Có 8 nhóm hàng ghi nhận mức tăng trên 1 tỷ USD

Theo số liệu sơ bộ từ Cục Hải quan, tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước trong nửa đầu tháng 10/2025 đạt 19,34 tỷ USD, tăng 0,75% so với kỳ 1 tháng 9/2025. Trong đó, có 3 nhóm hàng ghi nhận mức tăng trên 100 triệu USD, gồm: hàng thủy sản; phương tiện vận tải và phụ tùng, giày dép các loại. Đáng chú ý, dầu thô ghi nhận mức tăng đột biến 405,64% so với nửa đầu tháng 9/2025.

Trong khi đó, một số mặt hàng nông sản và nguyên liệu truyền thống sụt giảm mạnh. Ví dụ, hàng rau quả giảm 187,36 triệu USD; phân bón giảm 26,61 triệu USD; quặng và khoáng sản khác giảm 4,46 triệu USD.

Nguồn: Cục Hải quan. Đồ họa: Phương Anh

Tính chung từ đầu năm đến nửa đầu tháng 10/2025, tổng trị giá hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam vẫn đạt 368,13 tỷ USD, tăng 16,14% (tương ứng tăng 51,15 tỷ USD) so với cùng kỳ năm 2024. Đặc biệt, có 8 nhóm hàng ghi nhận mức tăng trên 1 tỷ USD, bao gồm thủy sản; giày dép; phương tiện vận tải; điện thoại; dệt may; cà phê; đồ chơi, dụng cụ thể thao và máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng khác.

Tuy nhiên, bên cạnh sự tăng tốc của xuất khẩu, các doanh nghiệp vẫn còn nhiều nỗi lo về thị trường. Điển hình, thị trường dệt may vẫn tiềm ẩn rất nhiều rủi ro. Ông Cao Hữu Hiếu - Tổng giám đốc Tập đoàn Dệt May Việt Nam cho biết, trong 9 tháng năm nay, tác động của thuế quan chưa ảnh hưởng nhiều, nhưng đến thời điểm này, đơn hàng từ Mỹ bắt đầu sụt giảm. Số lượng đơn hàng cũng nhỏ lẻ, yêu cầu rất khắt khe về kỹ thuật, thời gian giao hàng nhanh...

Giữa "làn sóng" thuế đối ứng, thị trường Liên minh châu Âu (EU) đang được xem là lối đi cho hàng hóa Việt Nam, nhờ tác động của Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) . Song, khu vực này cũng đang đẩy nhanh tiến trình đàm phán, ký kết hiệp định thương mại tự do với nhiều đối tác khác, có thể làm tăng áp lực cạnh tranh cho hàng hóa Việt Nam...

Đề cập thị trường EU, ông Trần Như Tùng - Phó Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam cho rằng, thách thức của ngành dệt may không nằm ở thị phần, mà ở quá trình chuyển đổi xanh. Hiện chỉ khoảng 25% doanh nghiệp trong ngành đủ tiềm lực đầu tư công nghệ xanh. Nếu không đáp ứng được tiêu chuẩn này, doanh nghiệp sẽ rất khó nhận được đơn hàng từ châu Âu - thị trường có yêu cầu khắt khe về sản xuất xanh.

Còn nhiều nỗi lo

Trong bối cảnh kinh tế thế giới diễn biến rất phức tạp, nhiều nước đã ban hành các chính sách thương mại mới. Đáng chú ý, Tổng cục Hải quan Trung Quốc vừa ban hành Lệnh 280 (thay thế Lệnh 248) quy định về đăng ký doanh nghiệp xuất khẩu nông sản và thực phẩm vào thị trường Trung Quốc, dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/6/2026. Quy định này được dự báo tác động đáng kể đến doanh nghiệp Việt, nhất là nhóm hàng nông sản tươi và chế biến sâu.

Ông Ngô Xuân Nam - Phó giám đốc Văn phòng Thông báo và Điểm hỏi đáp quốc gia về vệ sinh dịch tễ và kiểm dịch động thực vật Việt Nam (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, quy định mới của Trung Quốc yêu cầu doanh nghiệp xuất khẩu vào nước này phải tuân thủ nghiêm ngặt hơn trong toàn bộ chuỗi sản xuất và kiểm soát chất lượng.

Theo đó, Trung Quốc sẽ công bố danh sách sản phẩm bắt buộc đăng ký qua cơ quan thẩm quyền, thay vì cơ chế tự đăng ký như trước. Các nhóm hàng nằm ngoài danh mục phê duyệt sẽ không được thông quan. Đặc biệt, doanh nghiệp sẽ bị đình chỉ mã xuất khẩu nếu thay đổi địa chỉ, người đại diện pháp lý hoặc giấy phép kinh doanh và phải đăng ký lại toàn bộ, thay vì chỉ cần thông báo như trước đây.

Ngoài ra, Trung Quốc cũng tăng cường các biện pháp an toàn thực phẩm và kiểm dịch, đặc biệt về bao bì và quy trình kiểm soát dịch bệnh…

Đối với ngành thủy sản, theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (Vasep), từ ngày 1/1/2026, Mỹ sẽ cấm nhập khẩu hải sản từ 12 nghề cá của Việt Nam không được công nhận tương đương theo Đạo luật Bảo vệ động vật có vú biển, có thể làm mất đi hơn 500 triệu USD kim ngạch mỗi năm.

Bên cạnh đó, "thẻ vàng" IUU (hoạt động đánh bắt hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không được quản lý) vẫn chưa được gỡ bỏ, cộng thêm các quy định mới về kích thước tối thiểu của cá ngừ vằn xuất khẩu và cấm trộn lẫn nguyên liệu khiến nhiều doanh nghiệp khó xoay xở nguồn hàng hợp pháp.

“Nếu không có bước đột phá trong xử lý thuế chống bán phá giá và Đạo luật Bảo vệ động vật có vú biển, xuất khẩu thủy sản năm 2026 sẽ sụt giảm, ít nhất trong nửa đầu năm” - Vasep đánh giá.

Được biết, hiện nhiều doanh nghiệp đã tính đến việc đa dạng hóa thị trường, hướng sang châu Á, Trung Đông và Nam Mỹ để giảm áp lực từ thị trường Mỹ, nhưng việc này vẫn cần thêm thời gian.