Nhiệm kỳ chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) của ông Jerome Powell sẽ kết thúc trong một tháng nữa. Ảnh TL

Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục khẳng định lập trường của Bộ Tư pháp về cuộc điều tra hình sự đối với Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ Jerome H. Powell, tuyên bố trong cuộc phỏng vấn với Fox Business được phát sóng sáng ngày 15/4 (giờ địa phương) rằng, ông sẽ không đình chỉ cuộc điều tra và đe dọa sẽ sa thải Powell nếu ông không từ chức khi nhiệm kỳ chủ tịch kết thúc vào tháng tới.

Các quan chức Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) được bảo vệ bởi một đạo luật giới hạn các lý do có thể khiến họ bị cách chức. Tòa án Tối cao Mỹ hiện đang xem xét phạm vi của đạo luật đó khi chuẩn bị đưa ra phán quyết về một vụ án khác xuất phát từ nỗ lực của Tổng thống Trump nhằm sa thải một quan chức khác của Fed.

Những phát ngôn của Tổng thống Trump cho thấy ông vẫn kiên quyết không thay đổi ý định loại bỏ ông Powell.

Nhiệm kỳ chủ tịch của ông Powell sẽ kết thúc trong một tháng nữa, nhưng cả luật pháp và tiền lệ trước đây đều cho thấy ông có thể tiếp tục giữ chức vụ tạm thời cho đến khi người được Tổng thống Trump lựa chọn để thay thế ông, ông Kevin M. Warsh, được Thượng viện phê chuẩn. Nhiệm kỳ của ông Powell với tư cách là thành viên Hội đồng quản trị Fed cũng kéo dài hơn ngày đó, cho phép ông tiếp tục làm việc tại ngân hàng trung ương cho đến năm 2028.

Tháng trước, ông Powell cho biết ông “không có ý định rời khỏi” Fed cho đến khi cuộc điều tra “thực sự kết thúc, với sự minh bạch và kết luận cuối cùng”.

Khi được hỏi về điều đó trong cuộc phỏng vấn trên Fox Business, Tổng thống Trump trả lời: “Nếu ông ta không rời đi đúng hạn, tôi đã kìm nén việc sa thải ông ta, tôi muốn sa thải ông ta, nhưng tôi không muốn gây tranh cãi, bạn biết đấy. Tôi muốn tránh gây tranh cãi”.

Quá trình phê chuẩn ông Warsh đã trở nên phức tạp do cuộc điều tra của Bộ Tư pháp đối với ông Powell và cách ông xử lý các dự án cải tạo tốn kém tại trụ sở Cục Dự trữ Liên bang ở Washington. Tổng thống Trump nói trong cuộc phỏng vấn trên Fox Business rằng, cuộc điều tra không chỉ liên quan đến dự án trị giá 2,5 tỷ USD mà còn về "sự thiếu năng lực" của ông Powell.

Ông Powell đã chỉ trích cuộc điều tra là cái cớ để gây áp lực buộc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) giảm chi phí vay, điều mà Tổng thống Trump từ lâu đã nhắm đến đối với Fed.

Các công tố viên liên bang đã phải đối mặt với hàng loạt trở ngại pháp lý trong quá trình theo đuổi vụ án. Tháng này, một thẩm phán đã bác bỏ yêu cầu của Bộ Tư pháp về việc xem xét lại phán quyết trước đó, vốn đã hủy bỏ các trát triệu tập được ban hành cho ngân hàng trung ương. Jeanine Pirro, công tố viên liên bang khu vực Columbia, chưa chính thức kháng cáo quyết định này nhưng cũng không cho thấy dấu hiệu nào về việc từ bỏ vụ kiện.

Hôm thứ Ba, các công tố viên từ văn phòng của bà đã bất ngờ đến thăm công trường đang thi công, gây ra sự chỉ trích từ luật sư bên ngoài của Cục Dự trữ Liên bang, người gọi chuyến thăm này là "không phù hợp" và yêu cầu văn phòng của bà Pirro "cam kết" không thực hiện bất kỳ hành động tương tự nào mà không có sự hiện diện của luật sư Cục Dự trữ Liên bang.

Tuy nhiên, bà Pirro đã lên tiếng bảo vệ chuyến thăm này trong một tuyên bố gửi cho tờ The New York Times ngày 15/4. “Bất kỳ dự án xây dựng nào có chi phí vượt quá gần 80% so với ngân sách ban đầu đều cần được xem xét nghiêm túc”, bà nói.

Ông Powell đã khẳng định rõ ràng rằng ông “không có ý định rời khỏi hội đồng quản trị cho đến khi cuộc điều tra được hoàn tất một cách minh bạch và dứt khoát”. Quyết định ở lại hay ra đi của ông cuối cùng sẽ dựa trên những gì ông cho là “tốt nhất cho tổ chức và cho những người mà chúng ta phục vụ”, ông Powell nói.

Ông cũng khẳng định khả năng đảm nhiệm chức vụ tạm thời sau ngày 15/5 nếu ông Warsh không được phê chuẩn trước thời điểm đó, vì “đó là điều đã được pháp luật quy định”.

Trong cuộc trả lời phỏng vấn trên Fox Business, ông Trump không nói rõ liệu ông có tìm cách sa thải ông Powell nếu ông ấy đảm nhiệm vai trò chủ tịch lâm thời hay không, hoặc liệu ông ấy có rời khỏi Fed hoàn toàn sau khi nhiệm kỳ chủ tịch của ông Powell kết thúc hay không.

Quyết định của ông Powell phụ thuộc vào việc ông đánh giá như thế nào về khả năng hoạt động độc lập của Fed trong bối cảnh Tổng thống Trump đang tiếp tục gây sức ép nhằm giành quyền kiểm soát nhiều hơn đối với thể chế này.

Ông cũng cho rằng cuộc điều tra chỉ là cái cớ, một phần trong nỗ lực lâu dài của Tổng thống Trump nhằm gây ảnh hưởng đến cách Fed thiết lập lãi suất.

Tổng thống Trump cho biết ông sẽ chỉ chọn một chủ tịch ủng hộ việc giảm lãi suất, nhưng ông Warsh có thể sẽ gặp phải sự phản đối nếu theo đuổi điều đó, ít nhất là trong những tháng tới, do tác động kinh tế của cuộc chiến ở Iran. Các quyết định chính sách được đưa ra bởi một ủy ban gồm 12 người, bao gồm bảy thành viên của hội đồng thống đốc, chủ tịch Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York và một nhóm luân phiên gồm bốn chủ tịch từ các ngân hàng khu vực.

Các quan chức cho thấy họ không mấy vội vàng trong việc hạ lãi suất vì lo ngại về rủi ro lạm phát trước cú sốc năng lượng, trong khi một số người thậm chí còn công khai hơn về khả năng ngân hàng trung ương sẽ cần phải tăng lãi suất vào một thời điểm nào đó để kiềm chế áp lực giá cả.