Chu kỳ đầu tư công mới mở rộng không gian huy động vốn cho hạ tầng

Dưới góc nhìn của các chuyên gia từ Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam, năm 2026 được kỳ vọng sẽ đánh dấu giai đoạn tăng tốc rõ nét của đầu tư công, với quy mô và mức độ ưu tiên cao hơn đáng kể so với các năm trước.

Theo dự toán Ngân sách Nhà nước, chi đầu tư phát triển dự kiến đạt khoảng 1,12 triệu tỷ đồng, tương đương 35,5% tổng chi ngân sách và tăng 41,7% so với năm 2025. Mức chi cao kỷ lục này phản ánh quyết tâm của Chính phủ trong việc xây dựng nền tảng hạ tầng mang tính đột phá, tạo dư địa cho tăng trưởng kinh tế trung và dài hạn đến năm 2030.

Trên nền tảng đó, hàng loạt dự án hạ tầng quy mô lớn đang được thúc đẩy triển khai hoặc chuẩn bị khởi động, bao gồm sân bay quốc tế Long Thành, đường sắt cao tốc Bắc - Nam, các tuyến vành đai tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, cùng những tuyến đường sắt quan trọng như Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Các dự án này không chỉ góp phần cải thiện năng lực kết nối và logistics mà còn tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ tới nhiều lĩnh vực kinh tế, đặc biệt là xây dựng, vật liệu và bất động sản.

Giới chuyên gia cho rằng, Việt Nam hiện vẫn sở hữu dư địa tài khóa tương đối thuận lợi để triển khai các kế hoạch đầu tư hạ tầng quy mô lớn. Tỷ lệ nợ công trên GDP giai đoạn 2025 - 2026 ước khoảng 32%, thấp so với nhiều quốc gia trong khu vực, qua đó tạo không gian cho việc gia tăng chi đầu tư công trong khi vẫn đảm bảo an toàn tài khóa.

Song song với đó, cơ chế hợp tác công - tư tiếp tục được khuyến khích, giúp khu vực tư nhân tham gia sâu hơn vào các dự án trọng điểm, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng và logistics, qua đó bổ sung nguồn lực và nâng cao hiệu quả triển khai bên cạnh các kênh huy động vốn ngoài ngân sách, bao gồm cả thị trường vốn.

Trong bối cảnh quy mô đầu tư công mở rộng mạnh mẽ, vai trò của thị trường vốn ngày càng được nhìn nhận rõ nét trong việc bổ trợ nguồn lực cho các dự án hạ tầng lớn.

Việc phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp, đặc biệt là trái phiếu hạ tầng, cùng các mô hình hợp tác công - tư, được kỳ vọng sẽ góp phần giảm áp lực cho ngân sách nhà nước và hệ thống tín dụng. Đồng thời, triển vọng đầu tư công cũng tạo nền tảng thu hút dòng vốn trung và dài hạn trên thị trường cổ phiếu, nhất là đối với các doanh nghiệp xây dựng và vật liệu có năng lực triển khai các dự án quy mô lớn.

Song song với việc mở rộng quy mô đầu tư, Chính phủ cũng đang đẩy mạnh cải cách cơ chế tài khóa và quản lý vốn đầu tư công nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và rút ngắn thời gian triển khai dự án.

Cùng quan điểm, các chuyên gia từ Công ty Chứng khoán VNDIRECT nhận định, Việt Nam đang bước vào giai đoạn bùng nổ đầu tư hạ tầng lớn nhất từ trước đến nay, khi kế hoạch đầu tư công trung hạn 2020 - 2025 sắp hoàn tất và chu kỳ mới cho giai đoạn 2026 - 2030 đang được chuẩn bị. Trong chu kỳ này, tổng ngân sách dành cho đầu tư phát triển dự kiến cao gấp khoảng 2,5 lần so với giai đoạn trước, cho thấy vai trò trung tâm của đầu tư hạ tầng trong chiến lược tăng trưởng dài hạn.

Trong bức tranh chung đó, nhóm doanh nghiệp có quy mô lớn, năng lực tài chính vững và kinh nghiệm triển khai dự án được đánh giá sẽ hưởng lợi rõ rệt. Đầu tư hạ tầng đường bộ tiếp tục là một trọng tâm, với nhiều dự án quy mô lớn được triển khai đồng loạt, qua đó duy trì nhu cầu cao đối với các doanh nghiệp cung cấp vật liệu xây dựng.

Trong nhóm vật liệu hưởng lợi trực tiếp từ đầu tư hạ tầng, nhựa đường được xem là phân khúc có mối liên hệ chặt chẽ nhất với tiến độ triển khai các dự án giao thông. Ước tính, sản lượng tiêu thụ nhựa đường trong năm 2026 nhiều khả năng duy trì ở mức cao, tương đương năm 2025, nhờ đầu tư công được đẩy mạnh. Bên cạnh đó, triển vọng giá dầu thế giới được dự báo hạ nhiệt trong bối cảnh dư cung, qua đó góp phần giảm áp lực chi phí đầu vào và hỗ trợ cải thiện biên lợi nhuận cho các doanh nghiệp sản xuất nhựa đường trong năm 2026.

Xét tổng thể, chu kỳ đầu tư công mới với quy mô lớn và thời gian kéo dài được kỳ vọng tiếp tục đóng vai trò là động lực quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế, đồng thời tạo nền tảng thuận lợi cho hoạt động của các doanh nghiệp hạ tầng và vật liệu xây dựng trong những năm tới./.