Để Nghị quyết số 173/2024/QH15 đi vào cuộc sống

Chiều ngày 1/12, Hội thảo Cung cấp thông tin về tăng cường thực thi Nghị quyết của Quốc hội về quy định cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng do Cục Báo chí (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) tổ chức đã thu hút đông đảo sự quan tâm của các chuyên gia y tế quốc tế và trong nước.

Ông Đặng Khắc Lợi - Phó Cục trưởng Cục Báo chí phát biểu tại hội thảo. Ảnh: AH

Phát biểu tại hội thảo, ông Đặng Khắc Lợi - Phó Cục trưởng Cục Báo chí cho biết, thuốc lá là một trong những nguyên nhân chính gây ra các bệnh không lây nhiễm, cướp đi hàng triệu sinh mạng mỗi năm trên toàn cầu. Đáng lo ngại hơn, bên cạnh thuốc lá truyền thống, các sản phẩm thuốc lá điện tử, nung nóng đang trở thành mối lo ngại về sức khỏe cho giới trẻ.

Tại Việt Nam, tình trạng sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng cũng đang gia tăng mạnh. Theo báo cáo của Bộ Y tế, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đang gia tăng đáng báo động. Tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử trong học sinh ở nhóm 13 - 17 tuổi tăng từ 2,6% (năm 2019) lên 8,2% (năm 2023). Ở nhóm 13 -15 tuổi, tỷ lệ sử dụng đã tăng hơn 2 lần, từ 3,5% (năm 2022) lên 8% (năm 2023).

Trước thực trạng đó, ngày 30/11/2024, tại Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV đã thông qua Nghị quyết số 173/2024/QH15, trong đó quy định: “Quốc hội thống nhất cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, các loại khí, chất gây nghiện, gây tác hại cho sức khỏe con người từ năm 2025, bảo đảm sức khỏe cộng đồng, trật tự, an toàn xã hội…”. Đây là quyết sách mạnh mẽ, kịp thời và hết sức cần thiết nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Mặc dù vậy, theo ông Đặng Khắc Lợi, để Nghị quyết đi vào cuộc sống và được thực thi hiệu quả, vai trò của báo chí, truyền thông có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Báo chí chính là lực lượng tiên phong trong việc cung cấp thông tin chính xác, khoa học về tác hại của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng; phản ánh tình hình vi phạm, các chiêu trò quảng cáo, kinh doanh trái phép; tuyên truyền quy định pháp luật đến người dân.

“Chúng ta đang đứng trước một thách thức lớn khi thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng được “ngụy trang” dưới nhiều hình thức công nghệ mới, bắt mắt, mùi vị hấp dẫn, lan truyền qua mạng xã hội với tốc độ rất nhanh, với nhiều thông tin sai lệch như “ít hại hơn”, “sản phẩm công nghệ”, “xu hướng dành cho giới trẻ”. Trong bối cảnh đó, báo chí cần tiếp tục phát huy vai trò xung kích, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và xây dựng môi trường sống lành mạnh, an toàn cho thanh thiếu niên” - ông Đặng Khắc Lợi nhấn mạnh.

WHO đánh giá cao quyết tâm của Việt Nam "loại trừ" thuốc lá điện tử, nung nóng khỏi đời sống xã hội

Tại hội thảo, TS. Angela Pratt - Trưởng đại diện Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Việt Nam đánh giá, Nghị quyết số 173/2024/QH15 quy định cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng sau một năm được Quốc hội ban hành đã mang lại những tác động tích cực.

TS. Angela Pratt - Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam chia sẻ tại hội thảo. Ảnh: AH

Tại cơ sở y tế như Bệnh viện Bạch Mai, số ca cấp cứu liên quan đến thuốc lá điện tử đã giảm 70%; việc quảng bá các sản phẩm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đã giảm hoặc dừng hẳn. Nhiều nước trên thế giới đã cấm các sản phẩm này, không có ngoại lệ.

Ông Vũ Trung Hiếu - đại diện Vụ Pháp chế (Bộ Y tế) cho biết, Nghị quyết số 173/2024/QH15 quy định cấm toàn diện sản phẩm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, được thông qua ngày 30/11/2024 và có hiệu lực từ ngày 1/1/2025. Bên cạnh đó, pháp luật đã có quy định xử phạt hình sự hoặc hành chính đối với các hành vi vi phạm liên quan đến sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, vận chuyển thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng. Tuy nhiên, cần thể chế hóa các quy định tại Nghị quyết này trong Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá. Đồng thời, hiện nay chưa có định nghĩa thế nào là “thuốc lá điện tử”, “thuốc lá nung nóng” để làm cơ sở cho cơ quan chức năng xử lý vi phạm.