Doanh nghiệp thép hưởng lợi kép

Theo báo cáo ngành thép của Công ty Chứng khoán MB (MBS), thị trường thép nội địa đã ghi nhận sự phục hồi tích cực trong 7 tháng đầu năm 2025, với sản lượng tiêu thụ tăng 16% so với cùng kỳ năm trước. Mức tăng trưởng này được thúc đẩy bởi sự khởi sắc của thị trường bất động sản trong nước cùng tiến độ giải ngân đầu tư công ngày càng cải thiện. Trong đó, tiêu thụ thép xây dựng và thép cuộn cán nóng (HRC) lần lượt tăng 14% và 26% nhờ các doanh nghiệp trong nước gia tăng thị phần từ các đối thủ Trung Quốc.

Áp lực cạnh tranh từ thép giá rẻ của Trung Quốc cũng dần hạ nhiệt khi chính phủ nước này quyết liệt triển khai các biện pháp cắt giảm sản lượng. Riêng trong tháng 7, sản lượng sản xuất thép của Trung Quốc đã giảm 4% so với cùng kỳ, nâng tổng mức giảm từ đầu năm lên 3%.

MBS dự báo, sản lượng thép của Trung Quốc trong cả năm 2025 có thể giảm từ 3,5% đến 4% so với cùng kỳ, xuống còn khoảng 960 triệu tấn. Sang năm 2026, xu hướng này nhiều khả năng tiếp tục khi Trung Quốc đẩy mạnh đóng cửa các nhà máy lạc hậu, qua đó khiến sản lượng thép nước này có thể giảm thêm 3%.

Giá thép xây dựng và HRC đã bắt đầu có tín hiệu phục hồi từ tháng 7, tăng lần lượt 3% và 4% so với tháng trước, lên mức 560 USD/tấn và 530 USD/tấn. Diễn biến tích cực này được đánh giá là hệ quả từ sự suy yếu nguồn cung Trung Quốc, đồng thời phản ánh mùa cao điểm tiêu thụ thép trong nước khi thị trường bất động sản và đầu tư công đồng loạt gia tăng hoạt động.

Bên cạnh triển vọng giá bán, ngành thép còn hưởng lợi từ xu hướng giảm giá nguyên liệu đầu vào. Nguồn cung than và quặng sắt từ Úc và Brazil tăng nhờ điều kiện thời tiết thuận lợi và hoạt động khai thác được đẩy mạnh. Theo dự báo, trong giai đoạn 2025 – 2026, sản lượng than có thể tăng lần lượt 1,5% và 2% so với cùng kỳ, trong khi nguồn cung quặng sắt duy trì đà tăng khoảng 2% – 3%. Ngược lại, nhu cầu nguyên liệu suy yếu do Trung Quốc tiếp tục cắt giảm sản lượng thép.

“Giá than có thể giảm 4% trong năm 2025 và tiếp tục giảm 2% trong năm 2026. Tương tự, giá quặng sắt cũng được kỳ vọng giảm 5% trong năm 2025 và giảm thêm 4% trong năm kế tiếp” – các chuyên gia MBS nhận định.

Thị phần nội địa thúc sản lượng

Diễn biến thuận lợi từ cả giá bán thép và chi phí nguyên liệu đầu vào giúp cải thiện đáng kể biên lợi nhuận gộp của các doanh nghiệp sản xuất. Trong đó, những doanh nghiệp đầu ngành như Hòa Phát (HPG) được dự báo sẽ cải thiện biên lợi nhuận thêm 1,1 điểm % trong năm 2025 và 0,2 điểm % trong năm 2026.

Nhóm doanh nghiệp tôn mạ như Hoa Sen (HSG), Nam Kim (NKG) và GDA cũng được hưởng lợi từ xu hướng hồi phục của giá HRC từ cuối quý III/2025, khi giá bán sản phẩm tôn mạ thường neo theo giá HRC.

Đồng thời, việc tích lũy lượng hàng tồn kho HRC ở mức giá thấp trong nửa đầu năm giúp các doanh nghiệp này cải thiện biên lợi nhuận gộp thêm 0,7 – 1 điểm % trong giai đoạn 2025 – 2026. Tổng thể, toàn ngành được dự báo tăng biên lợi nhuận gộp thêm 1 điểm % trong năm 2025 và 0,5 điểm % trong năm 2026.

Với nền tảng vững chắc từ giá bán cải thiện và chi phí đầu vào hạ nhiệt, lợi nhuận toàn ngành thép được dự báo sẽ tăng trưởng mạnh mẽ 47% trong năm 2025 và 32% trong năm 2026. Động lực chính đến từ sản lượng tiêu thụ gia tăng và biên lợi nhuận cải thiện.

Đối với các doanh nghiệp niêm yết, sản lượng tiêu thụ năm 2025 và 2026 lần lượt có thể tăng trưởng 17% và 14%, chủ yếu nhờ tập trung khai thác thị trường nội địa cùng với sự hỗ trợ từ các biện pháp phòng vệ thương mại, như thuế chống bán phá giá đối với HRC và tôn mạ nhập khẩu.

Trong đó, HPG dự kiến tăng trưởng sản lượng 19% trong năm 2025 và 24% năm 2026, nhờ thế mạnh trong mảng thép xây dựng và HRC. Các doanh nghiệp tôn mạ như HSG, NKG và GDA cũng được kỳ vọng duy trì đà tăng nhẹ 5% – 10% nhờ tiêu thụ nội địa bù đắp cho sụt giảm từ thị trường xuất khẩu.

MBS đánh giá định giá theo chỉ số P/B (giá trên giá trị sổ sách) của các doanh nghiệp ngành thép có mối tương quan cao với chu kỳ giá thép. Giai đoạn 2020 – 2021, khi giá thép xây dựng và HRC tăng mạnh lần lượt 120% và 118%, mức P/B trung bình của ngành cũng tăng từ 0,4 – 1,0 lên 1,1 – 3,2.

Do đó, trong bối cảnh giá thép được kỳ vọng đã đi qua đáy và bước vào chu kỳ tăng mới, định giá P/B toàn ngành có thể được nâng lên mức 1,4 – 2,8, tương đương cao hơn khoảng 30% so với mức hiện tại.