Giá cả thị trường cơ bản tuân theo quy luật hàng năm

Báo cáo về công tác điều hành giá, tại cuộc họp Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Tâm cho biết, trong 10 tháng năm 2025, kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều thách thức. Cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc ngày càng gay gắt trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, công nghệ và thương mại. Chủ nghĩa bảo hộ gia tăng cùng xu hướng dịch chuyển sản xuất và dòng vốn đầu tư trở lại các nước phát triển. Yếu tố bất ổn chính trị tiếp tục kéo dài với các cuộc xung đột quân sự gia tăng như xung đột vũ trang Nga - Ukraine, Israel và Iran, căng thẳng giữa Thái Lan và Campuchia... ảnh hưởng tiêu cực đến ổn định khu vực và kinh tế toàn cầu.

Chính sách tiền tệ có xu hướng nới lỏng tại một số nền kinh tế lớn trong khi một số quốc gia vẫn thận trọng giữ nguyên lãi suất để đánh giá thêm về rủi ro lạm phát. Chỉ số giá hàng hóa có xu hướng giảm chủ yếu do sự giảm giá mạnh của nhóm năng lượng. Bên cạnh đó, giá các mặt hàng kim loại quý, đặc biệt là vàng tăng mạnh do nhu cầu đầu tư an toàn của người dân.

Diễn biến giá cả thị trường cơ bản tuân theo quy luật hàng năm. Mặt bằng giá tăng cao vào dịp tết sau đó giảm trở lại cuối quý I và chỉ tăng nhẹ trong hai quý tiếp theo.

Chỉ số giá tiêu dùng bình quân (CPI) 10 tháng năm 2025 tăng 3,27% so với cùng kỳ năm 2024, trong đó đóng góp chủ yếu từ việc điều chỉnh giá một số mặt hàng Nhà nước quản lý như dịch vụ y tế, dịch vụ giáo dục đại học, giá điện; yếu tố thời vụ do giá một số nhóm hàng tăng vào dịp tết; ngoài ra giá một số vật liệu xây dựng như cát, đá tăng cao do nguồn cung khan hiếm và nhu cầu xây dựng các công trình trọng điểm; thiên tai bão lũ, lụt diễn biến phức tạp đẩy giá một số mặt hàng thực phẩm tăng cục bộ tại các địa phương bị ảnh hưởng. Lạm phát hiện vẫn trong phạm vi mục tiêu đề ra, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Tâm phát biểu tại cuộc họp. Ảnh: Đức Minh

2 tháng còn lại, CPI mỗi tháng còn dư địa tăng khoảng 5%

Báo cáo của Bộ Tài chính cũng dự báo một số yếu tố gây áp lực lên mặt bằng giá trong thời gian còn lại của năm 2025. Cụ thể, giá nguyên vật liệu, hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng thiết yếu như giá vật liệu nhập khẩu, giá vật liệu xây dựng, giá thịt lợn và giá một số mặt hàng do Nhà nước quản lý (giá điện, khám chữa bệnh, học phí)...

Một số yếu tố giảm áp lực lên mặt bằng giá như: Lạm phát toàn cầu hạ nhiệt; nguồn lương thực, thực phẩm trong nước dồi dào; học phí và sách giáo khoa. Đồng thời các chính sách tài khóa, tiền tệ như giảm thuế môi trường đối với xăng dầu, giảm thếu VAT sẽ góp phần giảm chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm, giúp ổn định giá cả hàng hóa và dịch vụ...

Trên cơ sở tổng hợp thông tin và cập nhật dự báo xu hướng giá các mặt hàng quan trọng thiết yếu và các yếu tố chính dự kiến tác động đến lạm phát 2 tháng cuối năm 2025, Bộ Tài chính cập nhật 2 kịch bản lạm phát bình quân tăng khoảng 3,3%-3,5%. Các tổ chức quốc tế dự báo lạm phát bình quân năm 2025 của Việt Nam khoảng 3,0-3,9%.

Quang cảnh cuộc họp cuộc họp Ban Chỉ đạo điều hành giá chiều 21/11. Ảnh: Đức Minh

Theo ước tính của Bộ Tài chính, nếu giả định CPI các tháng còn lại tăng đều một tỷ lệ như nhau so với tháng trước thì trong 2 tháng còn lại của năm 2025, CPI mỗi tháng còn dư địa tăng khoảng 5,00% để đảm bảo mục tiêu kiểm soát lạm phát bình quân năm 2025 dưới 4,5%.

Kiến nghị biện pháp điều hành giá, Thứ trưởng Nguyễn Đức Tâm nhấn mạnh, thực hiện nhiệm vụ đề ra tại Nghị quyết số 226 ngày 05/8/2025 của Chính phủ về tốc độ tăng CPI bình quân năm 2025 dưới 4,5%, công tác quản lý, điều hành giá trong thời gian còn lại của năm 2025 cần tiếp tục bảo đảm thực hiện kiểm soát tốt lạm phát trong điều kiện các nguồn lực được thúc đẩy mạnh mẽ để đạt tăng trưởng kinh tế ở mức cao nhất, đồng thời tiếp tục hỗ trợ tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh và đời sống của người dân, tiếp tục thực hiện lộ trình giá thị trường các dịch vụ công và hàng hóa do Nhà nước quản lý với mức độ và liều lượng phù hợp theo diễn biến chỉ số giá tiêu dùng.

Trong các tháng cuối năm 2025, các bộ, ngành, địa phương cần tiếp tục chủ động thực hiện các biện pháp về quản lý, điều hành giá, bình ổn giá cả thị trường các hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng thiết yếu thuộc thẩm quyền quản lý theo đúng ý kiến chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ tại các Nghị quyết phiên họp Chính phủ thường kỳ, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2025, ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ - Trưởng Ban Chỉ đạo điều hành giá tại các Thông báo số 65, số 459 để kiểm soát lạm phát theo mục tiêu Quốc hội, Chính phủ đề ra.

Theo đó, chú trọng theo dõi sát diễn biến kinh tế và lạm phát thế giới, những điều chỉnh chính sách kinh tế của các nước lớn; giám sát chặt chẽ biến động giá cả thị trường trong nước nhất là với những hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng thiết yếu; tiếp tục đảm bảo cân đối cung - cầu thị trường; điều hành chính sách tài khóa phối hợp chặt chẽ với chính sách tiền tệ và các chính sách khác để góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.