Từ ngày 23 - 25/10, Học viện Ngân hàng phối hợp cùng Hiệp hội Các nhà khoa học và chuyên gia Việt Nam toàn cầu (AVSE Global), Câu lạc bộ Đào tạo và Nghiên cứu khoa học Ngân hàng, Hiệp hội Quốc tế vì Sự phát triển của Kinh tế - Tài chính (ISAFE), Trường Kinh doanh EMLV (Pháp) và Đại học Massey (New Zealand) tổ chức Hội thảo quốc tế Ngân hàng và Tài chính Việt Nam (Vietnam Symposium in Banking and Finance (VSBF 2025). VSBF 2025 đánh dấu chặng đường 10 năm hình thành và phát triển của VSBF.

Nhiều biến động từ địa chính trị, chính sách tiền tệ

Phát biểu tại hội thảo, PGS.TS. Bùi Hữu Toàn - Chủ tịch Hội đồng Học viện Ngân hàng nhận định, bối cảnh cấu trúc tài chính toàn cầu đang có những chuyển biến sâu rộng. Sự mở rộng của các định chế tài chính mới cùng với những hình thức trung gian phi truyền thống đang làm thay đổi diện mạo hệ thống tài chính, đặt ra yêu cầu mới về khuôn khổ quản lý, giám sát và đảm bảo an toàn hệ thống.

Sau nhiều năm chịu tác động từ biến động địa chính trị, suy giảm tăng trưởng, cuộc chiến thuế quan và sự dịch chuyển chuỗi cung ứng, thế giới đang bước vào thời kỳ tái cân bằng - tái định hình và tái kết nối. Đồng thời, sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và công nghệ chuỗi khối đang thúc đẩy quá trình đổi mới mô hình kinh doanh, nâng cao hiệu quả và khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính trên phạm vi toàn cầu.

Hội thảo quốc tế Ngân hàng và Tài chính Việt Nam quy tụ nhiều chuyên gia trong lĩnh vực tài chính - Ngan hàng. Ảnh: Ánh Tuyết.

Ở góc độ quốc tế, ông Simon Kwan - đại diện nhóm nghiên cứu, cố vấn nghiên cứu cấp cao của Ngân hàng Dự trữ Liên bang San Francisco (Hoa Kỳ) cho biết, chu kỳ thắt chặt tiền tệ tại khu vực Hoa Kỳ giai đoạn 2022 - 2023 được xem là một trong những chu kỳ mạnh và nhanh nhất trong lịch sử hiện đại. Cả tốc độ tăng lãi suất lẫn quy mô tổng mức thắt chặt đều vượt xa các giai đoạn trước, phản ánh phản ứng quyết liệt của Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ trước lạm phát leo thang sau đại dịch.

Trước đó, trong giai đoạn khủng hoảng Covid-19, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) từng thực hiện chính sách nới lỏng tiền tệ sâu, đưa lãi suất chính sách xuống mức âm 0,75 điểm phần trăm, nhằm hỗ trợ nền kinh tế khu vực Eurozone vượt qua suy thoái.

Tuy nhiên, nền kinh tế thực tế đã cho thấy khả năng phục hồi đáng kể dù cả quy mô và tốc độ thắt chặt chính sách tiền tệ đều ở mức lớn và nhanh chưa từng có trong lịch sử.

Nhóm nghiên cứu phân tích quá trình truyền dẫn chính sách tiền tệ của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) sang lãi suất thế chấp tại Phần Lan trong giai đoạn hậu đại dịch, khi việc thắt chặt chính sách bắt đầu từ vùng lãi suất âm, tức là từ môi trường chính sách cực kỳ nới lỏng. Giai đoạn chu kỳ thắt chặt thông thường 2006 - 2008 được sử dụng làm đối chứng.

Theo đó, nhóm nghiên cứu phát hiện rằng hiệu quả truyền dẫn chính sách tiền tệ sau đại dịch suy giảm đáng kể so với giai đoạn đối chứng 2006 - 2008. Điều này hàm ý rằng, trong cùng điều kiện tài chính, cần mức tăng lãi suất chính sách cao hơn để đạt được cùng mức độ thắt chặt. Nói cách khác, chính sách nới lỏng trước đó khiến ECB đối mặt nhiều thách thức hơn trong quá trình bình thường hóa chính sách trong tương lai.

Bước ngoặt chuyển đổi của Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Trong bối cảnh đó, theo PGS.TS. Bùi Hữu Toàn, các quốc gia, trong đó có Việt Nam, đang nỗ lực tìm kiếm sự cân bằng giữa đổi mới và kiểm soát rủi ro, giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển bền vững, giữa hội nhập quốc tế và bảo đảm ổn định vĩ mô.

Cũng theo GS. TS Nguyễn Đức Khương - Chủ tịch AVSE Global, Trường Kinh doanh EMLV (Pháp), từ bối cảnh chuyển đổi sâu rộng của kinh tế toàn cầu đến những thay đổi mạnh mẽ trong nước mà Việt Nam đã chứng kiến trong 10 tháng qua, Việt Nam đang thực hiện cuộc chuyển đổi mang tính bước ngoặt, thể hiện trên 4 nội dung trọng tâm.

Theo các chuyên gia, sau nhiều năm chịu tác động từ biến động địa chính trị, suy giảm tăng trưởng, thế giới đang bước vào thời kỳ tái cân bằng. Ảnh minh hoạ.

GS. TS Nguyễn Đức Khương chỉ rõ, Việt Nam đã đưa khu vực tư nhân trở thành một trong những động lực chủ chốt của tăng trưởng kinh tế trong thập kỷ tới.

Cùng với đó, Việt Nam xác định khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là trung tâm của tăng trưởng và phát triển kinh tế. Mục tiêu là xây dựng một hệ sinh thái nơi mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận các nguồn lực tài chính và cơ hội phát triển. Đây là một tầm nhìn đầy tham vọng, được toàn xã hội tin tưởng và đang từng bước hiện thực hóa.

Ngoài ra, sự cởi mở trong hợp tác quốc tế đang được đẩy mạnh hơn bao giờ hết. Việt Nam sẵn sàng hợp tác, chia sẻ và cùng các đối tác toàn cầu định hình tương lai chung.

Trong bối cảnh đó, VSBF 2025 được tổ chức với mục tiêu trao đổi và chia sẻ các nghiên cứu mới nhất xoay quanh những vấn đề mang tính nền tảng và thời sự của hệ thống tài chính toàn cầu cũng như khu vực.

Các nghiên cứu và thảo luận tại hội thảo hướng đến việc làm rõ mối quan hệ giữa quản trị doanh nghiệp, cấu trúc chính sách tài chính và khả năng thích ứng của các nền kinh tế mới nổi trong bối cảnh hội nhập và biến động thị trường.

Song song với đó là những tiếp cận mới về ổn định tài chính, năng lực quản lý ngân hàng và cải cách quy định giám sát, nhằm nâng cao sức chống chịu của hệ thống trước sự thay đổi nhanh của môi trường kinh tế - công nghệ.

Diễn đàn cũng đặt trọng tâm vào tài chính bền vững, hành vi tài chính và chính sách vĩ mô tiền tệ, qua đó phản ánh xu hướng phát triển hài hòa giữa hiệu quả, minh bạch và trách nhiệm xã hội trong hoạt động tài chính - ngân hàng. Các nội dung về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hệ sinh thái tri thức toàn cầu cũng được xem như động lực thúc đẩy sự phát triển và khả năng cạnh tranh của nền kinh tế trong giai đoạn mới./.