Tại cuộc họp báo thường kỳ quý III/2025 diễn ra chiều 3/10, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi đã cung cấp nhiều thông tin cập nhật về tình hình công tác trong quý III của Bộ Tài chính.

Không thể thu thuế nếu doanh nghiệp không phát triển

Theo Thứ trưởng, tổng thu ngân sách nhà nước thực hiện tháng 9 ước đạt 156.700 tỷ đồng. Lũy kế 9 tháng ước đạt 1.900.000 tỷ đồng, bằng 96% dự toán thu ngân sách cả năm, tăng 28,9% so với cùng kỳ năm 2024.

Tổng chi cân đối ngân sách nhà nước tháng 9 ước đạt 192.000 tỷ đồng. Lũy kế chi 9 tháng đạt khoảng 1.625.000 tỷ đồng, bằng 63,1% dự toán, tăng 30,6% so với cùng kỳ. Trong đó, chi đầu tư phát triển ước đạt 451.000 tỷ đồng, bằng 57,7% kế hoạch được giao đầu năm. Chi trả nợ lãi ước đạt 68,4% dự toán và chi thường xuyên ước đạt 68,4% dự toán cả năm.

Toàn cảnh Họp báo thường kỳ quý III/2025. Ảnh: Đức Minh

Làm rõ thêm về các con số này, ông Mai Sơn - Phó Cục trưởng Cục thuế (Bộ Tài chính) cho hay, năm 2025 là năm rất đặc biệt, mang ý nghĩa trọng đại trong sự phát triển của đất nước. Với sự vào cuộc của các cấp ngành, từ trung ương đến địa phương, đặc biệt là của Ban Chấp hành trung ương, đứng đầu là đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm, cùng với sự quan tâm chỉ đạo quyết liệt của Thủ tướng trong thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, công tác quản lý thuế, thu ngân sách của ngành thuế, cũng như hoạt động sản xuất kinh doanh được hưởng lợi rất nhiều, “từ thể chế chính sách đến các chỉ đạo hết sức quyết liệt”.

Kết quả này có được trước hết từ sự cố gắng nỗ lực của các doanh nghiệp, tổ chức, hộ kinh doanh cá nhân, vượt qua khó khăn, thách thức. “Chúng tôi không thể thu thuế nếu không có sự phát triển của doanh nghiệp” - ông Mai Sơn khẳng định. Cùng với đó, thực hiện chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, Bộ Tài chính đã trực tiếp chỉ đạo quyết liệt triển khai các chính sách hỗ trợ được ban hành. Ngay từ khi xây dựng chính sách, cơ quan thuế đã triển khai các kênh thông tin tuyên truyền rộng rãi đến người dân, doanh nghiệp. Do đó, khi chính sách được ban hành, người dân đã có thông tin đầy đủ về đối tượng thụ hưởng, hồ sơ, cách thức thực hiện…

Mặt khác, ngành Thuế cũng tiếp tục đẩy nhanh chuyển đổi số, cải cách hiện đại hóa cùng với các biện pháp nuôi dưỡng nguồn thu. Do đó, theo lãnh đạo Cục Thuế, nguồn thu của thương mại điện tử, thu từ xuyên biên giới, quản lý hộ kinh doanh… đều tăng, nhiều nguồn thu trước đây vốn gặp khó khăn, nay đã chuyển biến tích cực.

Đơn cử như thu từ hộ kinh doanh tăng 25% so với cùng kỳ, thu từ thương mại điện tử tăng 60% so với cùng kỳ. Các hộ kinh doanh đã được cơ quan thuế hỗ trợ kịp thời để thực hiện các nghĩa vụ về thuế cũng như nhận các chính sách hỗ trợ thiết thực.

Để có nguồn lực thúc đẩy tăng trưởng, đảm bảo an sinh xã hội, Thủ tướng Chính phủ đã có Chỉ thị yêu cầu ngành Tài chính phấn đấu tăng thu 25% so với dự toán năm 2025. Tuy nhiên, nguồn thu từ hoạt động sản xuất kinh doanh đã có giới hạn theo kết quả kinh doanh của doanh nghiệp và theo công tác quản lý thuế. Do đó, cơ quan thuế đã tập trung thực hiện nhiều giải pháp, đặc biệt là đôn đốc thu hồi nợ thuế, xử lý các đơn vị vi phạm để tạo sự công bằng, truy thu đúng, thu đủ.

Đặc biệt, ông Mai Sơn nhấn mạnh nguồn thu từ đất đai. Dự toán nguồn thu này thường khoảng 10 - 15% tổng thu, tuy nhiên nhiều năm đã không hoàn thành. Nhiều dự án tắc nghẽn rất nhiều năm do giải phóng mặt bằng hay các vướng mắc về chính sách.

Tuy nhiên, với sự chỉ đạo từ Trung ương, Chính phủ, các bộ ngành, địa phương đã tập trung tháo gỡ cho nhiều dự án, từ đó tạo dư địa cho ngành thuế đôn đốc thu. Hơn nữa, khi các dự án này được tháo gỡ, tiếp tục triển khai, hàng loạt các lĩnh vực phụ trợ dự án như nhân công, vật liệu, logistic cũng hoạt động theo. Từ đó, tạo tác động lan tỏa cho hoạt động sản xuất kinh doanh.

Giải phóng nguồn lực lớn cho phát triển kinh tế

Từ phía lãnh đạo Bộ Tài chính, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho hay, ngay sau khi các Nghị quyết “bộ tứ trụ cột” được Bộ Chính trị ban hành, Bộ Tài chính đã khẩn trương rà soát, xây dựng và sửa đổi một loạt các văn bản luật để kịp thời thể chế hóa.

Cụ thể, Bộ Tài chính đã trình và xây dựng dự án Luật sửa đổi, bổ sung 8 luật trong lĩnh vực tài chính. Đồng thời, Bộ nghiên cứu sửa đổi các luật thuế quan trọng như: Luật thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật thuế thu nhập cá nhân, Luật thuế giá trị gia tăng để bổ sung các ưu đãi, tạo động lực cho đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hỗ trợ khu vực kinh tế tư nhân.

Đối với việc triển khai chính quyền địa phương 2 cấp, Bộ Tài chính đã ban hành các quyết định, văn bản kịp thời phân công cho các đơn vị trong Bộ triển khai các nhiệm vụ theo chức năng, nhiệm vụ được giao. Đồng thời có các văn bản đôn đốc, quán triệt địa phương thực hiện nghiêm túc các nhiệm vụ để giải quyết khó khăn, vướng mắc trong quá trình sáp nhập, sắp xếp chính quyền địa phương 2 cấp.

Ngoài ra, Bộ đã quyết định thành lập tổ thường trực và lập đường dây nóng để giải quyết các khó khăn, vướng mắc. Cùng với đó là tổ chức hai đợt hỗ trợ tập trung toàn diện 34 địa phương. Nhờ đó, cơ bản tháo gỡ các vướng mắc về cơ chế tài chính cho việc triển khai thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp.

Những nỗ lực này đã đảm bảo cho các hoạt động kinh tế xã hội được thông suốt, cho dù khối lượng công việc được triển khai thời gian qua rất lớn. Tăng trưởng kinh tế theo đó đạt mức cao, nhiều khả năng vượt mức 8%. Đây là nền tảng để có mức thu ngân sách vượt cao so với dự toán, Thứ trưởng cho hay. Cùng với đó, là việc thực hiện nghiêm kỷ luật thu để giải quyết các khoản nợ thuế tồn đọng; tháo gỡ điểm nghẽn cho các dự án vướng mắc lâu dài để giải phóng nguồn lực cho xã hội.

“Trong thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục tập trung giải quyết các điểm nghẽn, khơi thông mọi nguồn lực, nhất là các điểm nghẽn trong chính sách để đạt mục tiêu tăng trưởng năm 2025 trên 8%. Đây là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng đã được Đảng, Nhà nước đặt ra” - Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi khẳng định.