Hạ tầng số mở đường cho thương mại điện tử
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên cả nước, Quảng Ninh là một trong những địa phương tiên phong ứng dụng thương mại điện tử (TMĐT) để thúc đẩy kinh tế số. Với lợi thế hạ tầng viễn thông hiện đại, chính quyền điện tử đồng bộ cùng sự hưởng ứng tích cực từ cộng đồng doanh nghiệp và người dân, tỉnh đang dần khẳng định vị thế mới trên bản đồ phát triển số của Việt Nam.
Ngay từ năm 2020, Quảng Ninh đã ban hành kế hoạch về phát triển TMĐT giai đoạn 2021 - 2025, coi đây là định hướng quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm, dịch vụ địa phương. Trên cơ sở này, nhiều sở, ngành và địa phương đã vào cuộc, tập trung hoàn thiện hạ tầng số, từ mạng viễn thông, công nghệ thông tin, nền tảng thanh toán trực tuyến đến hệ thống logistics.
Những con số cho thấy bước tiến rõ rệt. Đến cuối năm 2024, toàn tỉnh Quảng Ninh có 1.871 trạm 3G; 3.232 trạm 4G và 165 trạm 5G, phủ sóng gần như toàn bộ thôn, bản, khu phố. Tỷ lệ dân số được phủ sóng mạng di động 4G trở lên đạt 100%, hạ tầng cáp quang đã vươn tới hơn 97% hộ gia đình. Bên cạnh đó, hơn 814.000 tài khoản Mobile Money được mở, tạo điều kiện để người dân dễ dàng giao dịch không tiền mặt.
 |
| Công chức ngành Thuế Quảng Ninh hướng dẫn người nộp thuế cài đặt và sử dụng ứng dụng eTax Mobile trên điện thoại di động. Ảnh CTV |
Nhờ hạ tầng được đầu tư đồng bộ, người dân ở các vùng sâu, vùng xa cũng có thể tiếp cận TMĐT. Chị Bùi Thị Giang (xã Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh) chia sẻ: “Nhờ có sóng di động và Internet phủ rộng, chúng tôi có thể mua bán hàng hóa trực tuyến, thanh toán ngay trên điện thoại”.
Cùng với đó, tỉnh đẩy mạnh các kênh hỗ trợ doanh nghiệp và hộ kinh doanh. Sàn giao dịch TMĐT OCOP Quảng Ninh (https://ocopquangninh.com.vn) đã giới thiệu hơn 400 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, thu hút hàng nghìn lượt truy cập và đặt hàng mỗi tháng. Ngoài ra, nhiều sản phẩm đặc trưng như chả mực Hạ Long, sá sùng Vân Đồn hay gà Tiên Yên đã có mặt trên các sàn TMĐT lớn như Shopee, Lazada, Postmart, Voso… với doanh thu ước đạt trên 120 tỷ đồng/năm.
 | | Các sản phẩm OCOP Quảng Ninh được đưa lên sàn TMĐT của tỉnh. Ảnh T.D | |
Ông Nguyễn Kiên - Giám đốc Trung tâm Xúc tiến và Phát triển Công Thương Quảng Ninh nhấn mạnh: “Việc đưa sản phẩm lên sàn TMĐT không chỉ giúp doanh nghiệp tiếp cận khách hàng nhanh chóng hơn, mà còn nâng cao uy tín và mở rộng thị trường. Đây là con đường tất yếu để Quảng Ninh phát triển kinh tế số, đồng hành cùng xu thế mới”.
Không dừng lại ở TMĐT hàng hóa, tỉnh Quảng Ninh còn gắn kết TMĐT với các sự kiện xúc tiến thương mại. Tại các hội chợ, triển lãm, 100% gian hàng áp dụng phương thức thanh toán không tiền mặt như mã QR, ví điện tử, giúp quá trình mua bán thuận tiện, minh bạch và hiện đại hơn.
Động lực tăng trưởng bền vững từ kinh tế số
Theo kế hoạch phát triển TMĐT giai đoạn 2021 - 2025, Quảng Ninh đặt mục tiêu đến năm 2025 có 55% dân số tham gia mua sắm trực tuyến, 80% doanh nghiệp có website nhận đơn hàng điện tử và 90% giao dịch trực tuyến đi kèm hóa đơn điện tử. Đến năm 2030, TMĐT sẽ đóng góp khoảng 30% GRDP toàn tỉnh.
Những bước tiến gần đây cho thấy định hướng này là khả thi. Chỉ số TMĐT Việt Nam (EBI 2024) xếp Quảng Ninh ở vị trí thứ 17 về hạ tầng và nhân lực công nghệ thông tin, thứ 11 về giao dịch B2C (doanh nghiệp với khách hàng) và thứ 13 về giao dịch B2B (doanh nghiệp với doanh nghiệp). Đặc biệt, tỉnh hiện có 166 website đăng ký thông báo bán hàng với Bộ Công thương và 1 sàn TMĐT được xác nhận hoạt động chính thức.
 |
| Livestream bán hàng nông sản tại Quảng Ninh. Ảnh T.D |
Tỷ lệ đô thị hóa của Quảng Ninh đã đạt 69% vào năm 2024, cao hơn mức trung bình cả nước, tạo ra một thị trường tiêu dùng năng động và giàu tiềm năng. Nhờ vậy, giai đoạn 2021 - 2024, tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng của tỉnh tăng trưởng trung bình 13,1%/năm. Năm 2025, Bộ Công thương giao chỉ tiêu tăng trưởng 20% cho Quảng Ninh - thách thức không nhỏ, nhưng cũng là cơ hội để tỉnh khẳng định tiềm lực nội địa.
Để đạt được mục tiêu này, ngành Công thương tỉnh Quảng Ninh đang tập trung khai thác dư địa gắn kết thương mại với du lịch, tổ chức các tuần hàng quy mô lớn và thúc đẩy thanh toán không tiền mặt. Lãnh đạo Sở Công thương Quảng Ninh cho biết: “Đơn vị đã quyết liệt ổn định thị trường, tăng cường quảng bá sản phẩm OCOP, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số, áp dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền để tạo môi trường kinh doanh minh bạch và hiện đại”.
| Không chỉ dừng ở tiêu dùng, kinh tế số còn lan tỏa mạnh mẽ sang nhiều lĩnh vực. Từ đầu năm 2025, khoảng 83,6% phí tham quan tại Quảng Ninh đã được thu qua chuyển khoản và mã QR, 50% giao dịch xăng dầu cũng được thanh toán không dùng tiền mặt. Tỉnh đã triển khai mô hình “chợ 4.0” tại 120/135 chợ, với 86,3% hộ kinh doanh chấp nhận thanh toán số. |
Trong lĩnh vực giáo dục, 100% cơ sở đã áp dụng thu học phí không tiền mặt. Du lịch cũng được số hóa mạnh mẽ: vé tham quan Vịnh Hạ Long, Cô Tô hay cảng quốc tế Ao Tiên đều phát hành dưới dạng điện tử, thanh toán trực tuyến tiện lợi cho du khách.
Ở các khu công nghiệp, khoảng 60% doanh nghiệp đã ứng dụng nền tảng số vào quản trị và sản xuất, nâng cao năng suất và bảo vệ môi trường. Song song, chính quyền tỉnh cung cấp miễn phí chữ ký số cho người dân để thuận tiện trong nộp hồ sơ trực tuyến. Đến nay, đã có hơn 54.000 chữ ký số được cấp.
Với mục tiêu đến năm 2030 phủ sóng 5G toàn dân và đảm bảo tốc độ Internet trên 1 Gb/s, Quảng Ninh đang hướng đến một nền kinh tế số toàn diện, nơi mọi giao dịch, dịch vụ công, thương mại và đời sống xã hội đều gắn liền với công nghệ số. Đây chính là động lực để tỉnh bứt phá, trở thành điểm sáng về phát triển kinh tế số bền vững ở khu vực phía Bắc.
