Niềm tin kinh doanh được củng cố

Số liệu từ Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho thấy, tình hình đăng ký doanh nghiệp tháng 9 và 9 tháng năm 2025 tiếp tục ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Cụ thể, có 231.337 doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường, tăng 26,4% so với cùng kỳ năm 2024, gấp 1,3 lần số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường.

Riêng tháng 9, số doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường đạt 27.536 doanh nghiệp, tăng 55,6% so với cùng kỳ năm 2024 và gấp 1,9 lần số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường. Đây là tháng thứ 4 liên tiếp kể từ đầu năm đến nay, hoạt động đăng ký doanh nghiệp ghi nhận kết quả khả quan.

Nguồn: Bộ Tài chính Đồ họa: Phương Anh

Theo Cục Thống kê, để đạt được kết quả nói trên, phải kể đến điểm sáng từ làn sóng khởi nghiệp. Sau khi Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân được Bộ Chính trị ban hành vào tháng 5/2025, chỉ trong 4 tháng (từ tháng 6 đến tháng 9), bình quân mỗi tháng có hơn 18.672 doanh nghiệp thành lập, tăng 44,7% so với bình quân 5 tháng đầu năm. Con số này cao gấp hơn 1,5 lần mức trung bình giai đoạn 2021 - 2024 và gấp 1,7 lần mức trung bình giai đoạn 2016 - 2020. Tính riêng quý III/2025, cả nước có 53.798 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới, tăng 33,2% so với quý III/2024.

Bên cạnh đó, niềm tin kinh doanh được củng cố. Trong 9 tháng năm 2025 ghi nhận 83.353 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, tăng 41,3% so với cùng kỳ năm 2024. Riêng trong tháng 9, số doanh nghiệp quay trở lại hoạt động đạt 10.734 doanh nghiệp, gấp hơn 2 lần so với mức trung bình giai đoạn 2021 - 2024. Cùng với sự gia tăng số lượng doanh nghiệp mới, thì kết quả này là minh chứng rõ ràng cho tác động tích cực của Nghị quyết số 68-NQ/TW và các chính sách hỗ trợ của Chính phủ đã củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp vào môi trường kinh doanh.

Không những vậy, số vốn tăng thêm của các doanh nghiệp đang hoạt động tăng mạnh. Trong 9 tháng năm 2025, tổng vốn tăng thêm của doanh nghiệp đang hoạt động là hơn 3,3 triệu tỷ đồng, tăng 186,5% so với cùng kỳ năm 2024. Đây là tín hiệu rất tích cực, cho thấy các doanh nghiệp đang hoạt động đã có trải nghiệm trong nền kinh tế. Việc mở rộng quy mô vốn chứng tỏ họ đã nhìn thấy cơ hội kinh doanh, tiềm năng của thị trường.

Đồng thời, quy mô vốn đăng ký bình quân một doanh nghiệp đạt gần 10 tỷ đồng, vượt qua mức gần 9 tỷ đồng duy trì trong nhiều tháng qua. Trong đó, nổi bật là ngành kinh doanh bất động sản có số vốn đăng ký của doanh nghiệp thành lập mới đạt 334.700 tỷ đồng, tăng 60,6% so với cùng kỳ năm 2024, cũng là mức cao nhất trong vòng 5 năm trở lại đây.

Ngoài ra, tốc độ tăng số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường có dấu hiệu chững lại. Cụ thể, tốc độ tăng số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường 9 tháng năm 2025 là 6,8%, thấp hơn nhiều so với cùng kỳ các năm 2022, 2023 và 2024, cho thấy áp lực đối với doanh nghiệp đã giảm bớt, các chính sách về phát triển khu vực kinh tế tư nhân, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh phát huy hiệu quả nhất định.

Hơn 32% doanh nghiệp dự kiến tăng đơn hàng xuất khẩu mới trong quý IV

Dù còn nhiều khó khăn, nhưng niềm tin kinh doanh của cộng đồng doanh nghiệp vẫn đang được cải thiện. Kết quả điều tra xu hướng kinh doanh của các doanh nghiệp ngành công nghiệp chế biến, chế tạo trong quý III/2025 cho thấy: có 33,6% doanh nghiệp tham gia khảo sát đánh giá tình hình sản xuất, kinh doanh tốt hơn so với quý II/2025; 44,2% doanh nghiệp nhận định tình hình sản xuất, kinh doanh ổn định và 22,2% doanh nghiệp nhận định sẽ gặp khó khăn.

Dự báo tình hình quý IV/2025, khoảng 40,8% doanh nghiệp đánh giá xu hướng sẽ tốt lên so với quý III/2025; 41,7% doanh nghiệp cho rằng, tình hình sản xuất, kinh doanh sẽ ổn định và 17,5% doanh nghiệp dự báo khó khăn hơn.

Trong đó, khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài lạc quan nhất, với 83,2% doanh nghiệp dự báo tình hình sản xuất, kinh doanh quý IV/2025 tốt hơn và giữ ổn định so với quý III/2025; tỷ lệ này ở khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước và khu vực doanh nghiệp nhà nước lần lượt là 82,4% và 80,5%.

Về khối lượng sản xuất, có 35,0% doanh nghiệp đánh giá khối lượng sản xuất của doanh nghiệp quý III/2025 tăng so với quý II/2025; 42,2% số doanh nghiệp cho rằng ổn định và 22,8% doanh nghiệp nhận định khối lượng sản xuất giảm. Về xu hướng quý IV/2025 so với quý III/2025, có 39,9% doanh nghiệp dự báo khối lượng sản xuất tăng; 43,4% doanh nghiệp dự báo ổn định và 16,7% doanh nghiệp dự báo giảm.

Nhằm hỗ trợ doanh nghiệp trong bối cảnh mới, Cục Thống kê kiến nghị tiếp tục hoàn thiện, cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo môi trường kinh doanh thông thoáng, minh bạch. Đồng thời, gia tăng nội lực và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp thông qua chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các nguồn lực đầu tư vào nghiên cứu và phát triển, đất đai, mặt bằng sản xuất, nguồn vốn, thị trường, khoa học công nghệ, chuyển đổi số, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, quản trị kinh doanh.

Cùng với đó, phát triển chuỗi liên kết ngành có giá trị cao, đặc biệt trong công nghiệp hỗ trợ, chế biến, chế tạo, công nghệ thông tin, công nghiệp sáng tạo; khuyến khích doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp FDI dẫn dắt chuỗi cung ứng nội địa, kết nối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa…

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Lê Ngọc Sơn - Tổng Giám đốc Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng quốc gia Việt Nam đề nghị Chính phủ tham mưu trình Bộ Chính trị sớm ban hành nghị quyết mới về phát triển doanh nghiệp nhà nước và kinh tế nhà nước, nhằm tháo gỡ triệt để các điểm nghẽn về thể chế, tạo động lực mạnh mẽ hơn để các doanh nghiệp nhà nước có thể phát triển bứt phá.

Đề cập vấn đề hỗ trợ nguồn lực cho doanh nghiệp, ông Nguyễn Văn Thân - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam đề xuất Chính phủ nghiên cứu thành lập ngân hàng số chuyên doanh dành riêng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa - mô hình đã thành công ở nhiều quốc gia, giúp nhóm doanh nghiệp khó tiếp cận vốn truyền thống có thêm cơ hội phát triển.