Đây là nhận định của bộ phận Nghiên cứu Đầu tư Toàn cầu HSBC trong báo cáo “Vietnam at a glance - Quán quân tăng trưởng Châu Á vượt “sóng gió” thuế quan” vừa công bố.
Thương mại tăng trưởng ấn tượng
Theo báo cáo, năm 2025 có thể được xem là một năm đầy biến động. Được đánh giá là một trong những nền kinh tế bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi rủi ro thuế quan ở châu Á, song Việt Nam đã vượt qua cơn bão thuế quan và chứng minh sự kiên cường của nền kinh tế với tốc độ tăng trưởng GDP đáng ngạc nhiên, tới 8% cho cả năm 2025. Kết quả này đưa Việt Nam trở thành quán quân tăng trưởng năm 2025, không chỉ trong ASEAN mà còn trên toàn châu Á.
Mặc dù năm 2025 liên tục chứng kiến những cú sốc thuế quan, thương mại của Việt Nam vẫn phát triển mạnh mẽ, đạt mức cao kỷ lục 928 tỷ USD, tăng 18% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả này có thể xuất phát từ tác động mạnh của việc đẩy nhanh đơn hàng đặt trước nhưng chúng tôi cho rằng đây chỉ là một phần của câu chuyện.
 |
Tác động của việc đẩy nhanh đơn hàng đặt trước sang thị trường Mỹ đã dần giảm bớt, nhưng tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam vẫn mạnh mẽ hơn nhiều so với các nước khác, với tốc độ tăng 30% so với cùng kỳ năm trước tính theo bình quân động 3 tháng. Nguyên nhân không chỉ do đẩy nhanh đơn hàng đặt trước mà vấn đề còn ở tầm quan trọng của việc xuất khẩu những sản phẩm "phù hợp".
Nhu cầu về bộ vi xử lý ứng dụng AI trong bối cảnh cuộc chạy đua về chip giữa Mỹ và Trung Quốc leo thang đã định hình lại bối cảnh công nghiệp bán dẫn toàn cầu. Do đó, đây là thời điểm tốt nhất để xuất khẩu các sản phẩm điện tử như một cách để tự bảo vệ trước tác động của thuế quan. Việt Nam nằm trong nhóm có thể tận dụng điều đó, với cơ cấu xuất khẩu đang hướng tới phân khúc giá trị cao hơn. Xuất khẩu điện tử của Việt Nam hiện chiếm 35% tổng kim ngạch xuất khẩu, nhảy vọt từ mức chỉ 5% của năm 2010. Trong khi đó, xuất khẩu dệt may và giày dép giảm từ mức đỉnh 30% vào năm 2005 xuống còn nhỉnh hơn 10% hiện nay, phản ánh hành trình xuất khẩu của Việt Nam vươn lên trong chuỗi giá trị.
Bên cạnh việc chọn đúng sản phẩm để xuất khẩu, Việt Nam đã giành được thị phần lớn hơn tại thị trường Mỹ. Xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ năm 2025 đã tăng vọt gần 30% so với cùng kỳ năm trước, bất chấp những lo ngại về thuế quan. Mặc dù chịu mức thuế đối ứng 20%, Việt Nam đã giành thêm thị phần xuất khẩu sang Mỹ đối với các sản phẩm như điện thoại, dệt may và giày dép.
Sự hỗ trợ vững vàng từ thị trường trong nước
| Mặc dù những thách thức về thuế quan không làm khó được Việt Nam, song báo cáo cũng nhận định rủi ro vẫn còn đó và có thể khiến triển vọng thương mại của Việt Nam trở nên chưa rõ ràng. Một điểm còn mơ hồ nhưng đặc biệt quan trọng là việc Mỹ tuyên bố áp thuế 40% đối với "hàng hóa chuyển tải" mà không có định nghĩa chính xác và cách thức thực thi. Một vấn đề khác quan trọng đối với nhiều nền kinh tế châu Á là số phận của các loại thuế quan tiềm năng trong lĩnh vực bán dẫn. |
Theo phân tích của các chuyên gia HSBC, Việt Nam trở thành một trường hợp điển hình về khả năng nắm chắc cơ hội “Trung Quốc+1” theo hướng có lợi cho mình. Trong khi thâm hụt thương mại của Việt Nam với Trung Quốc mở rộng lên 116 tỷ USD, thặng dư thương mại của Việt Nam với phần còn lại của thế giới cũng mở rộng đến 136 tỷ USD, dẫn đến mức thặng dư thương mại đáng kể là 20 tỷ USD.
Bên cạnh thương mại, sự vững vàng của lĩnh vực trong nước cũng đang hỗ trợ tốt cho nền kinh tế Việt Nam. Tiêu dùng cá nhân tăng 8% nhờ tệp người tiêu dùng lớn còn đầu tư tăng tốc lên gần 9% trong năm 2025. Thúc đẩy phát triển hạ tầng vẫn là chiến lược truyền thống mà Việt Nam sử dụng.
 |
Về lĩnh vực du lịch, mặc dù không đạt được mục tiêu ban đầu, Việt Nam đã đón lượng khách du lịch kỷ lục hơn 21 triệu lượt, tạo ra doanh thu du lịch trị giá 40 tỷ USD, tương đương 7% GDP. Tốc độ phục hồi du lịch rất mạnh mẽ, với lượng khách du lịch gần đạt 120% so với năm 2019. Kết quả này đạt được phần lớn nhờ vào sự trở lại nhanh chóng của du khách Trung Quốc, một kết quả ấn tượng đặc biệt khi Việt Nam không có cơ chế miễn thị thực với Trung Quốc đại lục.
Tình hình FDI cũng đáng chú ý. Mặc dù FDI đăng ký mới năm 2025 giảm 12% so với cùng kỳ năm trước nhưng giá trị tuyệt đối vẫn ở mức cao so với tiêu chuẩn trước đây. Cơ cấu đầu tư cũng có sự thay đổi đáng chú ý khi FDI từ Hàn Quốc giảm xuống mức thấp nhất trong vòng 14 năm. Tuy vậy, FDI từ Trung đã tăng lên tới 30% thị phần, phần nào bù đắp sự thiếu hụt này, đồng thời đưa Trung Quốc vượt Singapore trở thành nhà đầu tư hàng đầu tại Việt Nam.
Về lạm phát, nhìn chung, lạm phát năm 2025 ở mức vừa phải 3,3%, phù hợp với dự báo của HSBC. Kết quả này đạt được nhờ giá dầu thấp và chi phí thực phẩm ổn định, mặc dù chi phí thực phẩm gần đây có xu hướng tăng nhẹ.
Với năm 2026, HSBC dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam sẽ đạt 6,7% và lạm phát sẽ duy trì vừa phải ở mức 3,5%. Đặc biệt, Việt Nam sẽ bắt đầu năm mới với một sự kiện chính trị quan trọng. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 14 của Đảng Cộng sản Việt Nam, dự kiến diễn ra từ ngày 19 đến 25/1/2026. Đại hội đại biểu toàn quốc, được tổ chức 5 năm một lần sẽ đề ra các mục tiêu kinh tế - xã hội cho 5 đến 10 năm tiếp theo. Các chuyên gia dự đoán chính sách kinh tế tới đây sẽ nhất quán và ít có thay đổi đáng kể.
