Hoàn tất giải phóng mặt bằng Vành đai 4, tạo dư địa tăng tốc thi công

Tại Phiên họp thứ 24 Ban Chỉ đạo Nhà nước các công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành giao thông vận tải ngày 5/3, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng đã báo cáo tình hình triển khai hai dự án hạ tầng lớn trên địa bàn, trong đó nổi bật là dự án đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô.

Theo lãnh đạo thành phố, dự án này đã được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư và giao Hà Nội làm cơ quan chủ trì triển khai. Đây được coi là một trong những dự án hạ tầng chiến lược, có vai trò kết nối liên vùng giữa Hà Nội, Bắc Ninh và Hưng Yên, đồng thời mở ra không gian phát triển mới cho khu vực đô thị trung tâm và các vành đai kinh tế xung quanh.

Điểm đáng chú ý là công tác giải phóng mặt bằng - một trong những khâu thường gây chậm tiến độ các dự án hạ tầng đã được 3 địa phương hoàn thành sớm hơn kế hoạch. Nếu theo tiến độ ban đầu, nhiệm vụ này dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2026, song đến ngày 31/12/2025, toàn bộ mặt bằng của dự án đã được bàn giao.

Việc hoàn tất giải phóng mặt bằng sớm giúp tạo dư địa quan trọng để đẩy nhanh tiến độ thi công. Theo ông Vũ Đại Thắng, phần đường song hành trên địa bàn Hà Nội hiện đã cơ bản hoàn thành. Thành phố đặt mục tiêu trong quý II/2026 sẽ hoàn thành toàn bộ tuyến đường song hành của dự án Vành đai 4 và đưa vào vận hành.

Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng báo cáo tại điểm đầu cầu Hà Nội.

Đối với hợp phần đường trên cao và các đoạn tuyến triển khai theo hình thức BOT, tiến độ thi công cũng đang được các nhà thầu triển khai quyết liệt. Đây là phần có kỹ thuật phức tạp hơn do phải xây dựng nhiều cầu lớn và hệ thống đường cao tốc trên cao.

Để bảo đảm dòng vốn cho nhà thầu, Hà Nội đã tạm ứng hơn 6.000 tỷ đồng từ ngân sách thành phố cho các doanh nghiệp dự án. Theo lãnh đạo thành phố, 3 cây cầu lớn thuộc dự án đang được triển khai đúng tiến độ đề ra.

Từ góc độ kinh tế, việc đẩy nhanh thi công Vành đai 4 không chỉ góp phần giảm áp lực giao thông cho khu vực nội đô Hà Nội, mà còn tạo ra trục phát triển mới cho chuỗi đô thị vệ tinh, khu công nghiệp và logistics trong Vùng Thủ đô.

Song song với triển khai dự án, Hà Nội cũng đang đề xuất điều chỉnh một số nội dung của chủ trương đầu tư nhằm tối ưu hiệu quả sử dụng vốn. Cụ thể, chi phí giải phóng mặt bằng của riêng Hà Nội giảm khoảng 2.500 tỷ đồng vốn ngân sách trung ương, trong khi phần của Bắc Ninh tăng khoảng 670 tỷ đồng. Tổng thể toàn dự án giảm hơn 1.000 tỷ đồng chi phí cho hạng mục này.

Theo ông Vũ Đại Thắng, TP. Hà Nội đã báo cáo Chính phủ để trình Quốc hội xem xét điều chỉnh chủ trương đầu tư, qua đó bảo đảm phân bổ nguồn lực hợp lý và minh bạch hơn trong quá trình triển khai dự án.

Tuyến đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô đoạn qua địa phận Hà Nội đang được đẩy nhanh tiến độ thi công. Ảnh: TL

Tăng tốc tuyến kết nối sân bay Gia Bình, thúc đẩy liên kết hạ tầng vùng

Bên cạnh dự án Vành đai 4, Hà Nội cũng đang tập trung nguồn lực triển khai tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình với trung tâm Thủ đô. Đây là tuyến hạ tầng quan trọng nhằm hoàn thiện mạng lưới giao thông hàng không - đường bộ của Vùng Thủ đô trong giai đoạn tới.

Theo báo cáo của Chủ tịch UBND TP. Hà Nội, dự án được triển khai theo mô hình hợp tác công - tư (PPP). Phần giải phóng mặt bằng được giao cho các địa phương thực hiện, trong khi phần xây dựng hạ tầng do nhà đầu tư đảm nhiệm.

Tại Hà Nội, công tác giải phóng mặt bằng đã đạt nhiều kết quả tích cực. Nhiều khu vực đã hoàn thành gần như toàn bộ khối lượng công việc. Một số địa bàn như xã Phù Đổng và huyện Đông Anh đã đạt tỷ lệ bàn giao mặt bằng từ 80% đến 86%.

Thành phố đặt mục tiêu hoàn thành toàn bộ công tác giải phóng mặt bằng tuyến đường trong tháng 3/2026 để tạo điều kiện khởi công đồng loạt các hạng mục tiếp theo.

Tuy nhiên, tiến độ dự án vẫn còn phụ thuộc vào một số đoạn tuyến đi qua địa bàn tỉnh Bắc Ninh. Cụ thể, đoạn dài khoảng 1,6 km qua khu vực Từ Sơn và phường Phú Khê hiện chưa triển khai các thủ tục liên quan.

Theo ông Vũ Đại Thắng, công tác bồi thường tại khu vực này gặp nhiều khó khăn do đặc thù là khu dân cư có điều kiện kinh tế khá, nhiều công trình nhà ở kiên cố và tài sản có giá trị lớn. Điều này khiến chi phí bồi thường giải phóng mặt bằng tăng cao và đòi hỏi quá trình vận động, thỏa thuận với người dân phải được thực hiện thận trọng.

Dù vậy, Hà Nội vẫn kỳ vọng có thể hoàn tất việc bàn giao mặt bằng trong thời gian sớm nhất để bảo đảm tiến độ chung của dự án.

Công trường thi công sân bay Gia Bình. Ảnh minh họa

Ngoài yếu tố mặt bằng, tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình còn đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ với nhiều dự án hạ tầng khác trong khu vực. Đáng chú ý, hướng tuyến của dự án song hành với tuyến đường sắt Lào Cai - Hải Phòng đang được nghiên cứu triển khai.

Do đó, Hà Nội đã đề nghị Bộ Xây dựng phối hợp bố trí vốn và chỉ đạo các chủ đầu tư liên quan sớm phê duyệt các hạng mục kỹ thuật, nhằm bảo đảm sự đồng bộ giữa hệ thống đường sắt và tuyến đường bộ kết nối sân bay.

Bên cạnh đó, khu vực dự án còn có tuyến đường dây truyền tải điện 500 kV đi qua. Thành phố đề nghị các đơn vị thuộc ngành điện, đặc biệt là Tổng Công ty Truyền tải điện Quốc gia và Tập đoàn Điện lực Việt Nam, phối hợp chặt chẽ trong quá trình triển khai nhằm tránh tình trạng chồng lấn hạ tầng hoặc phải điều chỉnh nhiều lần gây lãng phí nguồn lực đầu tư.

Một vấn đề khác được Hà Nội kiến nghị tại cuộc họp là việc điều tiết nguồn vật liệu xây dựng phục vụ dự án. Theo lãnh đạo thành phố, nhu cầu vật liệu san lấp của các dự án hạ tầng trong khu vực đang tăng mạnh, đặc biệt khi phải phục vụ đồng thời cho dự án sân bay Gia Bình và tuyến đường kết nối.

Vì vậy, Hà Nội đề nghị Chính phủ và các bộ, ngành liên quan hỗ trợ điều phối nguồn vật liệu giữa các địa phương trong Vùng Thủ đô, nhằm bảo đảm chi phí đầu tư hợp lý và tránh gián đoạn tiến độ thi công.