Sức bật mới cho doanh nghiệp

Việc FTSE Russell chính thức công bố nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên nhóm “Thị trường mới nổi thứ cấp” được giới chuyên gia đánh giá là bước tiến mang tính chất khởi đầu cho một giai đoạn phát triển sâu và toàn diện hơn của thị trường vốn trong nước. Quyết định này không chỉ tạo hiệu ứng tâm lý tích cực cho nhà đầu tư mà còn mở ra cơ hội dài hạn trong việc thu hút dòng vốn ngoại, giảm chi phí huy động vốn và thúc đẩy quá trình mở rộng quy mô thị trường tài chính Việt Nam.

Theo phân tích của Công ty Chứng khoán Phú Hưng, niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài đối với thị trường vốn Việt Nam sẽ gia tăng đáng kể sau khi được nâng hạng, bởi điều đó thể hiện sự công nhận quốc tế về tính minh bạch, hiệu quả và khả năng tiếp cận của thị trường. Khi niềm tin được củng cố, chi phí vốn và chi phí phát hành cổ phiếu mới của doanh nghiệp niêm yết sẽ giảm, qua đó nâng cao khả năng huy động vốn và mở rộng đầu tư sản xuất – kinh doanh.

Một thị trường vốn phát triển còn góp phần giảm sự phụ thuộc của doanh nghiệp vào tín dụng ngân hàng, đồng thời khơi thông nguồn lực cho nền kinh tế, giúp tăng trưởng GDP duy trì quanh mức 8% trong những năm tới – mức được coi là khả thi trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên tăng trưởng mới.

Sự phát triển của thị trường vốn cũng được kỳ vọng thúc đẩy làn sóng IPO trở lại mạnh mẽ sau giai đoạn dài trầm lắng. Hàng loạt doanh nghiệp quy mô lớn như TCBS, VPBS, cùng nhiều thương hiệu tiêu dùng và bán lẻ như VPS, Highlands Coffee hay Bách Hóa Xanh, đã và đang chuẩn bị kế hoạch lên sàn. Xu hướng này không chỉ giúp đa dạng hóa “hàng hóa” cho thị trường chứng khoán, mà còn góp phần mở rộng quy mô thị trường vốn, gia tăng tính hấp dẫn trong mắt các quỹ đầu tư quốc tế.

Theo báo cáo của FTSE Russell, hiện có 62 mã cổ phiếu nằm trong rổ chỉ số FTSE Vietnam All-Share, trong đó 32 mã thuộc FTSE Vietnam Index. Đây là những cổ phiếu được dự báo sẽ hưởng lợi trực tiếp từ dòng vốn ETF sau khi Việt Nam chính thức được nâng hạng. Tuy nhiên, để đủ điều kiện tham gia các quỹ đầu tư thị trường mới nổi (EM Funds), cổ phiếu phải đáp ứng các tiêu chí khắt khe như vốn hóa có thể đầu tư tối thiểu 150 triệu USD, tỷ lệ free-float ít nhất 5%, room ngoại tối thiểu 20% và thanh khoản đạt tối thiểu 0,05% trong 10/12 tháng gần nhất.

Bluechip dẫn sóng hậu nâng hạng

Ông Nguyễn Trọng Đình Tâm – Phó Giám đốc Khối Phân tích, Chứng khoán ASEAN cho rằng, việc nâng hạng không chỉ tạo cơ hội cho dòng vốn thụ động từ các quỹ ETF, mà còn là lực hút mạnh đối với dòng vốn chủ động (active funds) – nhóm nhà đầu tư dài hạn tìm kiếm thị trường có nền tảng tăng trưởng ổn định.

Trong các nghiên cứu gần đây, ông Tâm nhận định, hai nhóm cổ phiếu được hưởng lợi rõ nét nhất sau nâng hạng là nhóm chứng khoán và nhóm đáp ứng tiêu chí của các rổ chỉ số FTSE Vietnam.

Nhóm cổ phiếu bluechip được dự báo sẽ dẫn dắt dòng vốn ngoại và tạo động lực tăng trưởng mới cho thị trường sau nâng hạng. Ảnh minh hoạ.

Nhóm cổ phiếu chứng khoán sẽ được hưởng lợi trực tiếp nhờ xu hướng mở rộng tệp khách hàng nước ngoài, nhu cầu tư vấn và dịch vụ giao dịch gia tăng. Khi thị trường quốc tế quan tâm nhiều hơn đến Việt Nam, các công ty chứng khoán nội địa sẽ có cơ hội mở rộng hoạt động, phát triển dịch vụ quản lý tài sản và lưu ký, từ đó gia tăng doanh thu trung – dài hạn.

Trong khi đó, nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, thanh khoản cao, đáp ứng điều kiện nằm trong bốn chỉ số FTSE Vietnam (FTSE Vietnam Index, FTSE Vietnam All-Share, FTSE Vietnam 30 và FTSE Vietnam Dividend Plus) sẽ là những cái tên đầu tiên nhận được dòng vốn phân bổ từ các quỹ ETF toàn cầu.

“Việc FTSE Russell công nhận Việt Nam là thị trường mới nổi thứ cấp cũng đồng nghĩa với việc các tiêu chuẩn quản trị doanh nghiệp, công bố thông tin và minh bạch hóa hoạt động sẽ tiếp tục được siết chặt - yếu tố giúp củng cố niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài và tạo nền tảng bền vững cho thị trường” - ông Tâm nhấn mạnh.

Theo ông Phạm Lưu Hưng - Kinh tế trưởng kiêm Giám đốc SSI Research, thông tin Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng đã nằm trong kịch bản cơ sở mà SSI Research xây dựng từ đầu năm 2025. Do đó, sự kiện này không làm thay đổi lớn trong các giả định vĩ mô, mà chủ yếu củng cố thêm niềm tin về triển vọng trung hạn của thị trường.

Trong báo cáo cập nhật mới nhất, SSI Research dự báo VN-Index có thể đạt khoảng 1.800 điểm vào năm 2026, nhờ đà tăng trưởng lợi nhuận tích cực của doanh nghiệp niêm yết. Dự báo này không dựa trên kỳ vọng tăng định giá (P/E) mà xuất phát từ sự cải thiện bền vững của lợi nhuận – yếu tố cốt lõi quyết định giá trị nội tại của thị trường.

Ông Hưng cũng cho biết, nếu lấy chỉ số P/E trung bình 5 năm làm thước đo định giá hợp lý, mức điểm tương ứng đã tăng từ khoảng 1.600 lên gần 1.730 điểm, phản ánh xu hướng đi lên của lợi nhuận và sự phục hồi ổn định của doanh nghiệp. Điều này cho thấy mức định giá hợp lý của thị trường đã được nâng lên cùng với chất lượng tăng trưởng.

“Với bối cảnh kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát được kiểm soát, tỷ giá linh hoạt và dòng vốn ngoại dự kiến quay trở lại sau khi nâng hạng, mục tiêu VN-Index hướng tới vùng 1.800 điểm trong năm 2026 là hoàn toàn khả thi” - ông Hưng phân tích.

Nhìn chung, giới chuyên gia nhận định, việc nâng hạng thị trường không chỉ là sự kiện mang tính kỹ thuật mà còn là bước ngoặt khẳng định vị thế của Việt Nam trong dòng chảy tài chính toàn cầu.

Từ cột mốc này, Việt Nam có cơ hội đón nhận dòng vốn mới, thúc đẩy quy mô và chiều sâu thị trường, đồng thời củng cố niềm tin của nhà đầu tư quốc tế vào tiềm năng tăng trưởng dài hạn của nền kinh tế. Khi thị trường bước vào giai đoạn phát triển cao hơn, cải cách về hạ tầng, thể chế và minh bạch thông tin sẽ tiếp tục được đẩy mạnh - yếu tố then chốt giúp Việt Nam duy trì đà tăng trưởng bền vững và từng bước tiến tới mục tiêu trở thành thị trường mới nổi tiên tiến trong những năm tới./.