Chiều ngày 4/3, tại cuộc họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 2, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi đã trả lời các câu hỏi “nóng” về tình hình kinh tế, bao gồm khả năng đạt mục tiêu tăng trưởng quý I khi kinh tế thế giới đang biến động, giải pháp điều hành đối với các lĩnh vực then chốt, cơ chế để khơi thông nguồn lực ở các dự án đang tồn đọng…

5 nhóm giải pháp chiến lược để đạt mục tiêu tăng trưởng

Về khả năng đạt mục tiêu tăng trưởng quý I/2026, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh, các chỉ số kinh tế 2 tháng đầu năm đều hết sức tích cực. Cụ thể, thu ngân sách nhà nước đã đạt 601,3 nghìn tỷ đồng, tương đương 23,8% dự toán cả năm. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu tăng (xuất khẩu tăng 22,3%, nhập khẩu tăng 18,5%); chỉ số sản xuất công nghiệp 2 tháng tăng khoảng 10% so với cùng kỳ. Đặc biệt, chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) tháng 2 đạt 54,3 điểm, đánh dấu tháng thứ 8 liên tiếp nằm trên ngưỡng 50 điểm.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi phát biểu tại cuộc họp báo. Ảnh: Mạnh Tuấn

Từ những kết quả khả quan này, lãnh đạo Bộ Tài chính khẳng định hoàn toàn tin tưởng rằng, các mục tiêu tăng trưởng kinh tế quý I cũng như cả năm 2026 sẽ đạt được như kỳ vọng đề ra.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, theo Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi, ngay từ đầu năm, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 01/NQ-CP ngày 8/1/2026, đề ra nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội. Trong đó, yêu cầu các cấp, ngành và địa phương phải tập trung cao độ, phấn đấu thực hiện mục tiêu tăng trưởng GDP cả nước năm 2026 từ 10% trở lên.

Ngay sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, với tinh thần "làm việc sớm, vào việc ngay", Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 06/CT-TTg, chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương bắt tay ngay vào công việc, phấn đấu hoàn thành kịch bản tăng trưởng của cả nước, các ngành, lĩnh vực và địa phương trong quý I/2026.

Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nhận định, trong bối cảnh thế giới tiềm ẩn rủi ro về căng thẳng địa chính trị, xung đột quân sự và cạnh tranh chiến lược, khối lượng công việc trong nước là rất lớn, đòi hỏi công tác điều hành phải chủ động, linh hoạt và sáng tạo hơn bao giờ hết.

Để đảm bảo hoàn thành mục tiêu tăng trưởng trong năm 2026, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nêu rõ 5 nhóm giải pháp trọng tâm cần tập trung triển khai.

Thứ nhất, tập trung hoàn thiện đồng bộ thể chế, pháp luật và nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành; đẩy mạnh cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính nhằm cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh.

Thứ hai, tiếp tục ưu tiên thúc đẩy tăng trưởng gắn với ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm nợ công và bội chi trong giới hạn quy định; ứng phó kịp thời với các biến động kinh tế, thương mại toàn cầu, làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống và khai phá các động lực mới.

Thứ ba, thực hiện chuyển đổi căn bản mô hình tăng trưởng dựa vào năng suất và đổi mới sáng tạo; đặt nâng cao năng suất, chất lượng nguồn nhân lực, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo vào trung tâm của chiến lược phát triển; cơ cấu lại nền kinh tế theo hướng xanh, số, tuần hoàn, đặt yếu tố con người, khoa học công nghệ và sức chống chịu của nền kinh tế lên hàng đầu.

Thứ tư, tập trung đầu tư xây dựng các công trình hạ tầng chiến lược hiện đại, đồng bộ, tạo nền tảng cho năng lực cạnh tranh quốc gia, nhất là các công trình giao thông trọng điểm, hệ thống giao thông trục quốc gia, đường sắt, sân bay quốc tế.

Thứ năm, tạo đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; chú trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là trong lĩnh vực chip, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo; nâng mặt bằng kỹ năng của toàn xã hội.

Đây là những giải pháp không chỉ riêng quý I, mà cho cả năm 2026 và giai đoạn 2026 - 2030, Thứ trưởng cho biết.

Khơi thông nguồn lực 1,67 triệu tỷ đồng từ các dự án tồn đọng

Đối với câu hỏi về cơ chế giám sát và khơi thông cho 3.289 dự án tồn đọng, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi khẳng định, quá trình xử lý khó khăn tại các dự án tồn đọng được Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo dựa trên 3 nguyên tắc xuyên suốt: Một là, phải xử lý theo hành lang pháp lý hiện hành. Hai là, quá trình tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phải xử lý các vi phạm của cá nhân, tổ chức có liên quan, không hợp thức hóa các sai phạm và không làm phát sinh sai phạm mới. Ba là, đẩy mạnh phân cấp cho các địa phương trực tiếp xử lý dứt điểm theo đúng thẩm quyền, đúng quy định sau khi đã có các cơ chế chính sách cấp thẩm quyền cho phép.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi phát biểu tại cuộc họp báo. Ảnh: Mạnh Tuấn

Để cụ thể hóa các nguyên tắc này, đối với những dự án cần chính sách đặc thù, Chính phủ đã chủ động trình Quốc hội xem xét. Cụ thể là Nghị quyết số 170/2024/QH15 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn đối với các dự án, đất đai trong kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án. Chính phủ đã ban hành các nghị quyết, nghị định hướng dẫn chi tiết để các địa phương thực hiện, đảm bảo chặt chẽ về mặt pháp lý, không để xảy ra khiếu kiện, trục lợi chính sách, lợi ích nhóm hay thất thoát lãng phí. Đồng thời, quá trình này có sự phối hợp giám sát chặt chẽ từ Tòa án nhân dân Tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao và Kiểm toán Nhà nước.

Song song đó, thời gian qua, Chính phủ đã tích cực rà soát, nhận diện rào cản và trình Quốc hội sửa đổi hàng loạt đạo luật quan trọng như Luật Đầu tư, Luật Đầu tư công, Luật Quy hoạch, Luật Xây dựng và Luật Đất đai. Hành lang pháp lý mới và đồng bộ này là cơ sở vững chắc để các bộ, ngành, địa phương chủ động rà soát, tháo gỡ vướng mắc, đưa các dự án sớm vận hành trở lại, đóng góp vào năng lực phát triển kinh tế - xã hội.

Đặc biệt, Thứ trưởng nhấn mạnh vai trò của Ban Chỉ đạo 751 trong việc tích cực tham mưu cho Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành nhiều công điện, nghị quyết tháo gỡ vướng mắc theo tinh thần "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm".

Đồng thời, Chính phủ cũng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương báo cáo kết quả xử lý khó khăn, vướng mắc của từng dự án về Bộ Tài chính và cập nhật trên Hệ thống 751 định kỳ vào ngày 25 hằng tháng để Ban Chỉ đạo theo dõi, giám sát, đánh giá và kịp thời báo cáo Thủ tướng Chính phủ về kết quả tháo gỡ, đảm bảo minh bạch, hiệu quả và thực sự khả thi./.