Vốn thực hiện tăng mạnh, cơ cấu đầu tư chuyển dịch tích cực

Năm 2025, trong bối cảnh suy giảm FDI trên toàn cầu, Việt Nam tiếp tục là điểm đến ổn định và bền vững của dòng vốn đầu tư quốc tế, với tổng vốn đăng ký (bao gồm vốn đăng ký mới, điều chỉnh và góp vốn mua cổ phần, mua phần vốn góp) đạt trên 38,4 tỷ USD, tăng 0,5% so với năm 2024. Vốn thực hiện của dự án đầu tư nước ngoài đạt trên 27,6 tỷ USD, tăng 9% so với cùng kỳ, mức cao nhất trong 5 năm qua.

Về dòng vốn và cơ cấu đầu tư, Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính) cho biết, mặc dù vốn đăng ký cấp mới giảm 12,2% so với năm 2024, song vốn điều chỉnh tăng 0,8% và góp vốn, mua cổ phần tăng rất mạnh, tới 54,8%. Nhà đầu tư mới thận trọng hơn khi khởi động dự án tại Việt Nam do những biến động trên thị trường toàn cầu, tuy nhiên, các dự án hiện hữu lại mở rộng quy mô đáng kể thông qua hình thức tăng vốn, góp vốn, mua cổ phần (M&A).

Nguồn: Cục Thống kê. Đồ họa: Phương Anh

Bình luận về kết quả thu hút FDI năm 2025, TS. Nguyễn Quốc Việt - Chuyên gia chính sách công, Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng, vốn thực hiện tăng mạnh, đặc biệt là phần vốn bổ sung cho các dự án đang hoạt động, cho thấy niềm tin của nhà đầu tư quốc tế tiếp tục được củng cố. Đồng thời, kết quả này cũng khẳng định hiệu quả của việc Việt Nam tham gia ngày càng sâu vào các chuỗi sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu, khi các nhà đầu tư quyết định mở rộng sản xuất để đón đầu xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng và sự phục hồi của nhu cầu thế giới.

Theo TS. Nguyễn Quốc Việt, đây là tín hiệu tích cực, phản ánh sự chuyển dịch về chất của sản xuất và của nền kinh tế. Đáng chú ý, dòng vốn FDI mới trong năm 2025 tập trung chủ yếu vào công nghiệp chế biến, chế tạo, đặc biệt là các lĩnh vực công nghệ cao như bán dẫn, điện tử, điện máy (chiếm trên 80%). Đây cũng là nhóm ngành có tỷ trọng xuất khẩu lớn nhất và đóng vai trò dẫn dắt tăng trưởng, với khoảng 78% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam đến từ khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Việc gia tăng FDI vào các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao và xuất khẩu chủ lực sẽ tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững, gắn với mở rộng thương mại và xuất khẩu trong những năm tới.

Niềm tin của nhà đầu tư còn được thể hiện rõ qua các chỉ số kinh tế vĩ mô. Sản xuất công nghiệp duy trì đà tăng trưởng bền vững và bứt phá trong quý IV/2025, tăng 9,9%; riêng công nghiệp chế biến, chế tạo tăng gần 11%. Chỉ số quản trị mua hàng phục hồi rõ nét trong những tháng cuối năm, cho thấy tâm lý nhà đầu tư đã vượt qua những lo ngại về rủi ro thương mại toàn cầu và thuế quan đối ứng.

Bên cạnh đó, nền tảng ổn định vĩ mô tiếp tục được duy trì, tỷ giá được kiểm soát, lạm phát bình quân khoảng 3,3%, thấp hơn mục tiêu Quốc hội đề ra, kim ngạch xuất nhập khẩu vượt 930 tỷ USD. Những yếu tố này củng cố vị thế của Việt Nam như một điểm đến đầu tư an toàn và đáng tin cậy.

TS. Nguyễn Quốc Việt nhấn mạnh, quyết tâm thực hiện hai đột phá về hạ tầng và thể chế trong năm 2025 thông qua đẩy mạnh giải ngân đầu tư công và cải cách thủ tục là yếu tố quan trọng thúc đẩy xu hướng đăng ký mới và bổ sung vốn FDI để mở rộng sản xuất tại Việt Nam.

Niềm tin của nhà đầu tư tạo dư địa “hút” FDI trong 2026

Chia sẻ về triển vọng thu hút FDI trong năm tới, TS. Nguyễn Quốc Việt đánh giá, triển vọng trong năm 2026 khá tích cực, nhất là khi các luật và nghị quyết quan trọng được ban hành trong năm 2025 bắt đầu có hiệu lực.

TS. Nguyễn Quốc Việt phân tích, Việt Nam đang đứng ở vị trí trung tâm của quá trình dịch chuyển chuỗi cung ứng và dòng vốn đầu tư toàn cầu. Với nền tảng ổn định vĩ mô, môi trường chính trị - xã hội ổn định và chính sách đối ngoại rộng mở, chủ động hợp tác với các quốc gia trên tinh thần làm bạn, đối tác tin cậy, Việt Nam ngày càng được đánh giá là điểm đến hấp dẫn về thương mại và đầu tư toàn cầu.

Bên cạnh đó, Việt Nam vẫn có lợi thế về nguồn nhân lực với chất lượng được cải thiện, chi phí hợp lý và khả năng đáp ứng tốt yêu cầu của các chuỗi sản xuất, cung ứng đang dịch chuyển. Quá trình cải cách thể chế, cải thiện môi trường đầu tư - kinh doanh cũng được các nhà đầu tư đánh giá cao, góp phần tạo lập môi trường thông thoáng và thuận lợi hơn.

“Theo tôi, những yếu tố này sẽ là điểm nhấn quan trọng để Việt Nam tiếp tục phát huy lợi thế so sánh, tận dụng hiệu quả cơ hội từ hội nhập và tạo bứt phá cho mục tiêu tăng trưởng trong thời gian tới” - TS. Nguyễn Quốc Việt nhấn mạnh.

Nhận định này càng được củng cố khi Báo cáo Chỉ số môi trường kinh doanh (BCI) được Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) công bố ngày 13/1 cho thấy, Chỉ số BCI đạt mức điểm 80 - cao nhất trong vòng 7 năm qua.

Chủ tịch EuroCham - ông Bruno Jaspaert nhận định: “Sau nhiều năm dao động quanh ngưỡng trung lập, việc đạt mốc điểm 80 cho thấy niềm tin hiện nay không mang tính kỳ vọng đơn thuần, mà được củng cố bằng thực tế: nhà máy duy trì hoạt động ổn định, đơn đặt hàng đang dần phục hồi và các quyết định đầu tư đang được triển khai. Việt Nam đang bước vào một giai đoạn chuyển dịch mang tính cấu trúc, từng bước khẳng định vai trò là một động lực tăng trưởng chủ chốt, trên lộ trình vươn lên nhóm 3 nền kinh tế hàng đầu ASEAN”.

Sức hấp dẫn của Việt Nam tiếp tục được củng cố bởi sự ủng hộ mạnh mẽ từ cộng đồng doanh nghiệp châu Âu khi có tới 87% doanh nghiệp cho biết sẵn sàng giới thiệu Việt Nam như một điểm đến đầu tư cho các doanh nghiệp nước ngoài khác, trong đó mức độ tự tin cao nhất đến từ nhóm doanh nghiệp quy mô lớn.