Đề xuất mở rộng không gian

Khu kinh tế mở Chu Lai có tổng diện tích 27.040 ha. Định hướng không gian các khu chức năng của khu kinh tế được quy hoạch gồm: các khu công nghiệp, khu phi thuế quan, khu cảng và logistics, khu du lịch và dịch vụ tập trung, khu đô thị, trung tâm đào tạo, khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, các khu dân cư nông thôn gắn với phát triển du lịch làng nghề, sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao…

Khu kinh tế mở Chu Lai đã thu hút 237 dự án đầu tư với tổng vốn đăng ký đầu tư khoảng 93.534 tỷ đồng.

Hạ tầng ở Khu kinh tế mở Chu Lai đã và đang được đầu tư đồng bộ. Cụ thể, sân bay Chu Lai được quy hoạch là sân bay quốc tế, quy mô cấp 4F, công suất thiết kế đến năm 2030 là 10 triệu lượt hành khách/năm, định hướng hình thành trung tâm logistics vận tải hàng không, trung tâm đào tạo và huấn luyện bay, trung tâm bảo dưỡng, sửa chữa tàu bay tại Cảng hàng không Chu Lai.

Đầu năm 2025, UBND tỉnh Quảng Nam (cũ) đã xây dựng Đề án xã hội hóa đầu tư khai thác Cảng hàng không Chu Lai, báo cáo Bộ Xây dựng, Tổ công tác 1121 xem xét, chỉ đạo triển khai với tổng nhu cầu vốn khoảng 11.000 tỷ đồng theo hình thức xã hội hóa.

Về hạ tầng cảng biển, logistics, hiện đã đầu tư và đưa vào khai thác khu cảng, logistics quy mô khoảng 140 ha; bến cảng Chu Lai 836 m, có khả năng tiếp nhận tàu đến tải trọng 30.000 DWT. Bên cạnh đó, trong khu kinh tế còn có khu bến Kỳ Hà có thể tiếp nhận tàu có tải trọng khoảng 7.000 DWT.

Hệ thống giao thông trong Khu kinh tế cơ bản đáp ứng yêu cầu phát triển với tuyến đường sắt thống nhất Bắc - Nam, các tuyến cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi, quốc lộ 1A, 40 B, 14 E, đường ven biển 129...

Hạ tầng giao thông ở Khu kinh tế mở Chu Lai được chú trọng đầu tư và đáp ứng nhu cầu phát triển.

Theo ông Nguyễn Hồng Quang, Trưởng ban Ban Quản lý các khu kinh tế và khu công nghiệp Quảng Nam, hiện nay vẫn còn một số tồn tại ảnh hưởng đến phát triển của khu kinh tế. Cụ thể, khung pháp lý về KKT, KCN chưa ổn định, đủ mạnh, còn chồng chéo, thiếu đồng bộ giữa pháp luật và các văn bản dưới luật trong cơ chế phối hợp của các cơ quan quản lý nhà nước về khu kinh tế, khu công nghiệp.

Nguồn lực đầu tư cho khu kinh tế còn hạn chế dẫn đến một số dự án đầu tư phải giãn tiến độ; công tác bồi thường giải phóng mặt bằng các dự án còn chậm, nhất là các dự án hạ tầng khu công nghiệp, quỹ đất tái định cư chưa đáp ứng nhu cầu…

Ông Nguyễn Hồng Quang đề xuất các giải pháp phát triển trong thời gian tới.

Nhóm dự án đô thị du lịch ven biển, ven sông dù được xác định là một nhóm dự án quan trọng, quan tâm, thu hút đầu tư nhưng vẫn chưa phát triển theo như mong đợi, không có các dự án quy mô lớn, hoạt động du lịch cầm chừng. Không gian phát triển Khu kinh tế mở Chu Lai đã bộc lộ sự bó hẹp, thể hiện qua quy mô phát triển các khu công nghiệp đạt được (quy mô khu công nghiệp thành lập 3.462 ha/4.554 ha quy hoạch).

Liên quan đến không gian phát triển, ông Nguyễn Hồng Quang đề xuất mở rộng Khu kinh tế mở Chu Lai đến bờ Nam sông Thu Bồn với quy mô khoảng 43.590 ha.

Xây dựng cơ chế đặc thù để phát triển vượt trội

Ông Quang cũng cho hay, định hướng phát triển Khu kinh tế mở Chu Lai trở thành một trong những hạt nhân, trung tâm phát triển lớn của Vùng Kinh tế trọng điểm miền Trung, là trung tâm đô thị, dịch vụ, du lịch lớn phía Nam thành phố; xây dựng Khu kinh tế mở Chu Lai trở thành cực tăng trưởng phía Nam của TP. Đà Nẵng.

Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng Phạm Đức Ấn (thứ hai, từ trái sang) khảo sát dự án nâng cấp mở rộng sân bay Chu Lai.

Về cơ chế chính sách, ông Quang đề xuất được tiên phong, thử nghiệm các cơ chế đột phá, vượt trội để bảo đảm thu hút được các nhà đầu tư lớn trong nước và nước ngoài có thương hiệu mạnh để phát triển các ngành công nghiệp mũi nhọn, du lịch, dịch vụ, vui chơi giải trí. Được áp dụng chính sách thu hút nhà đầu tư chiến lược thực hiện dự án theo cơ chế tương tự Nghị quyết số 136/2024/QH15 đang được áp dụng cho TP. Đà Nẵng. Song song với việc nghiên cứu, điều chỉnh cơ chế tại Nghị quyết số 136/2024/QH15 lên ngang bằng với Nghị quyết số 226/2025/QH15 áp dụng cho TP. Hải Phòng.

Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng chủ trì buổi làm việc với Ban Quản lý các khu kinh tế và khu công nghiệp Quảng Nam vào chiều ngày 20/9.

Ông Phạm Đức Ấn, Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng khẳng định: “Khu kinh tế mở Chu Lai là động lực tăng trưởng quan trọng nhất giai đoạn hiện nay. Để đạt tăng trưởng được hai con số hay không là ở khu vực này. Chính vì sự quan trọng đó, nên trong chuyến đi công tác địa phương lần đầu tiên, tôi muốn đến khu vực này”.

Theo ông Ấn, khu vực này có nhiều lợi thế khi sở hữu đầy đủ đa phương thức về vận tải, hàng không, cảng biển, đặc biệt là tuyến đường sắt đô thị được thực hiện. Rất nhiều khu công nghiệp, cụm công nghiệp, du lịch tạo động lực. Khi phát triển sân bay Chu Lai thành sân bay quốc tế, thì sẽ kéo giãn được không gian lõi của Đà Nẵng, phát triển tiềm năng du lịch biển rất lớn.

Đặc biệt, khu vực đang giữ được quỹ đất rất tốt, không bị manh mún, đây là một lợi thế nổi bật để kêu gọi các nhà đầu tư lớn về phát triển du lịch dài hạn. Vấn đề quan trọng nhất là quy hoạch phải đảm bảo tổng thể, quy hoạch cục bộ phải dài hạn. “Quy hoạch phải đi trước một bước”, Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng nhấn mạnh.

Về giải phóng mặt bằng, Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng yêu cầu tăng cường tái định cư, chuẩn bị sẵn sàng thì mới giải phóng mặt bằng nhanh được. Khi có quy hoạch rồi, thì giải phóng mặt bằng càng sớm càng tốt. Việc có mặt bằng sạch là điều kiện cần thiết để thu hút các nhà đầu tư.

Về cơ chế đặc thù vượt trội đã được Nhà nước cho phép, Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng đề nghị Ban Quản lý đề xuất và các sở ngành phối hợp. Đồng thời, cần nghiên cứu kinh nghiệm trong và ngoài nước để vận dụng, áp dụng phù hợp.