CPI có 8 tháng tăng và 1 tháng giảm

Theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 9/2025 tăng 0,42% so với tháng trước do dịch vụ giáo dục các trường ngoài công lập, giá thực phẩm và vật liệu bảo dưỡng nhà ở tăng. CPI tháng 9 tăng 2,61% so với tháng 12/2024; tăng 3,38% so với cùng kỳ năm trước. CPI bình quân 9 tháng năm 2025 tăng 3,27% so với cùng kỳ năm trước.

Nhận định về con số CPI từ đầu năm đến nay, Cục Thống kê cho biết, trong 9 tháng năm 2025, CPI có 8 tháng tăng và 1 tháng giảm so với tháng trước, chịu tác động bởi quy luật tiêu dùng tăng cao trong dịp lễ, tết, ảnh hưởng từ giá thế giới như gạo, gas đun, xăng dầu và giá trong nước như thịt lợn, điện sinh hoạt, vật liệu bảo dưỡng nhà ở, nhà ở thuê.

Nguồn cung hàng hoá trong nước dồi dào đã góp phần giúp lạm phát được kiểm soát thời gian qua. Ảnh: Đức Thanh

Cụ thể, CPI tháng 1/2025 tăng cao nhất với mức 0,98% do một số địa phương thực hiện tăng giá dịch vụ y tế và là tháng có Tết Nguyên đán Ất Tỵ nên nhu cầu mua sắm hàng hóa và dịch vụ, đi lại của người dân tăng cao. Sang tháng 2/2025, CPI tăng 0,34% do giá thịt lợn tăng khi thiếu hụt nguồn cung, giá nhà ở thuê tăng khi lượng lớn lao động trở lại thành phố tìm việc sau Tết Nguyên đán. Tháng 3/2025, CPI giảm 0,03% do giá gạo và xăng, dầu giảm.

Từ tháng 4/2025 đến tháng 9/2025, CPI duy trì xu hướng tăng, với mức lần lượt là 0,07%; 0,16%; 0,48%; 0,11%; 0,05% và 0,42% chủ yếu do giá thuê nhà, ăn uống ngoài gia đình, điện sinh hoạt, dịch vụ giáo dục và vật liệu bảo dưỡng nhà ở tăng. Trong 9 tháng năm 2025, bình quân mỗi tháng CPI tăng 0,29% so với tháng trước.

So với cùng kỳ năm trước, CPI tháng 1/2025 tăng cao nhất với 3,63%, tháng 2/2025 tăng thấp nhất với 2,91%, từ tháng 3 đến tháng 9/2025 mức tăng so với cùng kỳ năm trước tương ứng là 3,13%; 3,12%; 3,24%; 3,57%; 3,19%; 3,24% và 3,38%. Tính chung 9 tháng năm nay, CPI tăng 3,27% so với cùng kỳ năm trước.

Nguyên nhân chủ yếu do giá dịch vụ y tế được điều chỉnh theo Thông tư số 21/2024/TT-BYT của Bộ Y tế; giá nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng; nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống cũng tăng; giá dịch vụ giáo dục tăng do một số trường đại học, trung học dân lập, mầm non tư thục điều chỉnh mức học phí cho năm học 2025 - 2026.

Lạm phát đang trong tầm kiểm soát

Theo bà Nguyễn Thu Oanh - Trưởng ban Thống kê dịch vụ và giá (Cục Thống kê), CPI bình quân 9 tháng tăng 3,27% so với cùng kỳ năm 2024 vẫn nằm trong ngưỡng mục tiêu Quốc hội đặt ra cho năm nay.

Lý giải thêm nguyên nhân giúp lạm phát được kiểm soát trong 9 tháng qua, bà Oanh cho biết, nguồn cung hàng hóa trong nước dồi dào, đặc biệt là lương thực và thực phẩm, nhóm chiếm tỷ trọng lớn trong rổ hàng hóa CPI. Việt Nam không chỉ đáp ứng đủ nhu cầu trong nước mà còn xuất khẩu ổn định, qua đó giữ được cân đối cung - cầu và hạn chế biến động giá.

Bên cạnh đó, giá nhiên liệu trong nước giảm theo xu hướng thế giới, làm giảm chi phí vận tải, logistics và sản xuất, góp phần hạ áp lực tăng giá toàn chuỗi cung ứng. Thêm vào đó, giá một số dịch vụ do Nhà nước quản lý được điều hành thận trọng, nhất là dịch vụ y tế, giáo dục. Nghị định số 238/2025/NĐ-CP ban hành ngày 3/9/2025 quy định, trẻ em mầm non và học sinh phổ thông công lập được miễn học phí hoàn toàn, giúp giảm chi tiêu của hộ gia đình và hạn chế tác động tăng giá từ nhóm giáo dục.

Đánh giá về diễn biến lạm phát của Việt Nam trong thời gian tới, Trưởng ban Thống kê dịch vụ và giá cho rằng, mặc dù mặt bằng giá trong nước đến nay được kiểm soát tốt nhưng áp lực lạm phát trong những tháng cuối năm vẫn hiện hữu.

Các yếu tố rủi ro chủ yếu như căng thẳng địa chính trị và cạnh tranh thương mại giữa các nước lớn gia tăng... Ngoài ra, thiên tai, bão lũ có thể làm biến động nguồn cung.

Tuy vậy, "nếu các chính sách tài khóa và tiền tệ tiếp tục được điều hành nhất quán, linh hoạt và chủ động ứng phó với biến động quốc tế, lạm phát năm 2025 vẫn có khả năng được kiểm soát trong mục tiêu đề ra, đồng thời tạo dư địa cho tăng trưởng kinh tế bền vững" - bà Nguyễn Thu Oanh khẳng định.

Cục trưởng Cục Thống kê Nguyễn Thị Hương cũng nhấn mạnh, lạm phát hiện nay đang trong tầm kiểm soát. Mặc dù vậy, trong tháng 10, CPI nhóm thực phẩm, ăn uống ngoài gia đình… có khả năng tăng do ảnh hưởng từ các cơn bão gần đây.

Ở góc độ chuyên gia kinh tế, PGS. TS Ngô Trí Long chia sẻ, năm 2025 áp lực lạm phát chủ yếu đến từ giá điện, chính sách thuế quan từ các đối tác lớn và yếu tố kỳ vọng trên thị trường vàng. Ba kênh này có thể truyền dẫn nhanh chóng sang lạm phát, do đó đặt ra nhiều thách thức cho điều hành vĩ mô. Đặc biệt, quý IV hàng năm luôn là thời điểm nhạy cảm đối với lạm phát; nhu cầu tiêu dùng tăng cao... Do vậy, cần được chuẩn bị để kiểm soát lạm phát, bảo vệ “túi tiền” của người dân.

Tại Hội nghị trực tuyến Chính phủ với địa phương tháng 9/2025 mới đây, thực hiện nhiệm vụ trong thời gian tới, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã yêu cầu các cấp, các ngành, các địa phương theo dõi sát diễn biến tình hình, bảo đảm ổn định thị trường, giá cả, nhất là các mặt hàng, dịch vụ do Nhà nước quản lý; thực hiện các biện pháp tăng cường quản lý, định hướng, kiểm soát giá nhà, đất.