Chuyển từ quản lý sang đồng hành

Trong bối cảnh thương mại biên giới và hoạt động xuất nhập khẩu ngày càng phát triển, Chi cục Hải quan khu vực VIII không chỉ dừng lại ở công tác kiểm tra và kiểm soát, mà còn đẩy mạnh hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, thông qua các hoạt động tuyên truyền và giải đáp thắc mắc kịp thời. Các buổi đối thoại, hội nghị và hỗ trợ trực tiếp từ các công chức hải quan đã giúp doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn, tạo ra môi trường thông quan thông suốt, giảm thiểu rủi ro và chi phí.

Trong năm 2025, Chi cục Hải quan khu vực VIII đã đăng tải hàng trăm tin, bài tuyên truyền chính sách pháp luật trên các nền tảng thông tin điện tử, cung cấp thông tin cho các cơ quan báo chí, đồng thời tổ chức 2 hội nghị đối thoại với doanh nghiệp. Những hoạt động này không chỉ giúp doanh nghiệp nắm rõ các quy định, mà còn trực tiếp giải quyết các vướng mắc trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan.

Hoạt động xuất nhập khẩu qua cửa khẩu Hoành Mô

Đặc biệt, sự đổi mới trong cách tuyên truyền đã giúp tăng khả năng tiếp cận thông tin cho cộng đồng doanh nghiệp và cư dân biên giới. Việc kết hợp các video tuyên truyền, tài liệu phổ biến qua ứng dụng trí tuệ nhân tạo là một bước tiến lớn trong công tác cải cách và chuyển đổi số. Đến nay, đã có 36 video tuyên truyền được sản xuất và đăng tải, giúp người dân và doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận thông tin hơn.

Một trong những điểm nổi bật của Chi cục Hải quan khu vực VIII trong giai đoạn 2025 - 2026 chính là việc ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác tuyên truyền pháp luật. Với đề án chuyển đổi số trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, Hải quan Móng Cái đã niêm yết các thủ tục hành chính qua mã QR, giúp doanh nghiệp và người dân nhanh chóng tra cứu các quy trình, giảm thiểu sai sót và thời gian thực hiện. Cùng với các ứng dụng trực tuyến và mạng xã hội, hoạt động thông tin của đơn vị đã có sự chuyển mình mạnh mẽ, mang lại hiệu quả cao hơn trong công tác tuyên truyền.

Đối thoại - Cầu nối giữa Hải quan và doanh nghiệp

Một điểm sáng trong công tác đồng hành cùng doanh nghiệp của Hải quan cửa khẩu quốc tế Móng Cái là các buổi đối thoại, tham vấn. Trong tháng 4/2026, Phòng Quản lý rủi ro, Chi cục Hải quan khu vực VIII đã có các buổi làm việc trực tiếp với doanh nghiệp để thông tin về các quyền lợi, nghĩa vụ và trách nhiệm của doanh nghiệp trong quá trình làm thủ tục hải quan. Đặc biệt, chương trình "Khuyến khích doanh nghiệp tự nguyện tuân thủ pháp luật hải quan" đã giúp xây dựng mối quan hệ đối tác bền vững giữa Hải quan và doanh nghiệp, giúp các doanh nghiệp giảm thiểu chi phí và nâng cao hiệu quả công việc.

Không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, Chi cục Hải quan khu vực VIII còn tập trung hỗ trợ doanh nghiệp FDI tại các khu công nghiệp trọng điểm như Hải Hà và Hải Yên. Các hoạt động hỗ trợ, bao gồm tổ chức đoàn công tác trực tiếp đến làm việc với doanh nghiệp, giải quyết ngay tại chỗ các vướng mắc trong thủ tục hải quan..., đã giúp các doanh nghiệp FDI duy trì hoạt động sản xuất ổn định, đồng thời tối ưu hóa quy trình xuất nhập khẩu.

Trong quý I/2026, kim ngạch xuất nhập khẩu qua cửa khẩu quốc tế Móng Cái đạt gần 1,4 tỷ USD, tăng 13% so với cùng kỳ năm trước. Đặc biệt, số thu ngân sách nhà nước từ doanh nghiệp mới làm thủ tục tại cửa khẩu đạt 800,79 tỷ đồng, tăng 30% so với cùng kỳ. 100% doanh nghiệp tham gia đánh giá chất lượng phục vụ đều cho biết rất hài lòng với chất lượng phục vụ của cơ quan hải quan.

Chi cục Hải quan khu vực VIII tiếp xúc doanh nghiệp logistics đến khảo sát và tìm kiếm cơ hội đầu tư trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh. Ảnh: Chi cục Hải quan khu vực VIII

Một điểm nhấn quan trọng trong các giải pháp của Hải quan khu vực VIII là chuyển mạnh từ tư duy "quản lý - kiểm soát" sang "đồng hành - hỗ trợ" doanh nghiệp. Thay vì chỉ tập trung vào các biện pháp kiểm tra và giám sát, Chi cục Hải quan khu vực VIII đã chủ động tiếp cận các doanh nghiệp để nắm bắt kế hoạch sản xuất, nhập khẩu của họ, từ đó kịp thời tháo gỡ vướng mắc phát sinh. Cách tiếp cận này không chỉ giúp doanh nghiệp giảm thiểu chi phí, mà còn tạo mối quan hệ đối tác tin cậy, từ đó góp phần duy trì và phát triển các nguồn thu truyền thống.

Theo đó, Chi cục Hải quan khu vực VIII đã chủ động duy trì và phát triển các nguồn thu như than xuất khẩu, than nhập khẩu và nguyên liệu sản xuất dầu thực vật. Đồng thời, đơn vị cũng chú trọng thu hút sự phối hợp của các doanh nghiệp đầu mối lớn như Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam để tăng lượng xăng dầu nhập khẩu làm thủ tục tại Quảng Ninh. Hướng đi này đã được xác định là một trong những giải pháp quan trọng để đa dạng hóa và mở rộng nguồn thu, không chỉ từ xăng dầu, mà còn từ các mặt hàng khác như ô tô tải, máy móc thiết bị mỏ, điện thoại di động, sắt thép và quặng.

Lãnh đạo Chi cục Hải quan khu vực VIII chia sẻ, đơn vị luôn xác định doanh nghiệp là đối tác hợp tác quan trọng. Mọi hoạt động của Chi cục Hải quan khu vực VIII không chỉ dừng lại ở công tác kiểm soát, mà còn là sự đồng hành với doanh nghiệp để thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu, từ đó đóng góp vào sự phát triển chung của nền kinh tế. "Mục tiêu của chúng tôi là tạo ra môi trường thông quan thuận lợi, minh bạch và hiệu quả, không chỉ cho doanh nghiệp trong nước, mà còn cho các doanh nghiệp FDI" - lãnh đạo Chi cục Hải quan khu vực VIII nói./.