Những kỳ vọng mới
Với khoảng 1.759/2.161 dự án tồn tại vướng mắc, đến nay đã hoàn thành xử lý, đạt khoảng 81,39%, giải phóng khoảng 6.101,51 ha đất vào khai thác sử dụng và đưa khoảng 220.433 tỷ đồng vào nền kinh tế là một kết quả đáng ghi nhận từ một nhiệm kỳ Chính phủ đổi mới tư duy và phương pháp công tác rất mạnh mẽ, quyết liệt trong tháo gỡ vướng mắc.
Cùng với đó là hiệu quả về chống lãng phí. Điển hình như 2 dự án Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức cơ sở 2 sau 10 năm "đắp chiếu", nay được tháo gỡ và giải quyết được lượng tài sản rất lớn.
Trong khi đó, các dự án tư cũng được hưởng lợi, nhất là sau khi Quốc hội ban hành Nghị quyết về các cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ vướng mắc cho các dự án đất đai tại Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Khánh Hòa, Tây Ninh từ năm 2024.
Chỉ tính riêng tại TP. Hồ Chí Minh, theo số liệu báo cáo TP. Hồ Chí Minh (sau sắp xếp) có tổng số 838 công trình, dự án, khu đất tồn đọng, vướng mắc. Thành phố đã chủ động phối hợp với các cơ quan tháo gỡ, cho định hướng tháo gỡ 670/838 dự án chiếm 80% các dự án được xử lý.
 |
| Việc tháo gỡ các dự án tồn đọng giúp khôi phục thị trường, giải phóng nguồn lực cho nền kinh tế và thúc đẩy tăng trưởng. Ảnh: Đức Thanh |
Nhiều dự án của các chủ đầu tư lớn như Novaland, Hưng Thịnh hay Nam Long, DIC... sau khi được tháo gỡ đã nhanh chóng hồi sinh, triển khai hoạt động xây dựng, bán hàng trở lại như The Felix, The Infinity Dĩ An, Symlife Thuận An, The Aspira, The Gió Riverside (giai đoạn 2)...
Ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch Hiệp hội bất động sản TP. Hồ Chí Minh (HoREA) cho hay, việc cơ quan quản lý Nhà nước cầu thị và quyết liệt trong tháo gỡ các nút thắt pháp lý và thủ tục hành chính cho ngành xây dựng và bất động sản là hết sức có ý nghĩa trong bối cảnh hiện tại khi giúp giải phóng nguồn lực, tăng nguồn cung nhà ở (đặc biệt nhà ở xã hội), khôi phục niềm tin thị trường, thúc đẩy đầu tư, tạo động lực tăng trưởng GDP, đảm bảo an sinh xã hội, hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao và bền vững.
"Tháo gỡ được những vướng mắc về thể chế pháp luật sẽ tạo động lực phát triển và trở thành lợi thế cạnh tranh không chỉ đối với thị trường bất động sản, mà còn cả quốc gia" - ông Châu nhấn mạnh.
Ghi nhận phản ánh thực tế của các doanh nghiệp cho thấy, hiện tại, rủi ro đầu tư bất động sản vẫn còn lớn khi doanh nghiệp không thể dự toán các chi phí phát sinh do dự án bị kéo dài thời gian triển khai, đặc biệt liên quan đến vấn đề quy hoạch, chấp thuận chủ trương, định giá đất tới các vấn đề về đền bù, giải phóng mặt bằng…, hệ quả, để bù đắp, doanh nghiệp buộc phải tăng giá bán. Do đó, các doanh nghiệp kỳ vọng lớn với những thay đổi về chính sách đất đai trong giai đoạn này.
Mở cơ chế để thúc đẩy thị trường
Trong các thông điệp gần đây, Chính phủ cho biết, đã xây dựng các kịch bản phát triển gắn với mục tiêu tăng trưởng cao. Theo đó, lạm phát đuợc dự báo ở mức dưới 4%, tỷ lệ vốn đầu tư trên GDP khoảng 40%, bảo đảm các điều kiện để duy trì ổn định kinh tế vĩ mô. Trong quá trình thực hiện, Chính phủ sẽ bám sát tình hình, diễn biến của nền kinh tế, các chỉ số vĩ mô để có giải pháp điều hành linh hoạt, hiệu quả.
| Cần hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các nguồn lực Theo đánh giá của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), với mục tiêu tăng trưởng GDP đặt ra giai đoạn 2026 - 2030 trên 10%/năm, nhu cầu vốn đầu tư được dự báo gia tăng mạnh, đặc biệt là vốn đầu tư xã hội. Điều này cho thấy, mục tiêu tăng trưởng 2 con số giai đoạn 2026 - 2030 sẽ chỉ khả thi nếu đầu tư đủ mạnh, lao động đủ năng suất và TFP đủ cao, khai thác có hiệu quả thị trường trong và ngoài nước. Để làm được điều này không còn cách nào khác ngoài việc cải cách thể chế môi trường kinh doanh, giảm chi phí cho doanh nghiệp, khuyến khích đổi mới quản trị và minh bạch hóa hoạt động; hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực, từ vốn, đất đai đến công nghệ và thị trường, đồng thời thúc đẩy phong trào khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo. Cùng với đó, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tăng cường đào tạo kỹ năng số, kỹ năng quản lý, cũng như đẩy mạnh liên kết trong nước và quốc tế. |
Chính phủ cũng đã nhận diện nhiều bất cập trong chính sách và thể chế, nhất là quy định về đất đai, đấu thầu còn chồng chéo, thiếu liên thông, cần hoàn thiện. Do đó, một trong những giải pháp quan trọng được Chính phủ hướng tới trong nhiệm kỳ 2025 - 2030 là việc quyết liệt giải quyết, tháo gỡ vướng mắc cho các dự án “treo”, qua đó giúp nền kinh tế có thêm nguồn lực hàng triệu tỷ đồng từ nay đến đầu năm sau.
Thực tế, Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV vừa qua được coi là kỳ họp lịch sử khi đã thông qua số lượng luật và nghị quyết lớn nhất từ trước tới nay tại một kỳ họp, với 51 luật và 39 nghị quyết. Quốc hội đã xem xét để tháo gỡ “điểm nghẽn” trong hầu hết các lĩnh vực, trong đó có đất đai và môi trường đầu tư, kinh doanh.
Đặc biệt Quốc hội đã thông qua Nghị quyết tháo gỡ vướng mắc trong thi hành Luật Đất đai 2024 với nhiều quy định mang tính đột phá, tháo gỡ vướng mắc về cơ chế tài chính trong các quan hệ sở hữu đất đai, thu hồi đất cũng như mở rộng khả năng tiếp cận đất đai cho doanh nghiệp, người dân, qua đó trở thành chất xúc tác đáng kể để tạo sức bật mới cho lĩnh vực bất động sản nói riêng và cả nền kinh tế nói chung.
Ngoài ra, cũng tại Kỳ họp, Chính phủ đã chính thức có đề xuất ban hành Nghị quyết mở rộng phạm vi áp dụng của Nghị quyết số 170/2024/QH15 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các dự án, đất đai trong kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án tại TP. Hồ Chí Minh, TP. Đà Nẵng và tỉnh Khánh Hòa là hết sức cần thiết, mục đích chính là thể chế hóa chủ trương của Đảng về tháo gỡ vướng mắc cho các dự án đã có kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án trên phạm vi cả nước, nhằm giải quyết dứt điểm các dự án tồn đọng kéo dài, khơi thông nguồn lực đầu tư, phát huy cao nhất giá trị nguồn lực đất đai.
Các chuyên gia cũng lưu ý, ở đây, những dự án bị "treo" không chỉ là những mảnh đất bị bỏ hoang, mà còn là lượng vốn khổng lồ đã được đổ vào nhưng không thể sinh lời. Chẳng hạn, một dự án bất động sản bị vướng mắc pháp lý suốt nhiều năm có thể khiến hàng trăm, thậm chí hàng nghìn tỷ đồng của không chỉ doanh nghiệp địa ốc, mà còn cả những doanh nghiệp có liên quan như xây lắp, vật liệu xây dựng và cả ngành ngân hàng với khối nợ xấu "phình to".
Theo TS. Nguyễn Văn Khôi - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA), việc tháo gỡ vướng mắc cho các dự án tồn đọng không chỉ giải quyết vấn đề kinh tế trước mắt, mà còn có ý nghĩa trong việc củng cố niềm tin trên thị trường.
Khi các dự án được tháo gỡ, doanh nghiệp sẽ cảm thấy yên tâm hơn khi đầu tư vào các dự án mới. Họ nhìn thấy được sự quyết tâm và hành động cụ thể của Chính phủ trong việc giải quyết các vấn đề phức tạp, đặc biệt là những vướng mắc về pháp lý, đất đai. Niềm tin này khuyến khích doanh nghiệp mạnh dạn triển khai các kế hoạch kinh doanh và đầu tư đã bị trì hoãn.
Ngoài ra, cùng với pháp lý được khơi thông sẽ kéo theo sự “ấm” dần của kênh trái phiếu, cùng với khả năng huy động vốn qua hợp tác và M&A, giảm áp lực đè nặng khi phụ thuộc tăng trưởng vào ngành ngân hàng, đảm bảo cơ cấu nguồn vốn trong nền kinh tế ổn định và bền vững hơn.
