Ảnh minh họa. Nguồn: Internet

Trong đó, dự luật sửa đổi, bổ sung theo hướng đơn giản điều kiện, trình tự, thủ tục cấp giấy phép xây dựng; thực hiện thủ tục trực tuyến toàn trình; đơn giản hóa về hồ sơ, điều kiện và giảm tối đa thời gian cấp phép xây dựng, dự kiến thời gian cấp phép tối đa là 7 ngày.

Dự thảo luật quy định rõ, trước khi khởi công xây dựng công trình, chủ đầu tư phải có giấy phép xây dựng, trừ một số trường hợp được quy định tại luật. Trong đó, công trình xây dựng cấp IV, nhà ở riêng lẻ có quy mô dưới 7 tầng đầu tư xây dựng tại khu vực nông thôn đã được xác định tại quy hoạch chung và chưa có quy chế quản lý kiến trúc hoặc không thuộc trường hợp phải lập quy hoạch chi tiết theo quy định của pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn.

Hiện tại, thời gian cấp giấy phép này với nhà ở riêng lẻ là 15 ngày, công trình (không phải nhà ở riêng lẻ) 20 ngày và công trình cấp I, II không quá 30 ngày kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy quá trình cấp phép thường kéo dài hơn so với quy định và nhiều phản ánh cho thấy thủ tục xây dựng vẫn còn rườm rà, kéo dài và tốn kém dù nhiều nghị quyết đã dược ban hành nhằm cắt giảm thủ tục hành chính.

Trước thực trạng này, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã nhiều lần chỉ đạo cắt giảm thủ tục cấp phép xây dựng, tăng cường hậu kiểm.

Cũng theo dự thảo luật, các dự án đã được cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi thì có thể được miễn giấy phép xây dựng. Chính phủ cũng đề xuất nguyên tắc từ khi chuẩn bị đến khởi công chỉ kiểm soát 1 lần (1 thủ tục hành chính) với mỗi dự án, công trình.

Các nhóm được đề xuất miễn giấy phép xây dựng gồm công trình đặc biệt (bí mật nhà nước, khẩn cấp, đầu tư công đặc biệt, trên đất quốc phòng an ninh); công trình do cơ quan trung ương hoặc lãnh đạo cấp cao quyết định; công trình liên tỉnh, liên tuyến (thuộc địa bàn 2 tỉnh trở lên), đặc thù ngoài khơi.

Về quản lý đầu tư xây dựng, dự luật sửa đổi đưa ra quy định phân loại dự án theo hình thức đầu tư (đầu tư công, đối tác công - tư...), chứ không theo vốn như hiện hành. Việc này theo Bộ Xây dựng nhằm đảm bảo phân định các hoạt động đầu tư thực hiện theo luật Đầu tư, hoạt động xây dựng theo luật Xây dựng.

Dự luật cũng bổ sung quy định về hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng nhằm định danh công trình, quy trình rút gọn với dự án đầu tư công đặc biệt...

Dự kiến, sau khi tiếp thu ý kiến chỉnh sửa, sẽ được thông qua tại Kỳ họp Quốc hội lần này và dự kiến có hiệu lực từ ngày 01/07/2026.