Tiến độ giải ngân vốn đầu tư công còn chậm

Năm 2025, Thủ tướng Chính phủ giao tổng vốn 29.451.381 triệu đồng cho hai tỉnh, trong đó Khánh Hòa nhận 16.087.128 triệu đồng và Đăk Lăk 13.364.253 triệu đồng. Tuy nhiên, tính đến hết tháng 9/2025, tiến độ giải ngân tại hai tỉnh vẫn chưa như kỳ vọng.

Tại Khánh Hòa, tỷ lệ giải ngân đạt 44,56%, tương đương 7.168.859 triệu đồng. So với cùng kỳ năm ngoái (44,82%), con số này có phần ổn định, nhưng vẫn thấp hơn mục tiêu 60% theo Nghị quyết 230/NQ-CP của Chính phủ. Riêng tháng 9, giải ngân tăng 24% so với tháng 8, thêm 1.386.424 triệu đồng, chiếm 8,62% kế hoạch. Lũy kế đến cuối tháng 8 là 36%, và khối lượng vốn còn lại cho 4 tháng cuối năm lên đến 55,44%, tức 8.918.269 triệu đồng – một nhiệm vụ không hề dễ dàng.

Còn tại Đăk Lăk, lũy kế giải ngân từ đầu năm đến hết tháng 9 đạt 5.394.441 triệu đồng, bao gồm 1.026.800 triệu đồng từ vốn kế hoạch năm trước kéo dài (đạt 44,34%) và 4.367.641 triệu đồng từ vốn năm nay (đạt 33,60%). Tỷ lệ chung chưa cao, chủ yếu tập trung vào các dự án quốc gia quan trọng như cao tốc, đường ven biển và liên kết vùng.

Ông Hà Duy Đạt - Trưởng phòng Giao dịch số 11 thuộc Kho bạc Nhà nước khu vực XIV chia sẻ, từ ngày 01/7/2025 do sắp xếp chính quyền địa phương, đã điều chuyển nguồn vốn của các chủ đầu tư cấp huyện cũ về cấp tỉnh. Đến giữa tháng 9 vừa qua mới có ủy quyền về lại cho các Chủ đầu tư là Ban quản lý Xây dựng (chủ đầu tư cũ). Đối với các xã mới cũng đang làm các thủ tục để xin bổ sung vốn cho các dự án còn dang dở. Đến nay các chủ đầu tư đang bắt đầu làm các thủ tục để thanh toán tại Kho bạc.

Phòng Giao dịch số 11 thuộc Kho bạc Nhà nước Khu vực XIV tăng cường làm việc ngoài giờ để giải quyết hồ sơ, đáp ứng kịp thời không để tồn đọng. Ảnh: Lạc Nguyên

Bên cạnh đó, theo ông Nguyễn Đức Mạo, Phó Giám đốc Kho bạc Nhà nước Khu vực XIV, sự chậm trễ chủ yếu xuất phát từ nguyên nhân như: khâu giải phóng mặt bằng kéo dài; thiếu nguồn nguyên vật liệu nhưng vẫn chưa được khắc phục quyết liệt, hiệu quả; năng lực một số chủ đầu tư, ban quản lý dự án, nhà thầu còn hạn chế.

Cải cách mạnh mẽ và đồng hành sát sao để đạt mục tiêu

Để vượt qua khó khăn, ngay từ đầu năm, lãnh đạo hai tỉnh đã thành lập ban chỉ đạo, tổ công tác để đốc thúc giải ngân, đặc biệt sau ngày 1/7. Kho bạc Nhà nước khu vực XIV đã chủ động hỗ trợ, giúp ổn định bộ máy và duy trì thu chi ngân sách. Đến nay, 2.956 đơn vị cấp xã đã mở tài khoản và thanh toán lương qua Kho bạc, chỉ còn một đơn vị tại Đăk Lăk (Ban QLDA ĐTXD Ea Súp) chưa hoàn tất do thiếu chủ tài khoản và kế toán.

Một nỗ lực quan trọng khác là việc hỗ trợ chuyển đổi dự án sau khi sắp xếp lại chính quyền. Đến nay phần lớn các chủ đầu tư (mới) đã có văn bản đề nghị Kho bạc Nhà nước nơi đơn vị đăng ký mở và sử dụng tài khoản về chuyển đổi các dự án từ chủ đầu tư (cũ) sang Chủ đầu tư mới và thực hiện giao dịch tại Kho bạc Nhà nước nơi đơn vị đăng ký mở và sử dụng tài khoản để tiếp tục giải ngân cho dự án, tổng số dự án đã điều chỉnh, chuyển đổi 188 dự án.

Kho bạc Nhà nước Khu vực XIV đẩy mạnh cải cách hành chính qua dịch vụ công trực tuyến. Ảnh: Lạc Nguyên

Ông Nguyễn Đức Mạo cho biết, Kho bạc phối hợp chặt chẽ với chủ đầu tư để hoàn thiện hồ sơ, mở tài khoản cấp xã và đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến. Điều này giúp rút ngắn thời gian gửi hồ sơ giải ngân, tăng minh bạch và tiết kiệm chi phí. Kho bạc còn báo cáo kịp thời tình hình giải ngân, nắm bắt vướng mắc để đề xuất giải pháp.

Một bước ngoặt là Nghị định 254/2025/NĐ-CP và Thông tư 91/2025/TT-BTC ban hành ngày 26/9, rút thời gian xử lý hồ sơ thanh toán còn 2 ngày (từ 3 ngày trước) và 1 ngày cho tạm ứng. Hồ sơ rút vốn được đơn giản hóa, không yêu cầu bảo lãnh tạm ứng cho hợp đồng dưới 1 tỷ đồng, tăng tự chủ cho chủ đầu tư trong chi phí quản lý dự án. Với các khoản bồi thường giải phóng mặt bằng tồn đọng, tiền sẽ chuyển về tài khoản ngân hàng thương mại do Nhà nước chi phối, tránh ách tắc tại kho bạc.

Chỉ còn 3 tháng là hết năm 2025, quỹ thời gian thanh toán không còn nhiều trong khi phải giải ngân lượng vốn lớn, do đó, Kho bạc Nhà nước khu vực XIV triển khai 3 giải pháp chính.

Thứ nhất, quán triệt kỷ luật công vụ, lấy khách hàng làm trung tâm, không để tồn đọng hồ sơ. Đơn vị rà soát kế hoạch địa phương, đôn đốc chủ đầu tư đẩy nhanh nghiệm thu và báo cáo hàng ngày cho lãnh đạo tỉnh.

Thứ hai, cải cách hành chính qua dịch vụ công trực tuyến theo chuẩn ISO 9001:2015, số hóa quy trình để minh bạch và nhanh chóng.

Thứ ba, tham gia các cuộc họp của UBND tỉnh, phối hợp sở ngành để tháo gỡ vướng mắc, hỗ trợ điều chỉnh một số dự án chuyển đổi chủ đầu tư còn lại./.