tảng tăng trưởng tích cực, sau khi GDP năm 2025 đạt mức tăng trên 8% và kỳ vọng tăng trưởng năm tới hướng tới mức hai chữ số. Động lực chính đến từ khu vực kinh tế nội địa, đặc biệt là đầu tư hạ tầng, khi dự toán chi ngân sách cho đầu tư phát triển năm 2026 tăng 53% so với ước thực hiện năm 2025, đạt khoảng 732.000 tỷ đồng.

Việc đẩy mạnh triển khai các dự án hạ tầng trọng điểm như cao tốc, đường sắt đô thị, năng lượng và cảng biển, với vai trò dẫn dắt của các doanh nghiệp nhà nước cùng sự tham gia ngày càng lớn của khu vực tư nhân, được kỳ vọng tạo thêm việc làm, cải thiện dòng tiền cho các doanh nghiệp xây dựng, vật liệu, vận tải và kho vận, đồng thời tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực sang thị trường bất động sản.

Ở phía cầu, tiêu dùng nội địa được dự báo phục hồi nhẹ, với tăng trưởng doanh số bán lẻ năm 2026 khoảng 10%, cao hơn mức bình quân 8% trong giai đoạn 2022 - 2025. Động lực đến từ sự phục hồi của khách du lịch quốc tế cùng các biện pháp kích cầu như giảm thuế và tăng chi an sinh xã hội. Tuy vậy, rủi ro vẫn hiện hữu khi tăng trưởng tín dụng tiếp tục cao hơn huy động tiền gửi, qua đó gây áp lực lên mặt bằng lãi suất và chi phí huy động vốn của doanh nghiệp.

Về yếu tố bên ngoài, theo ông Phan Duy Hưng - Giám đốc, Chuyên gia phân tích cao cấp từ VIS Rating, hoạt động xuất khẩu năm 2026 được dự báo tăng trưởng chậm lại so với năm trước, trong bối cảnh thuế quan cao hơn đối với hàng hóa xuất khẩu sang Mỹ, cạnh tranh khu vực gia tăng và nhu cầu tại các thị trường chủ chốt suy yếu. Cùng với đó, bất ổn địa chính trị và các hiện tượng khí hậu cực đoan khó lường tiếp tục là những rủi ro đáng chú ý đối với triển vọng tín nhiệm.

Trong bối cảnh đó, triển vọng tín nhiệm của khu vực doanh nghiệp nhìn chung vẫn ổn định, khi tăng trưởng lợi nhuận được kỳ vọng đủ bù đắp tác động từ đòn bẩy và chi phí lãi vay gia tăng. VIS Rating dự báo, EBITDA bình quân của các doanh nghiệp được xếp hạng năm 2026 tăng khoảng 22%, tương ứng mức tăng 21% của tổng nợ, trong đó nhóm xây dựng và vật liệu xây dựng hưởng lợi rõ nét từ đầu tư hạ tầng và sự phục hồi của thị trường bất động sản, với doanh thu dự kiến tăng 15 - 20%.

Đối với các doanh nghiệp bất động sản nhà ở, đòn bẩy tài chính được dự báo duy trì ổn định và rủi ro tái cấp vốn trong tầm kiểm soát, nhờ EBITDA tăng 20 - 25%, khả năng tiếp cận thị trường trái phiếu cải thiện và dòng tiền bán hàng phục hồi, qua đó củng cố nền tảng tài chính và hỗ trợ triển vọng tín nhiệm trong năm 2026.

Rủi ro tài chính phân hóa trong kiểm soát

Trong lĩnh vực tài chính, triển vọng khả năng sinh lời và chất lượng tài sản dự kiến phân hóa rõ nét. Tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống được đặt mục tiêu 15% trong năm 2026, thấp hơn mức thực hiện 19% của năm 2025, cùng với việc kiểm soát tín dụng vào các dự án bất động sản rủi ro cao, được kỳ vọng giúp giảm áp lực thanh khoản và hạn chế rủi ro tăng trưởng nóng.

Tỷ lệ nợ có vấn đề của ngành ngân hàng theo đó được dự báo giảm khoảng 10 điểm cơ bản, xuống mức 2,1%. Các ngân hàng quy mô lớn và công ty chứng khoán được kỳ vọng duy trì ổn định, nhờ môi trường kinh doanh trong nước tương đối thuận lợi và các chính sách hỗ trợ của Chính phủ.

Ngược lại, rủi ro vẫn ở mức cao đối với nhóm ngân hàng quy mô nhỏ có tỷ trọng lớn dư nợ cho vay mua nhà mang tính đầu cơ và các công ty tài chính tiêu dùng tập trung vào cho vay tiền mặt. Mặt bằng lãi suất cao hơn, đòn bẩy của khách hàng cá nhân gia tăng và triển vọng thu nhập chịu tác động từ thuế quan có thể gây áp lực lên khả năng trả nợ, trong khi lợi nhuận còn chịu sức ép từ chi phí tín dụng và chi phí vốn gia tăng sau các đợt tăng lãi suất tiền gửi kể từ quý IV/2025.

Đối với thị trường trái phiếu doanh nghiệp, rủi ro tín dụng được đánh giá tiếp tục trong tầm kiểm soát. Tỷ lệ trái phiếu chậm trả năm 2026 được dự báo duy trì quanh 1,3%, tương đương năm 2025 và giảm mạnh so với mức đỉnh 12,2% năm 2023. Giá trị trái phiếu đáo hạn trong năm 2026 ước khoảng 209 nghìn tỷ đồng, tương đương 14% dư nợ trái phiếu đang lưu hành, sau khi nhiều lô trái phiếu đã được gia hạn trong năm 2025.

Tỷ lệ thu hồi dự kiến tiếp tục cải thiện nhờ kết quả kinh doanh tốt hơn và hiệu quả tái cơ cấu của các doanh nghiệp bất động sản nhà ở. Trong bối cảnh tín dụng ngân hàng ngày càng chọn lọc, trái phiếu doanh nghiệp được kỳ vọng trở thành kênh huy động vốn quan trọng hơn, với giá trị phát hành mới năm 2026 tăng 15 - 20%, trong đó phát hành riêng lẻ cho nhà đầu tư tổ chức tiếp tục chiếm ưu thế và phạm vi phát hành mở rộng sang các lĩnh vực tiện ích, vận tải và phát triển hạ tầng./.