Khánh Hòa được Thủ tướng Chính phủ giao hơn 16.087 tỷ đồng vốn đầu tư công năm 2025. Trong đó, 4 Ban Quản lý Dự án (QLDA) nhận hơn 5.000 tỷ đồng, chiếm gần 66% tổng vốn. Tuy nhiên, tính đến cuối tháng 9, chỉ khoảng 2.141 tỷ đồng được giải ngân, đạt tỷ lệ 20,18% - một con số thấp đáng báo động so với mục tiêu 60% mà Chính phủ đặt ra. Các dự án trọng điểm quốc gia, như cao tốc Khánh Hòa – Buôn Ma Thuột, đường ven biển, hay kết nối liên tỉnh, là tâm điểm chú ý nhưng tiến độ cũng không khả quan.
Dự án cao tốc Khánh Hòa – Buôn Ma Thuột (thành phần 1) là điểm sáng hiếm hoi. Với vốn 1.375 tỷ đồng, dự án đã giải ngân gần 50% (683 tỷ đồng), tăng nhẹ so với tháng 8. Công tác giải phóng mặt bằng hoàn tất 100%, nhà thầu đang thi công “3 ca, 4 kíp” để hoàn thành 20km đầu tuyến trước ngày 19/12/2025, hướng tới giải ngân toàn bộ vốn. Tuy nhiên, vẫn còn một số trở ngại nhỏ như trường hợp hộ dân chưa bàn giao mặt bằng và việc di dời đường điện cao thế.
 |
| Nhiều dự án trọng điểm của tỉnh Khánh Hoà gặp khó khăn khiến tiến độ giải ngân vốn chậm. Ảnh minh hoạ. |
Trong khi đó, nhiều dự án khác lại giải ngân nhỏ giọt. Đường kết nối từ Quốc lộ 27C đến ĐT.656 (liên kết Lâm Đồng, Ninh Thuận cũ) chỉ giải ngân được 3,15% (16,362 tỷ đồng/520 tỷ đồng). Nguyên nhân chủ yếu là giải phóng mặt bằng chậm, thủ tục chuyển đổi đất rừng phức tạp, và thời tiết bất lợi. Tương tự, dự án đường ven biển Vạn Lương – Ninh Hòa chỉ đạt 16,32% (65,278 tỷ đồng/400 tỷ đồng), với chỉ 3km/20,5km mặt bằng được bàn giao, 3/15 cầu và 9 cống được thi công. Vật liệu đất đắp khan hiếm do các mỏ khoáng sản cạn kiệt càng làm khó thêm.
Dự án đường từ Tân Sơn (Ninh Thuận cũ) đến Tà Năng (Lâm Đồng) khá hơn, đạt gần 60% (gần 144 tỷ đồng/240 tỷ đồng), nhưng vẫn vướng 200m mặt bằng tại Lâm Đồng do chờ ý kiến chỉnh tuyến. Đặc biệt, dự án di dân tái định cư cho Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận, với vốn 3.236 tỷ đồng, đến nay chưa giải ngân đồng nào. Lý do nằm ở việc chờ hướng dẫn khoảng cách an toàn, tách dự án độc lập, và năng lực hạn chế của các xã trong xử lý thủ tục đất đai.
Đến thời điểm hiện tại, có 18 dự án trọng điểm động lực của tỉnh với vốn hơn 8.932 tỷ đồng (55,53% tổng vốn) đều bị kẹt ở khâu giải phóng mặt bằng, chỉ giải ngân được 16,54% (1.478 tỷ đồng) đến cuối tháng 9, tăng nhẹ so với mức 14,4% của tháng 8. Chẳng hạn, nâng cấp Quốc lộ 26B chỉ đạt 0,55% (4,8 tỷ đồng/860 tỷ đồng) do mới bố trí vốn và đang khảo sát thiết kế. Đường nối cao tốc Bắc – Nam với cảng Cà Ná đạt 51% (190 tỷ đồng/373 tỷ đồng), nhưng một số hộ dân từ chối nhận tiền bồi thường. Nâng cấp Tỉnh lộ 1B đạt 92% (81 tỷ đồng/88,6 tỷ đồng), song còn 100/170 hộ chưa bàn giao mặt bằng, hệ thống điện và cáp viễn thông chưa được giải tỏa.
Các dự án khác cũng gặp khó. Chỉnh trị hạ lưu sông Tắc (giai đoạn II) chỉ đạt 8% (8,3 tỷ đồng/100 tỷ đồng) do chậm lập bản đồ trích đo. Hệ thống thủy lợi Sông Cái – Tân Mỹ đạt 20% (49,5 tỷ đồng/251 tỷ đồng), bị chậm bàn giao hồ sơ từ các huyện cũ. Khu tái định cư Vạn Thắng (giai đoạn 1) chỉ 2,7% (15,9 tỷ đồng/587 tỷ đồng) vì Trung tâm Phát triển Quỹ đất quá tải và một số chủ hộ vắng mặt.
Ở các lĩnh vực khác, dự án Nhà khách Công an tỉnh chỉ đạt 2,4% (1,2 tỷ đồng/50 tỷ đồng), Trung tâm Ứng dụng Khoa học và Công nghệ đạt 7,8% (4 tỷ đồng/51,5 tỷ đồng). Đường vành đai phía Bắc Ninh Thuận đạt 59% (123,7 tỷ đồng/209 tỷ đồng), nhưng một số hộ dân chưa đồng ý nhận bồi thường. Đặc biệt, 28 xã/phường có tỷ lệ giải ngân dưới mức bình quân cả nước (46,3%), như Xuân Hải, Vĩnh Hải, Phước Hậu…/.
| Nguyên nhân chậm trễ đến từ cả khách quan lẫn chủ quan. Nhiều dự án mới khởi công, chưa có khối lượng để giải ngân. Quan trọng hơn, công tác giải phóng mặt bằng tại các xã "ì ạch" do thiếu cán bộ chuyên môn, xác định nguồn gốc đất phức tạp, và người dân chưa đồng thuận giá đền bù. Trung tâm Phát triển Quỹ đất cũng quá tải trước khối lượng công việc lớn.... |
